درباره کف زنی چه می دانید؟

خبرگزاری پانا: مردم خراسان جنوبی از دیرباز در شب یلدا مراسم کف زنی را برگزار می کنند.

کد مطلب: ۳۱۹۴۲
لینک کوتاه کپی شد

به گزارش خبرگزاری پانا، شب یلدا از قرن‌ها پیش با آداب خاصی در بین فارسی‌زبانان گرامی داشته می‌شد. مراسم مربوط به این شب که یکی از کهن‌ترین مراسم در کشور و در استان خراسان جنوبی است،

به طور معمول افراد یک خانواده در شب یلدا به خانه پدر و مادر یا بزرگ فامیل می‌روند و آن شب را گرامی می‌دارند.

همچنین در این شب از میوه‌های مختلفی که ویژگی خاص آن داشتن رنگ قرمز است چون هندوانه، انار و سیب استفاده می‌شود.


کف زنی در خراسان جنوبی


مردم معتقدند که اگر در این شب هندوانه بخورند، از گرمای چله تابستان که در تیرماه است در امان خواهند بود، همچنین در شب یلدا از انواع و اقسام تنقلات به ویژه تنقلات محلی چون انواع تخمه، برگه زردآلو و هلو (پخته) و... استفاده می‌کنند.


از زمان قدیم در این شب و با آداب و رسوم خاصی در منطقه خراسان جنوبی کف زدن صورت می‌گیرد که این کار، خاص خراسان جنوبی است و در دیگر نقاط کشور وجود ندارد.



کف زدن توسط گروهی از افراد انجام می‌شود و خانم ها تهیه مقدمات کار چون جوشاندن ریشه‌ها (بیخ) را بر عهده دارند.


شبهای طولانی زمستان با زدن کف در خراسان جنوبی کوتاه می‌شود.

«کف» نوعى شیرینى است که با «زدنِ» آب «چوبک» و شیرین کردن آن به دست مى‏آید و برای تهیه این شیرینی محلی مقدارى «چوبک»- «چوبک» را که در گویش بیرجند «پَشْمٍشُویه» یا «بیخ» مى‏نامند ( که ریشه نوعی گیاه صحرایی است ) را کوبیده و چند بار در آب مى‏جوشانند و چون این آب تلخ است . آن را عوض می‌کنند و مجدداً مى‏جوشانند ، این کار را آنقدر تکرار مى‏کنند که تلخی آب گرفته شود و هیچ طعمى نداشته باشد . این آب را مى‏گذارند سرد شود انگاه آن را در ظرف بزرگی که بهتر است تغار سفالی باشد ، مى‏ریزند و با «دسته‏ گز» که از ترکه‏های به هم بسته شده درخت گز یا انار است هم مى‏زنند و این زدن را آنقدر ادامه مى‏دهند که آب چوبک «کف» کند و معمولا هم زدن با آهنگ خاصی ادامه می‌یابد تا «کف» سفت شود.

در ادامه مقدارى شیره انگور یا شیره شکر و یا پودر شکر را به بتدریج به آن اضافه می‌کنند و زدن کف را ادامه مى‏دهند تا خوب مخلوط شود و «کف» شیرین گردد.

وقتى که «کف» از هر جهت آماده شد آن را در ظرفهایى مى‏کشند و روى آن را مغز کوبیده گردو، بادام، پسته و تخم رازیانه- بادیان- مى‏پاشند و با سرانگشت آن را مى‏خورند. «کفى» که بدینسان بدست مى‏آید خوراکىِ شیرین، لذیذ، مطبوع، معطّر و خوشگوارى است که مقدار زیادى از آن را مى‏توان خورد.

«کف زدن» از سرگرمى‏هاى زمستان بخصوص شب چلّه یا یلدا است. قبل از آن که «کف» را شیرین کنند؛ گاهی نیز در شبهای برفی برای شگون مقداری از کف را روی برفها می ریزند.


صله‌رحم


گرد آمدن اعضای خانواده شامل فرزندان، پدر و مادر، داماد و عروس در یک جا و آن هم در آغاز فصل زمستان از کارکردهای اجتماعی گرامیداشت شب یلدا به حساب می آید.


اعضای خانواده در بلندترین شب سال با به جا آوردن صله رحم و جمع شدن در خانه بزرگ‌ترها باعث ایجاد همگرایی و انس و الفت می‌شوند.


خراسان جنوبی ها معتقدند که در شب چله، باید از میوه‌هایی که دارای خواص ویژه‌ای هستند خورد تا سال آینده خواص آنها در بدن باقی بماند. این میوه‌ها شامل هویج، گلابی، انار، زیتون سبز، خربزه و هندوانه است، که در میان میوه‌ها، هندوانه از میوه‌های اصلی است که باید در شب چله خورده شود.


چرا که می‌گویند هندوانه «گرمیت مغز» و «سوزندگی جگر» را دفع می‌کند. همچنین معتقدند هرکس در شب چله هندوانه بخورد جگرش لک برنمی‌دارد.


البته بعد از خوردن هندوانه، رسم براین است که پوست هندوانه را به پشت بام همسایه می‌اندازند تا اگر استطاعت خرید این میوه را ندارد پوست آنرا بتراشد و بخورد و این عمل تا بام همسایه‌ی هفتم ادامه دارد.



ارسال دیدگاه

پربازدیدترین ها
آخرین اخبار