چرا فرش قرمز اسکار زیر پای ایران پهن نشد
اسکار برگزار می شود اما بدون حضور ایران
خبرگزاری پانا: اسامی ۹ فیلم راه یافته به بخش رقابت فیلم های خارجی زبان اسکار در حالی منتشر شده است که نام نماینده ایران در آن به چشم نمی خورد.
موفقیت یک فیلم را می توان براساس قواعد و معیارهای مشخصی در هر جامعه در نظر گرفت که البته بسیار متاثر از تعریف ما از واژه موفقیت، سطوح آن و همچنین موقعیت های مشخصی است که موفقیت در چارچوب آن تعریف و به یک سوژه نسبت داده می شود. اگرچه در ایران موفقیت یک فیلم عمدتا با میزان فروش و به تبع استقبال سینماروها از آن تعریف می شود و بسیاری از تفکرات مبتنی بر این بخش جلب نظر مخاطبان عام سینماست نه خواص و منتقدان سینمایی، اما باید به این مهم نیز توجه داشت که این یک بستر ملی و داخلی برای دیده شدن و مورد توجه قرار گرفتن است نه الزاما دلیل و توجیهی برای حضور یک فیلم در عرصه های بین المللی و رویدادهای سینمایی خارجی که موفقیت در آنها می تواند رتبه بندی کشورمان را در حوزه هنر در میان انبوه کشورهای رقیب با امکانات شگرفی که در اختیار دارند، ارتقا بخشد.
چراکه موفقیت یک فیلم به لحاظ گیشه معمولا به شگردهایی سینمایی از جمله استفاده از بازیگران چهره و به اصطلاح لانسه و استارهای سینمایی تامین می شود. لذا مخاطب عام سینما گاهی نه به دلیل شنیده ها و جو حاکم علیه یا له یک فیلم، بلکه صرفا به دلیل ایفای نقش فلان بازیگر محبوب خود قصد تماشای یک فیلم می کند.
بنابراین انتخاب او به هیچ روی مضمون محور نیست و متاثر از خواندن نقدها و یادداشت ها درباره یک فیلم و انتخابی مبتنی بر آگاهی از پیش دریافت شده صورت نگرفته است. ضمن این که حتی اگر چنین هم باشد، مخاطبان ایرانی یک فیلم که فروش آن را در داخل از کشور تامین کرده اند و به اصطلاح به موفقیت آن منجر شده اند، تنها گروهی از مخاطبان در دنیا هستند که با توجه به معیارهای زیبایی شناسانه هنر و قواعد فیلمسازی و تجربه های زیسته خود در جامعه ایرانی یک فیلم را خوب یا بد ارزیابی می کنند.
حال با این مقدمه نسبتا طولانی و تاکید دوباره بر این نکته که حضور یا تلاش برای حضور در مجامع هنری بین المللی به دلیل خاصیت نرم افزاری فرهنگ و هنر در تفکر بشری دیگر نه یک امتیاز که بعضا به دستاویزی برای رهایی از بسیاری از تنش های موجود در فضای هنری حاکم تلقی می شود، بررسی یک انتخاب شکست خورده پیش رویمان قرار دارد: انتخاب فیلم امروز به کارگردانی رضا میر کریمی به عنوان نماینده ایران در اسکار.
شهریور ماه امسال بود که کمیته انتخاب فیلم ایرانی پس از مرور قوانین و مقررات و بررسی فهرست رسمی ۵۸ فیلم به نمایش در آمده در ایران طی یک سال گذشته و ارزیابی وضعیت بین المللی عناوین حائز شرایط به فهرستی کوتاه شامل ده فیلم برای معرفی به اسکار رسید که عبارت بودند از: آذر، شهدخت، پرویز و دیگران؛ استرداد؛ امروز؛ برف؛ تنهای تنهای تنها؛ چ؛ خسته نباشید؛ خط ویژه؛ زندگی مشترک آقای محمودی و بانو؛ و سر به مهر.
این فیلم ها در حالی در جامعه سینمایی کشور مورد بحث و بررسی قرار گرفتند که شانس تعدادی از آنها از نظر منتقدان و اصحاب رسانه از جمله "تنهای تنهای تنها" به دلیل مضمون روزآمد و زبان جهانی آن بیشتر به چشم می خورد. در حالی که، در پایان فیلم سینمایی "امروز" به عنوان نماینده نهایی ایران برای حضور در اسکار به قطعیت رسید و همچنین تعدادی دیگر از فیلم های ایرانی که در بستری غیرایرانی تصویربرداری یا برای آن روایت شده بودند، به عنوان نمایندگان دیگر کشورها شانس حضور در این عرصه مهم را پیدا کردند.
بدین ترتیب که «چند مترمکعب عشق» ساخته جمشید محمودی به عنوان نماینده افغانستان، «مردان» ساخته بتین قبادی نماینده عراق و «نبات» نماینده آذربایجان با بازی فاطمه معتمدآریا در این لیست به چشم خوردند. هرچند این آثار نیز مورد قبول هیات انتخاب فیلم های خارجی زبان اسکار قرار نگرفتند و از دور رقابت کنار گذاشته شدند.
با همه این تفاسیر نمی توان امروز را فیلم شایسته ای برای حضور در اسکار دانست و با یک حساب سر انگشتی حتی نخستین و بدیهی ترین معیار موفقیت یک فیلم که همانا میزان فروش آن و موفقیت نسبی اش در این بخش است، درباره این فیلم صدق نمی کند. چنانچه این فیلم در دوره اکران خود بعد از مدتی به دلیل فروش کم به اکران هنر و تجربه کشیده شد. ضمن این که به لحاظ ساختاری فیلمی با ریتم کند و خسته کننده است و واکنش بسیاری از تماشاگران آن بعد از خروج از سینما در دوره اکران این نکته را تایید می کند. از طرفی فیلم مضمونی جهان شمول و دغدغه مند را در شرایط فعلی معرفی نمی کند. هرچند که تصمیم گیری درباره حضور یا عدم حضور یک فیلم لزوما بسته به طرح قصه ای عجیب و غریب در آن یا پروداکشن سنگین و استفاده از جلوه های ویژه و نظایر آن نیست، اما باید برای راهیابی به مراحل بالاتر از حداقل هایی برخوردار و با قراردادهای عرصه ای که به آن ورود کرده است، سنخیت داشته باشد. بنابراین انتخاب امروز را در شرایطی که نمایندگان شایسته تر و مناسب تری برای معرفی به اسکار روی میز انتخاب قرار داشتند، تصمیم چندان قابل قبولی نبود. ضمن این که شانس حضور در این رقابت
گسترده قطعا باید در اختیار فیلمسازان دیگری هم قرار بگیرد. رضا میرکریمی پیش از این با فیلم یک حبه قند تجربه معرفی شدن به اسکار را داشت و بنابراین بهتر می بود اگر دیگر کارگردانان ایرانی هم از این موقعیت بهره مند می شدند تا حالا که آکادمی اسکار اسامی ۹ فیلم راهیافته به مرحله بعدی اسکار فیلم خارجی زبان را اعلام کرده، نام ایران به عنوان نماینده آسیا در میان آن رخ نمایی کند.
ارسال دیدگاه