به گزارش خبرنگار اجتماعی پانا، دانشگاه جامع علمی کاربردی یکی از دانشگاههای وابسته به وزارت علوم است که با هدف ارتقای سطح مهارت شاغلان بخشهای مختلف اقتصادی و افزایش مهارتهای حرفهای فارغ التحصیلان که فاقد تجربه اجرایی هستند تشکیل شد. هدف دانشگاه فراهم کردن فضای مشارکت سازمانها و دستگاههای اجرایی دولتی و غیر دولتی برای آموزش نیروی انسانی متخصص و مورد نیاز بخشهای مختلف اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور است به نحوی که دانش آموختگان بتوانند برای فعالیتی که به آنها محول میشود، دانش و مهارت لازم را کسب کنند.
از این رو موسسه آموزش عالی علمی کاربردی فرهنگ و هنر که وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است از بدو تاسیس با تمرکز بر مهارتهای ویژه در عرصه فرهنگ و هنر نقش آفرینی کردهاند، در این راستا گفتوگوی پانا با حمید شاه آبادی رئیس دانشگاه فرهنگ و هنر را در پی میخوانید:
در ابتدا بفرمایید که دانشگاه فرهنگ و هنر که یکی از واحدهای فعال دانشگاه جامع علمی کاربردی است، چه رسالتی را در حوزه آموزش عالی دنبال میکند؟
وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی عهده دار حوزه فرهنگ و هنر است. فرهنگ سهم جدی را در پیشرفت کشور دارد و نقشی که حوزه فرهنگ در ارتقای کشور دارد، بر کسی پوشیده نیست. بنابراین بخشی از وظایف این دستگاه در قالب تولیدات فرهنگی و هنری در دل معاونتهای وزارت فرهنگ و ارشاد قابل انجام است و به این ترتیب وزارت ارشاد نقش خود را در ارتقای سطح فرهنگ کشور ایفا میکند.
اما روی دیگر سکه این است که شاغلان حوزه فرهنگ و هنر در کشور نیز عناصری هستند که در شکلگیری فرهنگ و ارتقای آن نقش دارند. اینها کسانی هستند که تولیدات فرهنگی را به وجود میآورند. محصولات فرهنگی از دل اندیشه این افراد به وجود میآید. بنابراین مراکز آموزش عالی علمی کاربردی فرهنگ و هنر این رسالت را بر عهده دارد تا شاغلان حوزه فرهنگ و هنر را شناسایی کرده، آموزش دهد و مجددا به حوزه فرهنگ و هنر نیز بازگرداند.
در حوزه فرهنگ، مشاغل مختلفی وجود دارد که هر کدام به نوعی به این حوزه کمک می کنند. لذا کاری که در مراکز آموزش عالی فرهنگ و هنر داریم، مسیری متفاوت از دانشگاههای نظری را طی میکند. در واقع ما دانش را انتخاب نکردیم که پس از آن افرادی را برای آموزش بیاوریم، بلکه در سطح جامعه مشاغل حوزه فرهنگ و هنر را شناسایی و آن را مطالعه میکنیم تا ببینیم به چه دانش نظری و مهارت عملی نیاز دارد.
با توجه به اینکه دانشگاه فرهنگ و هنر مشاغل را شناسایی میکنید، در این راستا چگونه به دانشجویان آموزش داده میشود و در مسیر رسالت خود چه مشکلاتی داشتهاید؟
پس از آنکه مشاغل شناسایی شدند، مهارت را در قالب یک دوره تعریف میکنیم. حالا یا شاغلان همان حوزه را برای فراگیری آموزش میدهیم یا اینکه افراد متقاضی جدید را استفاده میکنیم. این افراد را در مقاطع مختلف آموزش میدهیم تا وارد جامعه شوند. خیلی از مشکلات ما این است که با عینک دانشگاههای نظری به ما نگریسته میشود و ما را با دانشگاههای نظری مقایسه میکنند، اما باید بدانیم که بدنه فعالیت ما از آن جنس نیست.
شما وقتی وارد دانشگاه تهران میشوید با فضای کاملا آموزشی روبرو میشوید اما فضای دانشگاه فرهنگ و هنر متفاوت است. ما رشتههای جزئی داریم. به عنوان نمونه رشته عکاسی نداریم و عکاسی خبری به داوطلبان ارائه میشود که مربوط به یک شغل معین است. بنابراین سعی شده تا مأموریت اصلی دانشگاه فرهنگ و هنر به جامعه آماری مخاطب که دانشجویان هستند و مدیرانی که برگزارکننده این دورهها هستند، منتقل شود.
یکی از کارهایی که در طول یکسال گذشته انجام شد، این بوده که ذهن مخاطبان خود را نسبت به اصل ماموریت نزدیک کنیم. زمانی که بنده مسئولیت دانشگاه را پذیرفتم به جرأت میشود گفت که ۷۰ درصد تعداد دانشجویان مراکز علمی کاربردی حوزه فرهنگ و هنر در رشتههایی غیر از این حوزه اما در مراکز فرهنگ و هنر مشغول به تحصیل بودند. یعنی هنگامی که وارد یک مرکز دانشگاه میشدید، شاید تعداد رشتههای فرهنگ و هنر آن با سایر رشتهها متفاوت بود اما تعداد دانشجویان غیر حوزه فرهنگ و هنر مثل حقوق، حسابداری، IT و سایر دانشجویان این رشتهها بیشتر بود.
با این حال بفرمایید که برای تناسب رشتهها و تعداد دانشجویان چه اقدامی انجام گرفته است؟
امروز نسبت۷۰ به ۳۰ دانشجویان در رشتههای حوزه فرهنگ و هنر در مراکز آموزشی برعکس شده است. امروز داخل یک مرکز فرهنگ و هنر که میرویم، بیش از ۹۰ درصد از دانشجویان در رشتههای فرهنگ و هنر تحصیل میکنند. در تهران نیز بیش از ۷۰ درصد دانشجویان در مراکز فرهنگ و هنر در رشتههای مربوطه مشغول تحصیل هستند. البته در این راستا دو نگاه وجود دارد. برخی رشتهها مربوط به ما نیست به عنوان نمونه در مراکز فرهنگ و هنر رشتهای کاملا صنعتی تدریس میشده و هنوز هم موارد اندکی داریم که در فرهنگ و هنر رشته صنعتی آموزش داده میشود. بخشی از این رشتهها مربوط به ما نیست. درحال حاضر ۱۳ دستگاه دولتی در دانشگاه علمی کاربردی فعال هستند.
دانشگاه علمی کاربردی تحت نظر قوه قضائیه که متولی رشته حقوق است نیز دانشجوی رشتههای فرهنگ و هنر پذیرش میکند و ما نیز بعضا از رشتههای آنها دانشجو میپذیریم. البته معذوراتی در این کار است به طوری که ما در همه شهرستانها امکان حضور نداریم. در یک شهرستان موسسه فرهنگ و هنر شعبه دارد اما موسسه قوه قضائیه شعبه ندارد و طبیعی است که در آنجا باید ما ماموریت آموزش عالی را برعهده بگیریم.
اما در شهر تهران باید این فرایند بدرستی انجام شود و موسسهای نباید رشتههای حوزه فرهنگ و هنر را پذیرش کند. لذا در طول یکسال گذشته بیش از ۵۰ درصد موفق شدهایم که به این هدف برسیم و موسسات دیگر نتوانند در رشتههای حوزه فرهنگ و هنر دانشجو پذیرش کنند، البته هنوز مشکلاتی وجود دارد اما این فرایند نسبت به گذشته اصلاح شده و به عزم جدی نیاز دارد.
اولین ماموریت ما این بود که به مدیران مراکز بگوییم که شما بازوی اجرایی وزارت فرهنگ و ارشاد در راستای این ماموریت معین مشاغل حوزه فرهنگ و هنر هستید. شما باید نیروی کار حوزه فرهنگ و هنر را آموزش دهید اگر این حوزه شاغل نداشت این انگیزه را در مخاطبمان به وجود آوریم که فکر نکند که شغل فقط حسابداری است. خوب معلوم است که کار ما سختتر است برای اینکه رشته حسابداری تعریف داشته و برای آن فرصت شغلی وجود دارد، ما چطور میتوانیم در حوزه طراحی لباس و تئاتر با این حوزه رقابت کنیم، قطعا نمیتوانیم. بنابراین ما استقبال میکنیم از اینکه بخشی از رشتههای ما رشته مشترک باشد. به عنوان مثال اگر رشته حسابداری گذاشتیم، رشتهای تعریف کردیم مثل حسابداری شاخه ارزیابی محصولات فرهنگی.
درحال حاضر دانشگاه فرهنگ و هنر چه تعداد رشته تحصیلی دارد؟
در حال حاضر تعداد ۱۶۳ رشته در مقاطع کاردانی، کارشناسی و کارشناسی ارشد در موسسه فرهنگ و هنر تعریف و تصویب شده است. برای هر رشته تحصیلی نیز یک کتابچه جامع که تمام جزئیات یک رشته در آن مشخص شده، به چاپ رسیده است.
همچنین برای این رشتهها نیز سرفصلها مشخص شده به طوری که مدرس رشته میتواند سرفصلها و منابع را ببیند. در ۱۲ حوزه مشخص دانشجو داریم و این ۱۲ حوزه ماموریت کلی حوزه فرهنگ و هنر را شکل میدهند.
حوزه کارشناسی ارشد ما مستقل است و فقط در ۷ رشته از ۱۶۳ رشته اختصاص به حوزه ارشد دارد که پذیرش دانشجو در آن محدود است. در حوزه ارشد ماموریتی مثل کاردانی و کارشناسی نداریم ما یک تشکیلات مهارت ورز هستیم و در واقع باید نیروی مهارتی تربیت کنیم.
دانشگاه فرهنگ و هنر در دوره کارشناسی ارشد چه برنامهای دارد؟
ماموریت ما در حوزه کارشناسی ارشد متفاوت است. در این راستا مسایل حوزه فرهنگ و هنر را به عنوان مسایل قابل پژوهش از سوی دستگاههای دولتی شناسایی میکنیم، ضمن اینکه دورههای ارشد مساله محور است. اخیرا در حوزه ارشد رشته تدوین پیوستهای فرهنگی را در دستور کار قرار داریم. به تناسب پروژه دوره تعریف میشود و افراد فقط برای حل آن مساله جذب پروژه میشوند. در حوزه کارشناسی ارشد تعداد رشتهها بسیار محدود و برنامه محور هستند، به طوری که از ۱۶۳ رشته بخش به حوزه ارشد مربوط هستند.
از طرفی ما برای شناسایی شغلهای دیگر باید آمایش سرزمینی داشته باشیم. ما باید دقیقا بدانیم در استان خوزستان چه فرصت شغلی در حوزه فرهنگ و هنر داریم. آمایش سرزمین باید این اجازه را به ما بدهد که بتوانیم در یک شهر یا استان ماموریت مهارتی را انجام دهیم.
بفرمایید چه تعداد استاد در دانشگاه فرهنگ و هنر فعال بوده و نحوه جذب آنها چگونه است؟
در حال حاضر کل مجموعه علمی کاربردی فاقد سیستم هیات علمی است و از عنوان مدرسین استفاده میشود. مدرسان نیز به دو شکل جذب میشوند یا فارغ التحصیل رشته کارشناسی ارشد دانشگاهها هستند که هر یک از آن فارغ التحصیلان در رشته های مرتبط در درس های مختلف می توانند تدریس کنند.
یا اینکه خبرههایی هستند که مدرک دانشگاهی ندارند اما در آن حوزه مهارتهایی را کسب کردهاند. جذب این افراد فرایندی دارد که داخل موسسه به تصویب میرسد و بعد از آن در شورای تخصصی مربوطه نیز اگر به نتیجه برسد جذب میشوند. در حال حاضر حدود ۶۷۰۰ نفر در سراسر کشور در رشتههای فرهنگ و هنر در حال تدریس هستند. برنامهای که در دستور کار داریم این است که با شکلگیری کمیتههای علمی تخصصی که در موسسه ایجاد کردیم و ۵ ماموریت معینی که کمیتهها برعهده دارند، باید اساتید حوزه مربوطه را رصد کرده و کیفیت تدریسشان را مشاهده کنند.
تاکنون موسسه هیچ نقشی در انتخاب استاد به طور مستقیم نداشته است اما بنای ما این است که حداقل اساتید را در سال تحصیلی رصد کنیم تا فضا را به نحو علمی عملیاتی انجام دهیم. در آینده گام بعدی فعالیت ما به کارگیری اساتید تمام وقت است. تلاش میکنیم آیین نامه هیات علمی را ابلاغ کنیم و مراکز استاد تمام وقت داشته باشند و زمینه را مهیا کنیم تا مراکز فرهنگ و هنر نیز صاحب هیات علمی شوند. لذا آیین نامه این موضوع هم اکنون در حال تنظیم است و اگر بتوانیم تا پایان سال تحصیلی جاری بخش آزمایشی آن را انجام دهیم، راضی هستیم.
دانشگاه فرهنگ و هنر در بعد بینالمللی چگ ونه ورود کرده است؟
تاکنون فضای فعالیت در بخش بین المللی فراهم نبوده است اما به صورت محدود این فعالیت شکل گرفته است. در حال حاضر در بخش فرهنگی اقدامات اولیه در حال انجام است. حضور تولیدات دانشجویی ما در فستیوالهای خارجی آغاز شده و تعاملات دانشگاهی ما در حال شکلگیری است. همچنین با دانشگاه هنر مالزی تفاهم نامهای منعقد شده که به زودی آثار تولیدات دانشجویی در کشور مالزی به فروش میرسد.
همچنین گروه موسیقی ما در کشور بلاروس طی نوروز امسال و برگزاری جشنواره هنرهای اسلامی کشورهای مسلمان نیز از جمله این فعالیتهاست که در عرصه بین المللی انجام شده است. فعالیت های این چنینی آغاز شده اما طبیعی است که مجموعهای با بیش از ۸۹ هزار دانشجو و ۱۶۳ رشته دانشگاهی که در ۱۹ استان کشور پراکنده است نیاز به برنامه ریزی در این حوزه دارد تابا هماهنگی دستگاههای مربوطه این ماموریت را در کشورهای مختلف اجرا کنیم.
آیا دانشگاه فرهنگ و هنر در عرصه موسیقی نیز فعال است؟
در حال حاضر مراکز ۴، ۱۱ و ۴۶ در حوزه موسیقی بسیار فعال هستند. حداقل ۶ مرکز دیگر نیز در سراسر کشور در حوزه موسیقی دانشجو میپذیرند. رشته ساز ایرانی در مجموعه رشتهها رواج بیشتری دارد. از طرفی محدودیتهایی در یک بازه زمانی نسبت به پذیرش رشته ساز کلاسیک اجرا شده بود که البته این موضوع در موسسه رفع شد و تاییدیه لازم را برای فعال شدن رشته ساز کلاسیک دادیم و امیدواریم در آینده این موضوع نیز حل شود.
یکی از فعالیتهایی که دانشگاه فرهنگ و هنر انجام میدهد، برگزاری جشنوارههای فرهنگی دانشجویی است، در این زمینه چه اقداماتی در دست دارید؟
بخشی از جشنوارههای فرهنگی دانشگاه، درون استانی است که به صورت مکرر در کشور اجرا میشود و حجم زیادی از این آمار را داریم که در استانها جشنوارههای مختلف استانی برگزار میشود، اما در مورد جشنوارههای کشوری در سال جاری تاکنون ۳ جشنواره برگزار و حداقل دو مورد دیگر نیز در حال انجام است.
جشنواره بانوی آفتاب با موضوع حضرت زهرا(س) در اردیبهشت ماه امسال برگزار شد. همچنین جشنواره معماری با محوریت تهران برگزار شد، جشنواره باران رحمت با موضوعیت قرآنی به صورت گسترده برگزار شد. جشنواره دانشجویی تبلیغات را هم داشتیم که اخیرا برگزار شد. سوگواره عاشورایی عرش دهم نیز در حال برگزاری است. جشنواره کاریکاتور با محوریت همدان به صورت کشوری برگزار خواهد شد.
مهمترین برنامهای که در حوزه کتاب و منابع درسی دانشگاه فرهنگ و هنر دارید را تشریح کنید؟
مهم ترین ماموریت ما اصلاح ساختار منابع درسی است. همچنین بزودی دپارتمان زبان و ادبیات فارسی که به ریاست دکتر آذر است اولین تولید موسسه را در حوزه زبان و ادبیات برای درس ادبیات عمومی ارائه خواهد کرد.بخش هایی از این کتاب نوشته شده و کاملا با سرفصلهای مد نظر برای درس ادبیات فارسی است.
این اقدام برای سایر منابع نیز در حال شکل گیری است. با توجه به اینکه در هر رشته دانشجویان زیادی داریم گاهی اوقات برای یک ماده درسی ۱۳ تا ۱۴ کتاب توسط اساتید معرفی شده است. این موضوع ساماندهی خواهد شد.
در پایان بفرمایید که برای حوزه فارغ التحصیلان مراکز فرهنگ و هنر چه برنامهای در دست دارید؟
در واقع باید گفت که نقش مراکز در حوزه فارغالتحصیلان ناشناخته مانده. لذا از برنامههایی که باید در دستور کار داشته باشیم، جمع بندی وضعیت فارغ التحصیلان دانشگاه است. بنابراین به استانها اعلام کردیم که حوزه دانش آموختگان را رصد کرده و گزارش آن را ارائه دهند.
با این کار متوجه می شویم که چه تعداد دانشجو در یک رشته تحصیل کردند و در رشته دیگر مشغول به کار هستند بنابراین توجه به حوزه فارغ التحصیلان یکی از ماموریتهایی است که در دست انجام است.
گفتوگو از آسیه اسحاقی
ارسال دیدگاه