گزارشی در مورد جایگاه مدارس هوشمند در کشور
مدارس هوشمند ؛ از رویا تا واقعیت
خبرگزاری پانا: مدرسه هوشمند موسسه آموزشی است که در جهت فرآیند یادگیری و بهبود مدیریت به صورت سیستمی و نظام یافته بازسازی می شود تا دانش آموزان را برای عصر اطلاعات آماده کند.
سرویس آموزش و پرورش؛ در سال ۱۹۸۴ «دیوید پرکینز» و همکارانش در دانشگاه هاروارد، طرح مدارس هوشمند را به عنوان تجربه ای نوین در برنامه های آموزش و پرورش، با استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات ارائه کردند.این طرح به تدریج در چند مدرسه اجرا شد و بعدها گسترش یافت، به طوریکه امروزه برخی از کشورهای توسعه یافته در امر فناوری اطلاعات، مانند مالزی، از این مدارس برای تربیت نیروی انسانی بهره برند.
مدارس هوشمند بر مبنای استفاده از فناوری های نوین اطلاعات و ارتباطات هستند و تفاوت آن ها با مدارس مجازی این است که در این مدارس دانش آموزان باید حضور فیزیکی داشته باشند، اما در مدرسه مجازی، دانش آموز و معلم می توانند کیلومترها از هم فاصله داشته باشند.
*نیاز نبودن تخصص معلمان مدارس هوشمند در حوزه IT
معلمان مدارس هوشمند الزامی به متخصص بودن در حوزه IT ندارند، بلکه باید بتوانند از سیستم این مدرسه آگاه باشند و از امکانات آن خوب استفاده کنند. معلم باید به درستی بداند هر اطلاعات فایل شده که در هر زمینه ای به چه صورت ذخیره شده است که زمانی دانش آموزان سوالی را مطرح کردند، آنان را به منابع مورد نظر راهنمایی کند.در این گونه مدارس، سیستم بر روی رایانه مرکزی مدرسه نصب می شود و با اتصال به تعداد زیادی از خطوط تلفن، در طول شبانه روز آماده ارائه خدمات است.
محمد دیمه ور معاون آموزش ابتدایی آموزش و پرورش در خصوص بحث هوشمند سازی مدارس ابتدایی به خبرنگار پانا می گوید: هوشمند سازی مدارس متکی به وسایل و تجهیزات نیست، بلکه هوشمند سازی زمانی اتفاق می افتد که ما معلم مولف داشته باشیم و این امر میسر نمی شود تا زمانی که ما بتوانیم به نحو احسن تمام مکانیزم های آن را کنار هم قرار داده باشیم.
وی معتقد است که آشنایی معلم با تحلیل کتب درسی و رسیدن به اهداف پنهان و آشکار در حیطه هدف های یادگیری، کلاس درس را به سمت تعالی سوق می دهد زیرا هدف اصلی در اشکال مختلف آموزش رسیدن به یادگیری است.
علی زرافشان معاون متوسطه آموزش و پرورش درمورد هوشمند سازی مدارس به پانا می گوید: وزارت آموزش و پرورش در یک سال گذشته،برای هوشمندسازی اقدامات خوبی انجام داده که از جمله آن ها "پیگیری و بازنگری مدل فعلی هوشمندسازی مدارس" بوده است.
وی ادامه می دهد: دومین اقدام انجام شده این بوده است که در طول ۳ سال گذشته از مسیر تکاملی هوشمندسازی یک قدم به عقب برگشتهایم؛ یعنی از "مدرسه هوشمند" به "کلاس هوشمند" بازگشتهایم. در حالی که تفاوت کلاس هوشمند این است که یک کلاس در یک مدرسه هوشمند شده آن هم معلوم نیست که همه لوازم هوشمندسازی را داشته باشد یا خیر، مثلاً اگر تخته هوشمند در کلاسی وجود دارد مشخص نیست که معلم آموزش دیده است یا خیر! و یا محتوای آموزشی در اختیار دارد یا خیر؟ آیا مدرسه سایت دارد که دانش آموزان بتوانند از طریق سایت ارتباط مداومی با معلم خود داشته باشند؟ و آیا معلم توانایی و اراده لازم را برای انجام و پیگیری مسایل درسی خارج از چارچوب کلاس را خواهد داشت یا خیر؟
* وجود ۳۷۰ هزار کلاس درس هوشمند/ کلاس هوشمند به مدرسه هوشمند ارتقاء مییابد
وی با اشاره به هوشمندسازی ۳۷۰ هزار کلاس درس تاکنون، می گوید: با شناسایی این مدارس، از این پس برنامه ها، امکانات و اعتبارات خود را به این مدارس خواهیم برد و کلاس هوشمند را به "مدرسه هوشمند" ارتقاء میدهیم تا از ظرفیتهای موجود بتوانیم به بهترین نحو استفاده کنیم.
زرافشان می افزاید: بازدیدهایی مسئولان آموزش و پرورش و نمایندگان مجلس از این کلاس ها نشان داده که در مواردی تخته هوشمند در کلاس ها نصب شده، ولی متاسفانه استفاده نمیشود؛ چون سایر اجزا برای استفاده از این تخته وجود ندارد. وقتی از معلمان سوال میکنیم، میگویند نرم افزار و محتوای آموزشی نداریم و یا خودمان آموزش ندیدهایم. دادن محتوا، کمک میکند که معلمان اشتیاق بیشتری برای استفاده از تخته هوشمند داشته باشند.
باید به این شیوه آموزش اعتماد کرد و بدانیم که اگر بخواهیم طبق منویات رهبر انقلاب و دغدغه های ایشان در خصوص آموزش و پرورش گامی صحیح و درست برای آینده فرزندانمان برداریم باید مفاهیم اسلامی و دینی را به صورت و قالب نو در اختیار فرزندانمان قرار دهیم.
* تمام مدارس تا پایان برنامه ششم باید هوشمند شوند/ روند کار با کمک وزارت ارتباطات تسهیل میشود
معاون آموزش متوسطه وزیر آموزش و پرورش می افزاید: هوشمندسازی مدارس برنامهای نیست که از طرف دولت ابلاغ شود و ما اجرا کنیم؛ رفع نواقص و توسعه مدارس هوشمند یک نیاز است. در حال حاضر اکثر مدارس با مشارکت اولیا نسبت به هوشمندسازی اقدام کردهاند. به نظر میآید که مستقل از برنامه آموزش و پرورش، خود مدارس نیز در این زمینه اقدام کردهاند.
زرافشان با بیان اینکه همه مدارس نهایتا تا پایان برنامه ششم باید هوشمند شوند، می گوید: در حال حاضر با امکاناتی که وزارت ارتباطات میدهد و دسترسی را آسانتر کرده، آموزش و پرورش شرایط بهتری برای هوشمندسازی مدارس خواهد داشت.
*تلاش مدرسه هوشمند برای الکترونیکی کردن محتوای درسها
مدرسه هوشمند مدرسه ای است که علاوه بر استفاده از امکانات فیزیکی مدرسه و برنامه هایی مانند دیگر مدارس، تلاش دارد تا با تجهیز به امکانات رایانه ای و فناوری های مربوطه، کنترل و مدیریت خود را بر این اساس مبتنی کند و محتوای بیشتر درس ها را الکترونیکی و ارزشیابی و نظارت سیستم را هوشمند کند.
این سیستم امکانی را فراهم می آورد تا دانش آموزان، اولیا و معلمان و کادر مدرسه در تعامل همیشگی و پویا برنامه خود را به پیش برند. امکان اطلاع رسانی صوتی و تصویری، ارتباط با مربیان، ارائه انتقادات و پیشنهادات، پرسش و پاسخ و دیگر موارد ضروری از کارکردهای مدارس هوشمند است.
در این مدارس، دانش آموزان با داشتن یک رایانه در منزل همیشه با سیستم مدرسه خود در ارتباط خواهند بود، لذا می توان گفت مدارس هوشمند هیچ وقت تعطیل نخواهد بود، البته لازم است این نکته یادآوری شود که با ایجاد مدارس هوشمند، بستر لازم برای مدارس مجازی نیز فراهم می شود.
*بهکارگیری توانمندیها از مهمترین ویژگی مدارس هوشمند/نقش یاددهنده و یادگیرنده دانشآموز در این مدارس
از مهم ترین ویژگی های مدارس هوشمند این است که دانش آموزان با تفکر مستقل و ابراز خلاقیت توانمندی خود را به کار می گیرند و فضای حاکم موجب به کارگیری توانمندی های مربیان، معلمان و اولیا برای تقویت آموزش و پرورش می شود و به طور کلی، محیط مدرسه مشوق یادگیری و باعث ایجاد انگیزه و رغبت در دانش آموزان خواهد کرد.
در چنین مدرسهای، یک دانشآموز هوشمند، با صرف وقت بر روی موضوعات به شکل مستمر، منابع و قابلیتهای اجرایی خود را توسعه و تغییر میدهد و این نکتهای است که به مسۆولان مدرسه اجازه میدهد تا با توجه به تغییرات بهوجود آمده و افزایش سطح اطلاعات دانشآموزان، آنها را برای اخذ اطلاعات جدید آماده کنند.
مدرسه هوشمند مدرسه ای است که برای ایجاد محیط یاددهی- یادگیری و بهبود نظام مدیریتی مدرسه و تربیت دانش آموزان پژوهنده طراحی شده است. این نوع موسسات آموزشی طوری طراحی شده اند که در جهت فرآیند یادگیری و بهبود مدیریت به صورت سیستمی نظام یافته بازسازی می شود تا دانش آموزان را برای عصر اطلاعات آماده کند.
دانش آموزان در مدرسه هوشمند نقش یاددهنده و یادگیرنده را بر عهده دارند. در این مدرسه، برنامه درسی محدود کننده نیست و به دانش آموزان اجازه داده می شود از برنامه های درس خود فراتر گام بردارند در این نوع مدارس، روش تدریس براساس دانش آموز محوری است تأکید بر مهارت فکر کردن و فراهم کردن محیط یاددهی- یادگیری از راهبردها و خط مشی های مدرسه هوشمند است.
*استفاده بهینه از ظرفیت ها
کافی است در طول روز مقداری به تبلیغات روزنامه ها، سایت ها و بیلبوردها نگاهی انداخته شود. کم نیستند انواع تبلیغات گوشی، نوت بوک، آی پد و برنامه های کامپیوتری که با انواع برندها در بازار موجود هستند و همگی کم و بیش از آن ها استفاده می کنیم به طوری که دامنه این استفاده از کودکان و دانش آموزان که (مورد توجه این گزارش هستند) گرفته تا بزرگسالان و تمامی بخش های کشور اعم از پژوهشی، صنعتی و پزشکی درگیر فناوری های نوین و ارتباط جمعی هستند.
اما یک سوال! سود اصلی حاصل از فروش این محصولات به کدامین سو سرازیر می شود؟ آیا به غیر این است که این محصولات همگی وارداتی هستند؟ از طرفی در هزاره ای زندگی می کنیم که سرعت انتقال اطلاعات از نوشیدن یک فنجان قهوه هم بالاتر است و لاجرم ما نیز باید بتوانیم فرزندانمان را طوری تربیت کنیم که توان رقابت با جهان بیرون را داشته باشند.
به نظر نگارنده راه حل موضوع گسترش مدارس هوشمند و مدارس مجازی هستند. همان طوری که این شرکت ها خدمات و محصولات خود را در قالب ها و فرم های مختلف اعم از سخت افزاری و نرم افزاری به ما عرضه می کنند و بازار سودآوری در اختیار دارند، ما نیز بتوانیم حداکثر استفاده را از حضورشان برده و نهایت بهره برداری را انجام دهیم و با ایجاد بسترهای لازم و الزام های قانونی در جهت توسعه کمی و کیفی نظام آموزشی و بسترسازی برای تخصیص چند درصد از سودشان برای ساخت مدارس هوشمند و مدارس مجازی استفاده کنیم.
لذا انتظار می رود، از مدیران آموزش و پرورش در سطح کلان به این قضیه توجه ویژه داشته باشند و با یک تعامل سازنده با شرکت های وارد کننده فناوری اطلاعات و بخش سخت افزار آن ها و هم اندیشی که با مشاوران کارآزموده صورت می گیرد، در جهت بسط و توسعه مدارس هوشمند و ارتقای سطح مدارس و سیستم آموزشی بتوانیم بهترین خدمات آموزش و پرورشی خود را تقدیم به فرزندانمان کنیم.
/گزارش از مریم احمدی/
ارسال دیدگاه