پانا وضعیت چای ایرانی را بررسی می کند/ بخش پایانی

از تعطیلی نزدیک به نیمی از کارخانه های چای تا توان تجاری پایین تولید کنندگان

خبرگزاری پانا: تعطیلی نزدیک به نیمی از کارخانه های چای ، نبود بخش بازرگانی درست در بخش چای، فقدان آمار دست از میزان تولید چای در فائو، کم تحرکی تولید کننده و کارخانه دار، توان تجاری پایین تولید کنندگان و از جمله چالشهای مورد بررسی در بخش چای است که به همراه راهکارهای موجود در گزارشی به آنها پرداخته شده است .

کد مطلب: ۲۴۱۸۰۷
لینک کوتاه کپی شد

به گزارش خبرنگار اقتصادی پانا، چای ایرانی آنچنان که باید آوازه خوشی را در مرزهای ایران زمین نداشته و اگر هم داشه بر اثر مسائلی شناخته و ناشناخته این آوازه از خوشنامی و سر زبان ها و در فنجان هموطنان دور شده و به نجوایی آرام تبدیل شده است با این توضیح که ابتدا موضوع ذائقه ایرانیان با چای خارجی تغییر کرد و کم کم مسائل عدیده‌ی دیگری در تولید این محصول مهم آن را از دور رقابت با چای خارجی کنار زد به علاوه مسائل دیگری در صنعت چای قابل بررسی است.

درحال حاضر چایکاری برای بسیاری از کشاورزان مقرون به صرفه نیست و حتی برخی زمین های زیر کشت چای را با کاربری دیگری استقاده می کنند و بعضا در این زمین ها ویلا و املاک دیگر ساخته شده است و یا محصول دیگری کشت می شود این موضوع دلایل مختلفی دارد که بی تردید نباید از آن ساده گذشت.

یکی از خوش نام ترین تولید کنندگان چای کشورمان در مورد تغییر کاربری زمین های زراعی چای اظهار کرد: وقتی داستان چایکاری برای عده ای از چایکاران به صرفه نبود و موجب ضررو زیان آنها شد به فکر تغییر کاربری زمین های کشت چای افتادند به نحوی که در منطقه فومن ۳۴ هزار هکتار باغات چای زیر کشت می رفت و با تغییر کاربری این رقم به نصف کاهش یافته است.

خلیل سمیع تولید کننده چای کشورمان که می گوید پدرش هم چای کار بوده است، افزود: اگر به منطقه لاهیجان و فومن سر بزنید و از نزدیک باغات چای را ببینید متوجه می شوید که تولید چای برای کشاورزان مقرون به صرفه نیست.

چایکاران توان کار تجاری ندارند

در مورد چای ایرانی باید گفت خلاء کار تجاری و بازار یابی مناسب در داخل مشهود است و به جرأت می توان گفت ایرانیانی هستند که به دلیل فرهنگ اشتباه مصرف و نقص در توزیع بازار حتی یک بار هم چای ایرانی را امتحان نکردند.

سمیع دراین رابطه به تولید منطقه ای چای و توزیع آن در سراسر کشور اشاره کرد و گفت: چایکاران این امکان را ندارند این در توان تجار است و موضوع یک کار تجاری است که چای شمال را در سراسر کشور توزیع کنیم.

سمیع خاطر نشان کرد: متأسفانه با تغییر ذائقه مردم کشور ما موضوع رسوب چای هم مطرح است که میزان کمتر از ۲۰ هزار تن پاسخگوی نیاز کشور نیست از طرفی موضوع قیمت ها هم هست و با وجود آنکه چای شکسته را از کشاورز ۲ تا ۳ هزار تومان هم نمی خرند.

وی افزود: خود من که تولید کننده چای هستم پول خرید تضمینی برگ سبز چای سال گذشته را فروردین امسال گرفتم و خوشبختانه امسال وضعیت پرداخت مناسب تر شد اما نباید فراموش کنیم که کشاورزی کاشت، داشت و برداشت است که بحث کاشت اغلب بوته قدیم است و ما باید مرحله داشت را به خوبی مراقبت کنیم و در مرحله داشت جدی عمل کنیم.

این تولید کننده چای خاطر نشان کرد: وقتی کشاورز چای کار پول خرید تضمینی را دیر دریافت کند چگونه موضوع «داشت» را در مزرعه به درستی رعایت کند در حالیکه در گذشته هر پنج سال یکبار هرس ته بن در باغات چای انجام می شد و چای را از برگ بسیار لطیف و تازه برداشت می کرند و بوته را کاملا جوان می کردیم.

سمیع این موضوع را موثر در کیفیت چای تولیدی از مزرعه عنوان کرد و افزود: این موضوع مهمی است که بخش قابل توجهی از کیفیت چای به آن مربوط می شود و باید یادآوری کنم که چای یک محصول ذائقه ای است و مانند برنج نیست نتوانیم کنار بگذاریم چون چای را می توان مصرف نکرد.

چای در جهان در لیست غذاهای مجلل است

وی ادامه داد: در دنیا چای را در دسته غذاهای مجلل دسته بندی می کنند و تشریفات خاصی برای نوشیدن چای دارند در حالیکه اگر برنج مصرف نشود انسان دچار ضعف و گرسنگی می شود و نمی توان از خوردن برنج اجتناب کرد.

ایرج ندمی نماینده لاهیجان در مورد خرید تضمینی چای از چایکاران گفت: از دولت تشکر می کنم که به خواسته ما نماینده ها پاسخ داد و دو اتفاق را در حوزه چای رقم زد و تا ۱۵۰۰ تومان قیمت چای در مجموع سه و چهار بار چین افزایش یافت و این رضایت چایکاران را موجب شد و اکنون کمتر مورد اشکال است.

مجلس ردیف بودجه خرید تضمینی را مستقل کرد

وی ادامه داد: همچنین موضوع ردیف بودجه مستقل برای خرید تضمینی از اقدامات خوب دولت است که شرایط چایکاران را بهبود بخشید و علاوه بر آن منابع زمین زراعی را هم افزایش داده است و در حقیقت ۶۷ درصد قیمت خرید برگ سبز را دولت می پردازد و کارخانه دار هم می بایست ۳۳ درصد باقی مانده را پرداخت کند.

ندیمی یادآور شد: اشکالی که در گذشته موجود بود مربوط به زمان پرداخت بود که بخش از این اشکال به تبع مسائل گذشته به امسال هم سرایت داشت و تنها نگرانی ما امسال هم به دلیل عدم پیگیری های نامتناسب تا حدودی با این مشکل مواجه بودیم.

سمیع تولید کننده چای و کارخانه دار چای کشور در مورد فروش چای توسط کارخانه ها، گفت: کارخانه های موفق که می توانند چای را بفروشند، حدالاقل با چک دو ماهه از تاجر این چای را به فروش می رسانند و نمی توان از کارخانه دار انتظار داشت که چای را به صورت نقدی خریداری کند ضمن آنه بازار هم در این فروش بسیار موثر است چرا که بعضا کارخانه داران مجبور به فروش ارزان چای خود می شوند و ضرر می کنند.

چای ایرانی رنگ ملایمی دارد و بی کیفیت نیست

وی به مشکل فروش کارخانه های چای را موضوع مهم این صنعت دانست و افزود: چای ما مانند چای هند و یا سیلان نیست بلکه ما چای ایرانی یک چای دبش معطر کمم رنگ است و همین کمرنگ بودن باعث شده که در جامعه مصرف کننده جایگاه مناسب نداشته باشیم و دولت هم ما را به مصرف کننده به درستی معرفی نکرده است تا بدانند که چای ایرانی طبعتش این است و کیفیت آن پائین نیست.

این تولید کننده در مورد حمایت «به‌زراعی» دولت گفت: باید مهر ماه سال گذشته حمایت مالی در مورد «به‌زراعی» از چایکار انجام می شد که امسال نتیجه آن را شاهد باشیم و با باغات چای رسیدگی می کردیم.

نماینده مردم لاهیچان در مجلس شورای اسلامی «به‌زراعی» را موضوع مهمی عنوان کرد و افزود: این موضوع در سال ۹۳ مورد حمایت تسهیلاتی دولت است که سال گذشته هم ردیف بودجه خرید چای تضمینی مشخص بود اما به آن عمل نشد و امسال این موضوع به طور مستقل پیش بینی شده که قابل اجراست و حمایت از «به‌زراعی» نیز با ۶۰ میلیارد برای ۹۳ انجام می شود.

وی در مورد فروش چای کارخانه داران و پرداخت به چایکار هم گفت: وقتی کارخانه داری از ۲۰۰ میلیون تومان تنها ۱۰ میلیون می پردازد مشخص است که این موضوع مشکل آفرین است و باید مبلغ بیشتری را در ابتدا به چایکار پرداخت کنند.

مزارع چای را حفظ می کنیم

نماینده لاهیجان در مجلس تأکید کرد: با توجه به نیاز شدید حمایتی صنعت چای تلاش می کنیم تا مزارع زیر کشت را حفظ و ارتقاء دهیم چرا که باید از اتفاقات نامناسب گذشته درس گرفت و نگذاشت حواث تلخ گذشته در صنعت چای تکرار شود -موضوع ۱۴۰هزار تن چای در سال ۷۹- باید توجه داشت که پرداخت به موقع خرید تضمینی و حمایت از «به‌زراعی» با تسهیلات به موقع و توجه به کارخانه داران و جلوگیری از ورشکستگی آنها چای کشور را به جلو سوق می دهد.

احسان حیدری تولید کننده چای کشورمان درباره وضعیت کارخانه های چای کشور، اظهار کرد: از ۱۸۰ کارخانه چای کشور امروز شاهدیم که ۱۰۰ کارخانه چای عملاً تعطیل است و این هشتاد کارخانه باقی مانده اکثراً برای پرداخت پول برقشان هم مشکل دارند و تعداد اندکی از کارخانه ها امکان پرداخت بدهی خود را به موقع و در سر رسید دارند.

شرایط تجارت را برای کاخانه های چای فراهم کردیم

نماینده هیجان و سیاهکل در مجلس نسبت به مشکل کارخانه داران که کار تجاری نمی کنند و تنها محصولات تولید داخل را فرآوری می کنند، بیان کرد: چند سال این فرصت را به کارخانه داران دادیم که آنها نقش تاجر را هم به عهده بگیرند و هم فرآوری کنند و هم تجارت کنند و به ازای هر تناژی دولت به آنها حواله واردات می داد و دولت از تعرفه گمرکی که حق خودش بود می گذشت تا آنها بتوانند خود را ارتقاء دهند.

ندیمی شبکه توزیع را موضوع مهم در بحث تجاری سازی فروش چای توسط کارخانه ها عنوان کرد و گفت: شبکه توزیع بسیار مهم است و این مسأله باید مورد توجه کارخانه داران چای کشور باشد و این ریشه اصلی چای سنواتی است و باید فعالیت اقتصادی کرد.

وی برای نوسازی کارخانه های چای گفت: هم اکنون منابعی برای نوسازی کارخانه ها وجود دارد و کارخانه از نظر من قابل توجیه نیست چرا که ۶۷ درصد خرید چای را دولت به نیابت از ملت به چایکاران می پردازد و تنها ۳۳ درصد خرید بر عهده کارخانه است با این احتساب که از هر ۳.۵ تا ۴ کیلو چای تازه، یک کیلو چای خشک تولید می شود.

نماینده لاهیجان که نائب رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس هم هست، با اشاره به مسائل اقتصادی چای برای کارخانه، تصریح کرد: در چین اول کارخانه می تواند تا دو برابر قیمت چای را بفروشد و این طبیعی است که خواب سرمایه در هر صنعتی وجود دارد و کارخانه ها می توانند از بعد تجاری وضعیت خود را بهینه سازی کنند.

تولید کننده ایرانی ایده های بازار جهانی ندارد

حیدری تولید کننده چای خاطر نشان کرد: مشکل کارخانه داران شمال در این است که آنها هیچ ایده ای از بازار جهانی چای ندارند و بسیار در بازار چای جهان مظلوم واقع شدیم و معاونت بازرگانی فعالی در سازمان چای نداریم و حضور جدی ایی هم درنمایشگاه های جهانی چای نداریم و این موضوع در مورد چای با کیفیت کشورمان نقطه ضعفی است که هم در داخل کشور و هم در سطح جهان مظلوم واقع شده است.

وی تأکید کرد: کشور ما پتانسیل بسیار خوبی برای صدور چای دارد چرا که در جغرافیای مصرف کنندگان چای تمام کشورهای اطراف ما مصرف کننده چای هستند مانند کشور روسیه که بزرگترین مصرف کننده و وارد کننده چای جهان است و در جوار کشور ما قرار دارد و امروز هم شریک ژئوپلتیک سیاست ایران است و باجدیُت دو کشور در تعامل هستند و دریای خزر هم پل ارتباطی میان ما و روسیه است.

این تولید کننده چای اظهار کرد: تولید کننده و کارخانه داران ما کشاورز زاده هستند و هرگز در فضای تجاری نبودند و این موقعیت را ندشتند که تجارت را بیاموزند چرا که عمرشان بر سر زمین گذشته است در حالیکه در اکثر کشورهای صادرکننده جهان یک «تی برد» وجود دارد یعنی یک هیئت مدیره چای که اینها شرایطی فراهم می کنندکه صادرکنندگان جمع شوند و بتوانند تولیدات را بفروشند.

حیدری یادآور شد: تولید کننده داخلی ما نمی تواند چای خود را بفروشد چون ساز و کار آن فراهم نیست و مشکل از آنجایی بروز می کند که چای فروش نمی رود و برای سال بعد رسوب می کند و حلقه مفقوده چای نداستن ارتباط بین صادرکنندگان موفق و تولید کنندگان موفق است.

کارخانه دارارن چای کم تحرک اند

ایرج ندیمی در رابطه به حل مشکل تولید تا بازار داخل و خارجی بیان کرد: صادرات مطابق استانداردهایی انجام می شود، چای ما در میزان کم صادر می شود و ما باید در گستره بازار اقداماتی داشته باشیم که متأسفانه کمبود داریم و باید به موضوع مصرف داخل و تأمین نیاز کشور هم توجه داشته باشیم و این کم کاری کارخانه داران است.

این نماینده مجلس دلایل کم تحرکی تولید کننده و کارخانه دار را عوامل خاصی عنوان کرد و گفت: من ده سال قبل موضوع ذائقه را مطرح می کردم در حالیکه الان به هر ایرانی یکبار هم چای شمال را بدهید او دیگر چای خارجی نمی خورد و این را کارخانه داران باید انجام دهند و محصول را به فروش برسانند که من شخصا یکبار در برگزاری یک نمایشگاه در مجلس حمایت کردم و تمام نمایندگان مجلس استقبال کردند و خواستند تا نمایندگی چای ایرانی را در شهرستان خود دایر کنند و معتقدم که کارخانه داران کم تحرکی می کنند.
چای تولیدی ترکیه ۱۰ برابر ایران

سمیع تولید کننده چای در موضوع پیشرفت چای ایرانی این موضوع را با کشور ترکیه مقایسه کرد و گفت: کشور همسایه ماست و هم سن ما در سال ۱۳۳۷ سازمان چای تشکیل داد و اکنون بالغ بر ۲۰۰ هزار تن تولید دارد و هیچ مشکلی هم ندارد و این سیستم را برای آن کشور سازمان چای آن کشور انجام داد در حالیکه من نمی خواهم سازمان چای را مقصر بدانم در حالیکه ما به سیستم چای ترکیه غبطه می خوریم.

وی یادآور شد: چای در کشور ما از سال ۱۳۳۷ تا ۱۳۷۹ دولتی بود و از آن سال چای را از مجموعه دولت خارج کردند و به کارخانه دار وام دادند که برود تجارت کند و این موضوع را به اینجا رساندند در حالیکه چای ایران بسیار مرغوب و با کیفیت است.

حیدری کارخانه دار چای در مورد موضوع بازرگانی چای گفت: بسیاری از مشکلات چای به دست حوزه بازرگانی حل می شود چون کارخانه دار فروشنده نیست و کار تجاری را نمی داند و این نمایندگان بازرگانی هستند که می توانند رابط بین کارخانه تا بازار و مسئولان تصمیم گیر در این موضوع مهم باشند و معتقدم وظیقه خطیری بر عهده آنهاست.

ایرن عضو فائو و سازمان های بین المللی چای نیست

وی همچنین به نبود آمار دقیق چای تولید کشورمان اشاره کرد و افزود: آمار تولید و فروش چای در کشور ما دقیق نیست و حتی در سایت فائو در سازمان ملل، تولید چای ایران را ۱۶۵ هزار تن ذکر کرده است در حالیکه کشور ما مانند دیگر کشورها می تواند آمارهای را به روز کند هم در فائو و هم در آی تی سی که سازمان بین المللی که مقر آن در لندن است و آمار تمام چای تولیدی کشورهای جهان را دارد.

این کارخانه دار خاطر نشان کرد: بعید می دانم حتی ۵ درصد کارخانه داران کشور بدانند که جایی مثل آی تی سی وجود دارد و من هم به دلیل کار صادرات با این سازمان آشنا شدم در حالیکه کشور ما نه در فائو و نه در آی تی سی عضویت ندارد و برنامه و استراتژی در این مهم وجود ندارد.

این موضوع بی تردید در سه بخش گزارشی به انتها نخواهد رسید پیگیری وضعیت صنعت چای کشور تا تأمین نیاز داخل و عرضه بین المللی آن ادامه خواهد داشت و اخبار و گزارش های مرتبط از این رسانه به اطلاع مردم و مسئولان خواهد رسید که بی شک فرهنگ اتکاء به تولید داخل و حمایت از تولید کننده داخلی از مولفه های مهم ارتقاء صنعت چای ایرانی است.

گزارش از اکرم السادات حسینی/

ارسال دیدگاه

پربازدیدترین ها
آخرین اخبار