هوادارن استقلال کردستان با چه مشکلاتی روبرو هستند؟
مصائب بارزانی
خبرگزاری پانا: مسعود بارزانی رئیس اقلیم خودمختار کردستان عراق اخیراً به پارلمان این اقلیم دستور داده طرح انجام همه پرسی برای استقلال را در دستور کار قرار دهد. بارزانی گفته هیچگاه فرصت برای استقلال کردها چنین مهیا نبوده و از سوی دیگر جامعه جهانی نیز کردها را مسئول تخریب کشور نخواهند شناخت اما آیا به راستی شرایط تا این حد برای استقلال کردها آماده است؟
به گزارش خبرنگار سیاست خارجی پانا، مسعود بارزانی که پس از پدر خود ملامصطفی به رهبری حزب دمکرات کردستان انتخاب شده است قصد دارد تا چنانکه گفته "موقعیت طلایی و تاریخی کردها" را مغتنم بشمارد و بدین وسیله تاسیس کشور کردستان را اعلام کند اما اوضاع آنگونه هم که بارزانی برای هوادارنش تصویر کرده مساعد نیست.
درست است که در حال حاضر ارتش عراق سرگرم شورشی های داعش در چند شهر مهم است و در عین حال درست هم هست که کردها توانسته اند موافقت ضمنی ترکیه را برای استقلال کسب کنند اما بارزانی در این میان چند مشکل اساسی دارد که نمی تواند پیش از دست زدن به چنین اقدام بزرگی آن ها را نادیده بگیرد.
سه حزب عمده سیاسی کردستان عراق متشکل از حزب دمکرات کردستان، حزب اتحاد میهنی کردستان و حزب گوران یا جنبش تغییر نیروهای سیاسی درون اقلیم تشکیل داده کرسی های پارلمان را در اختیار دارند. در این میان حزب اتحاد میهنی کردستان به رهبری جلال طالبانی دلایل زیادی برای مخالفت با طرح بارزانی دارد. اول آنکه مطابق قانون اساسی عراق پست ریاست جمهوری از آن کرها و از میان کردها از حزب اتحاد میهنی کردستان انتخاب می شود کما اینکه اینک جلال طالبانی رئیس جمهور عراق رئیس اتحاد میهنی نیز هست. اعضای اتحاد میهنی کردستان که حزب رقیب آقای بارزانی را در ساختار سیاسی اقلیم کردستان تشکیل می دهند حق دارند با این خواسته بارزانی مخالفت کنند.
آنان به خوبی می دانند در صورت وقوع چنین رویداد تاریخی بارزانی به عنوان پایه گذار کشور کردی جایگاهی دست نیافتنی برای رقبای خود پیدا خواهد کرد و در آینده سیاسی کردستان توازن قدرت میان دو حزب به شدت تغییر خواهد کرد. جدای از این اتحاد میهنی ریاست جمهوری عراق را با چه چیزی در کشور موهوم آینده کردستان تعویض خواهد کرد هنگامی که بارزانی ساختار سیاسی آینده را تعیین کرده است؟
حزب گوران نیز دارای دلایلی مشابه اتحاد میهنی است علاوه بر آنکه این حزب اساساً از اتحاد میهنی کردستان منشعب شده و طبیعتاً نمی تواند به حزب بارزانی نزدیک باشد.
نیروهای پیشمرگه اینک به دستور بارزانی شهر کرکوک را تصرف کرده حاضر به ترک آنجا نیستند. بارزانی می گوید اکثریت ساکنان کرکوک کردها هستند و برای پیوستن کرکوک به کردستان نیز همه پرسی به سود او خواهد بود. روایت تاریخ نیز تقریباً مشابه ادعای بارزانی است چه آنکه صدام برای تضعیف اکثریت کرد ساکن کرکوک اعراب سنی را به این شهر کوچاند اما نکته قابل توجه مورد مصرف کرکوک برای آینده کردها است.
در صورت اجرای طرح بارزانی آنگاه شهر نفت خیز کرکوک نیاز به صادرات نفت خود خواهد داشت. کردها برای این کار به دو راه متوسل می شوند یا از طریق ایران و یا ترکیه. دوکشوری که دسترسی به آب های آزاد دارند.
هفته گذشته یک تانکر از نفت کرکوک از طریق ترکیه به اسرائیل رسید. حالا رهبران صهیونیست برای استقلال کردستان لحظه شماری می کنند.
اما آیا کردها می توانند روی همکاری مداوم ترکیه برای ترانزیت نفت به اسرائیل حساب کنند؟ دولت اردوغان در شرایط متزلزل پیش از انتخابات برای بدست آوردن رای کردها به استقلال کردستان چراغ سبز نشان داده اما آیا پس از تحکیم پایه های قدرت خود به این پیمان متعهد خواهد ماند؟ نگاهی به تغییر چندباره سیاست ترکیه در برابر معارضان سوری کافی است تا بارزانی پاسخ منفی خود را دریافت کند.
از سوی دیگر جمهوری اسلامی ایران به عنوان مهمترین دوست و متحد کردها در منطقه با چنین استقلالی مخالف است. بارزانی می داند با چنین اقدامی دوستی ایران را با دشمنی معاوضه خواهد کرد و آنگاه چنانچه بشار اسد نیز از شر تروریست ها خلاص شود کردستان میان سه دشمن ایران، عراق و سوریه تنها به ترکیه متکی خواهد بود، کشوری که مردمش تا همین چندی پیش هویت کردها را نیز به رسمیت نمیشناختند و از آنان با عنوان ترک های کوهی یاد می کردند.
مخالفت آمریکا معضل دیگری است که بارزانی باید برای آن نیز چاره ای بیندیشد جان کری در سفر به اقلیم کردستان به رهبران کرد تاکید کرده آمریکا در این مقطع زمانی به هیچ وجه آماده پذیرش استقلال کردها نیست و ترجیح می دهد کردها در کنار دولت عراق با تروریست ها بجنگند. روسیه و چین نیز مواضعی مشابه دارند در همین رابطه سخنگوی وزارت امور خارجه چین در واکنش به درخواست رییس اقلیم کردستان عراق از پارلمان منطقه ای این اقلیم برای برگزاری همه پرسی استقلال، از مبارزه دولت عراق با تروریست های تکفیری داعش حمایت کرد و خواستار تقویت همبستگی برای پیشبرد روند آشتی سیاسی در عراق شد.
چنانکه به نظر می رسد مقطع فعلی نه تنها برای کردها طلایی نیست بلکه اشتباه بارزانی می تواند اقلیم کردستان را که پس از صدام توانست توسعه اقتصادی مناسبی را تجربه کند با مشکلات اقتصادی و سیاسی فراوانی مواجه سازد مشکلاتی که تنها دلیل ایجاد آن می تواند اشتباه در تشخیص یک لحظه تاریخی از سوی نخبگان سیاسی کرد باشد.
ارسال دیدگاه