در مراسم سالروز درگذشت استاد جلیل شهناز؛
محمدرضا شجریان: تاثیرات فضای اجتماعی در ساز زدن هنرمند دیده می شود
خبرگزاری پانا: محمدرضا شجریان در مراسم بزرگداشت اولین سالگرد درگذشت استاد جلیل شهناز گفت: در زمان شهناز و قبل شهناز آرامشی در ساز ما بود که این آرامش در ساز او همیشه وجود دارد و جملات خیلی منطقی داستان را دنبال می کنند اما امروز می بینیم فشار سیاسی جامعه آنقدر بر هنرمند تاثیر می گذارد که بر ساز زدن او نیز تاثیر گذاشته است.
به گزارش خبرنگار فرهنگی پانا، مراسم بزرگداشت اولین سالگرد استاد جلیل شهناز عصر روز گذشته با جمع کثیری از هنرمندان و دوستداران این هنرمند از جمله محمدرضا شجریان، داریوش پیرنیاکان، شهرام میرجلالی، نادر گلچین، محمد اسماعیلی، حمیدرضا نوربخش و ... در خانه هنرمندان برگزار شد.
آغازگر مراسم کلیپی با عنوان «شور شهناز» ساخته فرامرز امینی بود که شامل بخش هایی از نوازندگی استاد جلیل شهناز، سخنان بزرگان موسیقی در مورد این هنرمند و پخش قسمت هایی از مراسم تشییع پیکر این هنرمند از تالار وحدت بود. زندگی نامه این استاد مسلم موسیقی در این کلیپ مرور شد و پس از آن مجید سرسنگی مدیرعامل خانه هنرمندان ضمن عرض خیرمقدم به حاضران و هنرمندان در سالن به سخنرانی پرداخت. وی گفت: از درگذشت این استاد بی بدیل یک سال می گذرد ولی برای ما انگار همین دیروز بود چراکه درگذشت این عزیزان داغداری مدام را فراهم می کند در مراسمی که برای این عزیزان برگزار می شود از یکسو غم از دست دادنشان جانمان را می سوزاند و از سوی دیگر از دست رفتن آن ها و اندیشه شان که همیشه جایشان خالی خواهد بود.
وی افزود: شهناز در تعاریف من به عنوان یک شنونده عام موسیقی نمی گنجد و هرچه بخواهم از ایشلان بگویم استادان موسیقی گفته اند و خواهند گفت اما همین ستایش ها نکته ای را پیش چشمان من می آورد این نکته اشارت به فرهنگ و هنر کشور است چراغی که با رفتن این عزیزان رو به افول می رود.
مدیرعامل خانه هنرمندان از نگاه های سطحی امروزی گلایه کرد و افزود: در نسل امروز نگاه های سطحی به هنر و بی توجهی به ارزش های زیبایی شناسانه هنر عملا نمایان شده و خود را نشان می دهد.هنرمندانی چون جلیل شهناز هنر خود را زیسته اند و به شکلی از آفرینش هنری رسیده اند که آن ها را یکتا و یگانه می کند در اینجا افزون بر مسائل تکنیکی شاخصه های دیگری هم مطرح است. مهم ترین شاخصه و وجه تمایز این هنر ویژگی های شخصیتی این استاد است فراموش نکنیم هنر شرقی هنری جامع و چند بعدی است و برخلاف هنر غربی در یک چارچوب محصور نمی شود هنر استاد شهناز دارای قابلیت های فراوانی است.
وی تصریح کرد: محافلی از ثروت و قدرت براساس معیارهایی که با انگیزه های هنرمندان ما هیچ قرابتی ندارد و آثاری بی هویت ارائه می کند که حاصل آن الگوی یک شبه ره صدساله رفتن است. به راستی در این چند سال ما چند اثر ماندگار و فاخر داشته ایم؟ چه آثاری پدید آورده ایم که به آن ها در آینده رجوع کنیم و در خاطرمان ثبت شوند. از دست رفتن استادان موسیقی کشور از دست رفتن بخشی از فرهنگ غنی کشورمان است. هنرمندانی چون شهناز، لطفی، کسایی و ... گلی چند روزه از بوستان فرهنگ و هنر نبوده اند بلکه چون سروان خرامانی بوده و هستند که از میان ما نرفته اند و هنوز بوستان فرهنگ و هنر را می آرایند.
سرسنگی در پایان صحبت های خود خاطر نشان کرد: خبر خوشی برای اهالی موسیقی و فرهنگ و هنر کشورمان دارم که این چند روزه دهان به دهان می چرخد. کشور فرانسه به پاس یک عمر خدمات و تلاش های استاد شجریان در عرصه موسیقی ایرانی قرار است نشان شوالیه لژیونر دونور را که بالاترین نشان هنری است به ایشان تقدیم کند این موفقیت را به استاد شجریان عزیز تبریک می گوییم.
پس از صحبت های مدیرعامل خانه هنرمندان حمیدرضا نوربخش مدیرعامل خانه موسیقی به روی سن آمده و به سخنرانی پرداخت. وی گفت: امشب به پاس نام و یاد بزرگمرد موسیقی ایران استاد جلیل شهناز در سالنی که به نام این هنرمند مزین است گرد هم آمده ایم و یاد و نام این هنرمند را زنده می داریم. هیچکس این حس را ندارد که شهناز از میان ما رفته است او همیشه در بین ماست و یاد و خاطرش جاری و ساری است.
وی به تعریف خاطره ای از زمان نامگذاری این سالن به نام استاد جلیل شهناز پرداخت و عنوان کرد: متاسفانه مجالی نبود ایشان خود در این سالن حضور پیدا کنند من همچون شما از کودکی با ساز استاد جلیل شهناز بزرگ شدم اما استاد شجریان بیشتر ما را با ساز استاد جلیل شهناز آشنا کردند ایشان ما را مجبور می کردند راز ساز استاد را دریابیم و حفظ کنیم. راز و رمزهای آوازی ساز استاد جلیل شهناز را کسی چون شجریان در نیافته است.
در این بخش مراسم پانیذ مجاهدنیا از دانشجویان موسیقی به نوازندگی تار پرداخت و پس از آن صدای ساز استاد جلیل شهناز در سالن طنین انداز شد.
پس از این بخش محمدرضا شجریان با استقبال حاضران در سالن به روی سن آمد و به سخنرانی در مورد استاد جلیل شهناز پرداخت. شجریان با اظهار خوشحالی از این گردهمایی هنرمندان و هنردوستان و دوستداران استاد جلیل شهناز بیان کرد: خوشحالم که دور هم جمع شدیم باز از زبان دل صحبت کنیم. این مقدمه ای که شنیده شد که هنرنمایی استاد جلیل شهناز بود، من سال ها پیش شنیدم به قدری مرا تحت تاثیر قرار داد که آن را گرفتم و با خود آوردم و امروز گذاشتم اینجا پخش کنند. تنبک فاخری که همراه با ساز استاد شهناز به گوش می رسید امیر ناصر افتتاح نواخته است ایشان همیشه با شهناز بود و خیلی خوب می دانست چطور با شهناز ساز بزند. شگرد شهناز این بود که همیشه کمی دیرتر می نواخت آقای افتتاح این شگرد را بلد بود و به خوبی باهم می نواختند.
وی اظهار کرد: من سالهاست با این ساز زندگی می کنم. شهناز وقتی ساز می زند شروع می کند داستان تعریف کردن، تمام موتیف ها یک موضوعی را بیان می کنند خوب که گوش می کنی می بینی داستانی روایت می شود و از معشوقی سخن می گوید که شهناز منتظر اوست قدم به قدم پیش می آید و شهناز هم می نوازد. من چشمانم را می بندم و گوش می کنم. کمتر نوازنده ای را دیدم اینگونه تصویری ساز بزند، شهناز خدای این کار بود موتیف هایی که انتخاب می کرد همه از یک جنس بودند و به زیبایی مطلب را تا آخر دنبال می کنند.
شجریان ادامه داد: ساز شهناز در من زندگی می کند به او به جاهایی رسیده ام که هرگز چیزی نمی توانست ببرد. منطقی که بین جملات این هنرمند است عجیب و غریب است با چه منطقی واژه ها را عوض می کند و اینچنین زیبا بیان می شود. این متریال خاص شهناز است که من در کمتر سازی آن را دیده ام. امیدوارم جوانان ما از این نوازندگی یاد بگیرند و ساز بزنند شهناز از این شاخه به آن شاخه نمی پرد و موضوع را نصفه رها نمی کند این درس بزرگی است برای کسانی که می خواهند بنوازند.
وی تصریح کرد: شما گاهی اوقات می توانید از شعر شعرا پی ببرید که در آن تاریخ چه اتفاقی افتاده است در ساز هم شما می توانید این تاثیرات اجتماعی را ببینید در زمان شهناز و قبل شهناز آرامشی در ساز ما بود که این آرامش در ساز او همیشه وجود دارد و جملات خیلی منطقی داستان را دنبال می کنند اما امروز می بینیم جوانان ما که ساز می زنند همه رفته اند سراغ تکنیک و قدرت وقتی ریشه یابی کردم دیدم فشار سیاسی جامعه ما آنقدر بر هنرمند تاثیر می گذارد که بر ساز زدن او نیز تاثیر گذاشته است. امیدوارم روزی جامعه ما آرامشش به جایی برسد که هنرمندان ما که ساز می زنند هم خودشان آرامش داشته باشند و هم به جامعه آرامش بدهند.
پس از صحبت های استاد شجریان مجید سرسنگی و حمیدرضا نوربخش نیز به روی سن به این هنرمند پیوستند و هدایایی را به هنرمندان متولد خردادماه که در سالن حضور داشتند؛ داوود گنجه ای و زید الله طلوعی تقدیم کردند.
بخش بعدی مراسم به نواختن قطعه ای شنیدنی و زیبا از استاد اصغر شاه زیدی، شهرام میرجلالی و محمود رفیعیان اختصاص داشت که پایان بخش این مراسم بود.
این مراسم با استقبال زیادی مواجه بود که جدای از سالن جلیل شهناز که مملو از جمعین بود دیگر فضاهای خانه هنرمندان نیز پر از جمعیتی بود که برای دیدن این مراسم حاضر شده بودند.
ارسال دیدگاه