نگاهی به تب پست مدرنیست؛

یک نوع اباحه گری جمعی مدتهاست راه افتاده است!

خبرگزاری پانا؛ عرصه اندیشه، دنیایی مجازی ست در درون با ظهوری بیرونی، که در گستره آن انسان، پی جوی واقعیات وحقایق است و بر همین اساس باید عنوان کرد که تب پست مدرن این روزها جامعه را فرا گرفته است.

کد مطلب: ۲۱۰۵۵۸
لینک کوتاه کپی شد

به گزارش سرویس فرهنگی پانا، تب پست مدرن این روزها جامعه را فرا گرفته است. عرصه اندیشه، دنیایی مجازی ست در درون با ظهوری بیرونی، که در گستره آن انسان، پی جوی واقعیات وحقایق است. واقعیاتی که به گواهی حواس پنجگانه در خارج از ما واقع اند و حقایقی که استنتاجی اند و حاصل مفاهیمی ماتریسی توسط مفاهیمی عمدتا ثانویه . طبیعی ست که مبنای این مفاهیم درکی مشترک باید باشد. درکی که بستر آن تلقی های نزدیک به هم افراد، شاید از پی کلنجاری گروهی با تاریخ و جغرافیا- ست. این خود شاید نیاز به مجموعه یی مشترک شامل زبان، مذهب، قومیت، سنن، آیین ها، آداب و رسوم و دیگر مولفه های موجد داشته باشد. از این سپس، ناگزیری تضارب افکار و آرا و فراز و فرود آن تعیین کننده حقایق باوربار و سرخط های متعالی هر تمدن بوده و خواهد بود. فراتر ازاین مبنای سرخط های درخشان بشریت، خود اهتمامی کلان است، بی نیاز از زبان ومذهب وسنن و...منطقه یی. اما حتما مبتنی بر مفاهمه و تضارب افکار و آرا ... نتیجتا اندیشیدن واندیشاندن قائم بر اصولی ست. که این اصول، بارها سنجیده و بازپایش شده اند. و تبدیل به روش های مختلف و قابل قبول خردورزی شده اند. پاسداشت محصول این خردورزی ها پاسداشت انسان واندیشه است.

می توان گفت بحث در شناخت روش های خردورزی را می توان به تاریخچه وتذکره و اهالی عرصه های افاضه فضل وانهاد. اما واجب تر از آن بحث در آسیب های حوزه تفکر و تعقل است. اولین آفت این حوزه مطلق انگاری ست.که در دوسمت کاملا مخالف هم، می تواند میل کند. این خصلت کودکان است که همه چیز را دو قطبی بیانگارند. چرا که ازطرفی ضعف قوای دماغی آنها نمی تواند گستره ی مفهومی وسیعی را در محدوده بسته اندیشگی شان جای دهد. وازطرف دیگروقت و انرژی کمتری هم صرف میشود. ازین روست که در دنیای آنها همه جیز یا خوبست یابد، یا زیباست یا زشت، یا درست یا نادرست یا ...دنیای پیرامون ما اما، پر از خاکستری هاست.هر پدیده یی طیفی ست. اینگونه نیست که بتوان در قفسه های باریک محدودی جایشان داد. بنابراین نیاز به وسعت آگاهی و زیادی دانش ومهمتر از این ها پرهیز از اغماض واغراض دارد.اهل اندیشه بهترست کودک نمانند. و این میسر نمی شودجز با پرهیز از مطلق انگاری.

بر این اساس از آفت های اندیشه یکی هم داشتن پیش فرض در برخورد با کل قضایای اتفاقیه است. این یک آسیب اساسی ست که متاسفانه مبتلابه اکثر ماست. آنچه که بطورکلی مانع پیشرفت بشر در طول تاریخ - ازهمه نظر- بوده است بیشتر از این ناحیه است.وآنچه که باعث پیشرفت بشر در تمام زمینه ها بوده است اندیشیدن به غیر از این شیوه است.نگاه جدید به هرچیز، هرکس وهرچه، پیش برنده است. یک سیاه قبایلی درجنگلی دوردست، یا حتی یک نئاندرتال در عصرآغازین، باید در پدیده ها نگریست وپس اندیشید.از اتفاق در اینجا باید کودک بود. آن سان که گویی اولین بار است که به اطراف خودمی نگریم .خالی وعاری از هر پیش داوری.انکار آگاهی و دانش در این برخورد اولیه هم بسیارراهگشاست. از اینجاست که امثال نیوتن،ارشمیدس باباطاهر و...و...و...تعیین مسیرمی کنند.واین ازآنروست که وضع حال را برنمی تابند ونتیجتا افق های تازه یی می گشایند.

همچنین یک نوع اباحه گری جمعی مدتهاست راه افتاده است. مقصر خاصی هم ندارد شاید. فکر می کنم سرپل های خاصی را ازدست داده ایم که کاربدینجا کشیده است.ما در درون دوقلعه مستحکم فرهنگی ازتهی شدن واستحاله در امان بودیم.که هردوراازدست دادیم .قلعه اولی را که واگذار کردیم لباس های محلی بود. لباسهایی که محفوظ ، کاربردی،و مشتمل بودند. ریشه در زندگی، باورها و آیین های ما داشتند. ومتناسب با نوع زندگی واقلیم ومعیشت ما بودند. برای مثال همه لباسهای بومی ما شال داشتند که بر کمر بستیم.ومهره های دو و سه وچهار و پنج را بخوبی پوشش می داد. هیچ فکر کرده ایم اینهمه دیسک کمر بخاطر چیست؟ دستار وکلاه، گیوه وچارق، قالی و گلیم،و ظروف مسی رفته رفته یا در موزه های خاطراست ویا اگرخیلی روشنفکرباشی قالی و گیوه به دیوار آویز می شود وظرف مسی در اندازه های مینیاتوری دربوفه ارائه می شود. یا... کمتر هم بفکر افتاده ایم که همان لباسها را متناسب با نوع زندگی و معیشت درحال تغییرمان تنظیم کنیم. پست مدرن را اگردرهمه زمینه ها بپذیریم در مورد لباس و معماری هرگز به ذهنمان راه نداده ایم.خدا نیامرزد آن راکه گفت: "باید از ناخن پا تا فرق سر فرنگی شویم". کاش بیاید و ببیند!

دیگر اینکه از قلعه های مهم فرهنگی که از دست داده ایم معماری است. معماری بومی نجیب ومحفوظ وآیینی. نجیب و محفوظ از آن جهت که حد و مرزهای انسانی راحفظ و ترویج می کرد. وآیینی از آنجهت که خشت خشت آن بردار روشنی به سمت اعتقادات بود.هرخانه اندرونی و بیرونی داشت. هرخانه چاه آب وحوض ماهی وشمعدانی داشت.هر خانه درخت و باغچه داشت. هرخانه سه تا چهار نسل را درون خود جا می داد.حالا اما هر نسل سه تا چهار خانه دارد. باشیشه های بزرگ غیرمحفوظ در مقابل دیدگان غیر،ودیوارهای نازک غیر ایزوله درمقابل سرما،در مقابل گرما و در مقابل سر و صدای بیرون.چرا آن معماری را نخواستیم امروزی کنیم؟هیچ می دانیم که همین "پاسیو" که می پنداریم از فرنگ آمده برگردان "پتیاوه" است در زیرزمین مسجد جامع یزد که عامل نور را از سنگهای نازک مرمر نورگیر آن وعامل آب را از آب کاریز جاری در آن و عامل گل و گیاه را از شمعدانی های دور پاشویه آن گرفته وبه ما برگردانده اند؟ بی هیچ کاربرد دیگری،ومنهای کاربردهای اصلی آن؟ هیچ میدانیم که این "پتیاوه" که بعدا درفرانسه به"پتیو"تبدیل وبعنوان "پاسیو"به ما برگردانده شد،محلی بوده برای گرد راه از تن گرفتن وتطهیرمسافرینی که قصد ورود به مسجد راداشته اند. یاد امثال مرحوم پیرنیا که به این مسائل توجه داشتند بخیر.
حسین فریدزاده


ارسال دیدگاه

پربازدیدترین ها
آخرین اخبار