تفریغ بودجه چیست؟
خبرگزاری پانا: تفریغ بودجه در راستای نظارت مجلس بر عملکرد دولت، بررسی سرنوشت هر ریال درآمد کشور در مجرایی است که برای خرج آن پیش بینی شده است.
به گزارش خبرنگار پارلمانی پانا، مجلس شوراری اسلامی برای تامین نیازهای مردم به عنوان وکیل انها به دولت ماموریت میدهد قانون بودجه کل کشور را مطابق با مقررات مربوطه اجرا کند. مامور باید گزارش کار خود را تحت عنوان صورت حساب عملکرد بودجه سالانه کشور که همان عملکرد مالی دولت است، به دیوان محاسبات کشور و هیات وزیران ارسال كند و دیوان محاسبات نیز به عنوان عامل کنترل کننده مجلس شورای اسلامی، گزارش تفریغ بودجه را به مجلس تقدیم میکند.
گزارش تفریغ بودجه در لغت به معنای فارغ ساختن و در اﺻﻄﻼح ﻣﺎﻟﯽ به معنای ﻧﺘﯿﺠﻪی اﺟﺮای ﺑﻮدﺟﻪ اﺳﺖ. دیوان محاسبات کشور سالانه با بررسی حسابها و اسناد مربوط به دستگاههای دولتی گزارش تفریغ بودجه را تهیه میکند که در ان نحوه و میزان هزینهٔ سازمانها، پروژهها و پیشرفت انها بر اساس لایحهٔ بودجه مشخص می شود.
همچنین میتوان تفریغ بودجه را به صورت عملیاتی این گونه تعریف کرد:
"تفریغ بودجه به فرایند تسویه بودجه از طریق تطبیق اطلاعات صورتحساب عملکرد تهیه شده توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی با اطلاعات تهیه شده توسط دیوان محاسبات کشور و تجزیه و تحلیل نتایج حاصل از ان اطلاق میشود." بنابراین تعریف، گزارش تفریغ بودجه به صورت عملیاتی عبارت است از گزارش یافتههای ناشی از فرایند تسویه بودجه و نظرات دیوان محاسبات کشور در خصوص اجرای بودجه.
به گزارش پانا، سایت دیوان محاسبات کشور، تعاریف زیر را برای تفریغ اورده است:
تفریغ بودجه، نتیجه نهایی نظارت بعد از خرج است.
تفریغ بودجه، یک نوع حسابرسی کلی عملیات مالی دولت است.
تفریغ بودجه، نشانگر درجه تطبیق یا عدم تطابق عملیات انجام شده توسط دولت بر مبنای محاسبات پیشبینی شده است.
تفریغ بودجه، نظارت قوه مقننه نسبت به دخل و خرج کشور است.
تفریغ بودجه، بررسی سرنوشت هر رلت در امد کشور در مجرایی است که برای خرج ان پیش بینی شدهاست.
*مبانی قانونی تفریغ بودجه
در اصل ۵۵ قانون اساسی امده است که دیوان محاسبات، حسابها و اسناد و مدارک مربوط را برابر قانون جمع اوری و گزارش تفریغ بودجه هر سال را به انضمام نظرات خود به مجلس شورای اسلامی تحویل میدهد. این گزارش باید در دسترس عموم گذاشته شود.
به موجب این اصل، تهیه گزارش تفریغ بودجه به عهده دیوان محاسبات کشور است. در حالی که قبل از انقلاب و تصویب قانون اساسی در ۱۳۵۷ تفریغ بودجه در قانون اساسی جایگاهی نداشت و وزارت دارایی مکلف بود لایحه تغریغ بودجه هر سال مالی را تا پایان اذر ماه سال بعد تهیه و به دیوان ارسال کند. دیوان نیز مکلف بود ظرف سه ماه لایحه مزبور را رسیدگی کرده و عین لایحه را همراه نظرات خود به دارایی برگرداند تا وزارت مزبور ظرف یك ماه؛ لایحه تفریغ بودجه را به مجلس شورای ملی تقدیم كند. پس از ان و محاسبات یک دوره مالی تسویه و تفریغ میشد. اولین لایحه تفریغ بودجه در سال ۱۳۳۶ و اخرین ان مربوط به ۱۳۵۲ است.
*اهداف تفریغ بودجه*
۱ ـ کنترل دقیق اعتبارات اعطائی به دستگاههای اجرائی نسبت به هزینه های انجام شده
۲ ـ دریافت مفاصا حساب از مجلس توسط دولت برای سال بودجه مورد عمل
۳ ـ استفاده در برنامهریزیهای اینده
۴ ـ شناخت کامل نسبت به دستگاه بودجهای و مدیریت دستگاهها و در صورت لزوم جابجائی عمده و اساسی در اعتبارات امور، فصل و برنامه
۵ ـ شناخت کارایی دستگاهها در رابطه با عملیات اجرائی و مقایسه ان با اعتبارت مصرف شده
۶ ـ انطباق و مقایسه هزینه ها و در امدها با سیاست ها و اهداف پیش بینی شده در كشور
۷ ـ شناخت کامل مدیریت ها در دستگاههای اجرایی، کمبودها و یافتن لزوم جابجائی و چگونگی ارائه خدمات توسط دستگاهها و شناسائی نقاط ضعف و قدرت مجریان امور
۸ ـ شناختن تداخل وظایف دستگاههایی که کارهای مشابهی را انجام می دهند و انعکاس ان به مراجع ذیربط جهت تصمیم گیری
۹ ـ تحویل کار به افراد متخصص و کاردان
۱۰ ـ مجلس شورای اسلامی با ملاحظه گزارش تفریغ بودجه توسط دیوان محاسبات، باید مطمئن شود که وجوهی را که طبق قانون بودجه در اختیار دستگاههای دولتی قرار می دهد، به نحو مطلوب مصرف شده است.
ارسال دیدگاه