در فرهگسرای زیارت؛ نشاط و شادکامی از نظر اسلام بررسی شد
خبرگزاری پانا: با حضور استادان حوزه و دانشگاه ، و جمعی از مدیران فرهنگسراها، مدیر عامل سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری مشهد، نشاط و شادکامی از نظراسلام و کاربردهای آن در زندگی و تغییر سبک زندگی شهروندان بررسی ش.
به گزارش خبرگزاری پانا، روابط عمومی سازمان فرهنگی اجتماعی شهرداری مشهد، حجت الاسلام و المسلمین دکتر عباس پسندیده معاون اخلاق و روان شناسی موسسه دارالحدیث قم، در جلسه هم اندیشی با حضور مسئولان سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری مشهد، مدیر فرهنگسرای زیارت و جمعی از استادان فرهنگسرای زیارت، مدیر فرهنگسرای کودک آینده به بررسی شادکامی و تربیت از دیدگاه اسلام پرداخت .
تئوری شادکامی در اسلام
حجت الاسلام و المسلمین پسندیده گفت: تئوری شادكامی در اسلام، بر «توحید» مبتنی است كه به معنای «واقعیتشناسی توحیدی» و «هماهنگسازی با واقعیتهای توحیدی»ِ مربوط به شادكامی میباشد.
وی ادامه داد: بر اساس این تئوری، شادكامی بر واقعیتهایی مبتنی است كه توسط خداوند متعال تقدیر شده و دستیابی به آن نیز راه خاصی دارد كه باز توسط خداوند متعال تنظیم شده است.
وی اظهار داشت: شناخت این واقعیتها و پذیرش آنها، از سویی موجب «رضامندی» از تقدیرهای خداوند متعال میشود، چون آنها را مبتنی بر «خیر» میبیند. همچنین موجب «نشاط» میشود، چون لذتهای مورد نیاز را بر اساس الگوی الهی آن تأمین میكند .
معاون اخلاق و روان شناسی موسسه دارالحدیث قم افزود: هر انسانی به طور فطری طالب سعادت است و هیچ گاه این خواست را نمیتواند از خود سلب كند و میتوان گفت كه این حقیقت را همه نظامهای اخلاقی پذیرفتهاند و در آن اتفاق نظر دارند و اختلاف میان نظامهای گوناگون اخلاقی متوجه تشخیص مصداق سعادت خواهد بود
وی افزود:در متون دینی، یعنی قرآن و حدیث نیز درباره موضوع سعادت به صورت گسترده بحث شده است، از اینرو اندیشمندان مسلمان نیز به این موضوع پرداختهاند كه شاید بیشتر رویكرد اخلاقی داشته باشد.
وی با اشاره به جایگاه مهم شادکامی در زندگی گفت:ر منابع اسلامی ، با توجه به اینكه پژوهشهای پیشین به ارائه چارچوب نظری مشخصی در این موضوع نرسیدهاند، ضروری است كه با تكیه بر منابع اسلامی، تئوری شادكامی بررسی شود.
حجت الاسلام و المسلمین پسندیده به ابعاد زندگی خیر اشاره کرد و افزود: چه نعمتی كه باید از آن استفاده نمود (خوشایندها) یا نعمتی كه باید آن را تحمل كرد (ناخوشایندها)، و چه امر لذتبخشی كه باید آن را ترك كرد (نبایدها) یا كار محنتآوری كه باید آن را انجام داد (بایدها) از مجموعه این چهار موقعیت در ادبیات دین، با عنوان «قضا» یاد میشود.
وی افزود: براساس متون دینی، واكنشی كه انسان باید در برابر قضای الهی داشته باشد، رضامندی است و این به سبب آن است كه قضای الهی بر خیر مبتنی است، از این رو هر چهار موقعیت یاد شده زندگی، خیر میباشند و بر همین اساس، انسان باید از آن راضی باشد.
وی خاطر نشان کرد: اما مؤلفه نشاط نیز در تعریف، با سرور، هماهنگ است. سرور و لذت، عامل تحقق نشاط است. تحلیل انواع مختلف متون دینی نشان میدهد كه نشاط به دو بعد مادی و معنوی تقسیم میشود.
وی با اشاره به دو بعدی بودن انسان گفت:از این رو نشاط او نیز دو بعد دارد. به همین علت است كه در روایاتِ قلمرو نشاط مشاهده میشود كه با هر كلیدواژهای كه این مسئله مطرح شده، به هر دو بعد مادی و معنوی انسان پرداخته است .
استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه سعادت و شادكامی انسان، یك «حقیقت موجود» است افزود: هر چند جرم مادی و قابل رؤیت ندارد، اما دارای ماهیتی است كه آفریده شده و وجود دارد و از این رو، همانند دیگر آفریدهها، حقیقتی است كه قوانین خاص خود را دارد.
وی خداباوری را پایه شادکامی عنوان کرد و افزود: بر اساس آنچه که از متون دینی به دست میآید، شادكامی پایه نظری بنیادینی دارد و آن توحید است. در حقیقت، شادكامی بر «واقعیتهای توحیدی» مبتنی است كه اگر شناخته شوند و فرد خود را با آنها تنظیم كند، رضامندی و نشاط تحقق مییابد .
معاون اخلاق و روان شناسی موسسه دارالحدیث قم تحقق شادكامی راوابسته به «واقعیتشناسی توحیدی» و «هماهنگسازی با واقعیتهای توحیدی» عنوان کرد و افزود: اگر همه ابعاد انسان و زندگیاش بر اساس توحید تنظیم شود، شادكامی تحقق مییابد، کهلازمه این كار، ایمان به خداوند است .
وی افزود: خداوند متعال برنامه شادكامی را تنظیم نموده و كسی كه بخواهد به شادكامی دست یابد، باید با تمام وجود، خدا را با تمام ابعادش «باور» داشته باشد و از برنامههایش پیروی كند.
وی خاطر نشان کرد:وقتی صحبت از ایمان میشود، صرفاً باوری خشك نیست. مراد از خداباوری، پذیرش واقعیتهای توحیدی و تنظیم كردن خود با آنهاست.
حجت الاسلام و المسلمین پسندیده تأکید کرد: اگر كسی این واقعیتها را به درستی بشناسد و خود را بر اساس آنها تنظیم كند، هم رضامندی و هم نشاط را به دست آورده و در نتیجه، شادكامی تحقق مییابد.
وی تأکید کرد:بر اساس متون دینی، ایمان و باور به خداوند متعال، هم موجب رضامندی میشود و هم نشاط را به وجود میآورد، و بدین سان، شادكامی تحقق مییابد و این یعنی نقش بیمانند «خداباوری» در شادكامی .
ساختار ایمان در قرآن کریم و کلام اهل بیت ( علیهم السلام)
وی در ادامه به ساختار ایمان اشاره کرد و افزود: در برخی روایات، رابطه مستقیم «ایمان» و عنوان عام «رضا» مطرح شده است . برای مثال، رسول خدا(ص) رضا را یكی از اجزای دهگانه ایمان معرفی كرده است،در بعد تكوین، یعنی شكر و صبر پرداختهاند.
وی در این باره افزود:رابطه ایمان با مؤلفههای رضا در بعد تشریع مطرح شده است. رسول خدا(ص) تصریح میكند كسی مؤمن است كه طاعت، او را خرسند، و معصیت، وی را ناخرسند سازد و خود نیز از خداوند میخواهد كه چنین حالتی داشته باشد.
رییس گروه روان شناسی موسسه دارالحدیث قم خاطر نشان کرد: ایمان بر اساس روایات اسلامی، عاملی است كه موجب رضامندی از قضا و قدر الهی میشود و به همین سبب چنین شخصی در برابر بلاها، صبور و در برابر نعمتها، شكور است و به طاعت، رغبت دارد و از معصیت، كراهت دارد. این ایمان، بر شناخت واقعیتهای توحیدی حاكم بر زندگی و هماهنگ ساختن خود با آنها مبتنی است .
وی با خداباوری را عامل اساسی شادکامی عنوان کرد و افزود: در متون دینی تصریح شده كه ایمان به خدای یكتا موجب رضامندی و نشاط با همه ابعادش میشود، از این رو خداباوری، عامل اساسی شادكامی است.
اثرات ایمان در فرد
استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه خداباوری و ایمان بهفرداثری كلی و عامی دارد، افزود:انسان به خداوند به عنوان ارائهكننده برنامه شادكامی، اعتماد كند و هر آنچه او میگوید، عمل نماید. این اعتماد در چند مبنای خداشناختی ریشه دارد . در حقیقت، این اثر، معلول باورهای خُردی است كه اگر كسی آنها را بشناسد و باور پیدا كند، به برنامه خدا اعتماد خواهد نمود .
وی ادامه داد: خالقیت و آفرینش شادکامی ، ربوبیت و تدبیر شادكامی، مقدِّریت و تقدیر شادكامی، حكمت و تنظیم شادكامی و خیرباوری در تقدیرهای الهی از دیگر ابعاد شادکامی در پرتو ایمان به خدا بیان کرد .
وی افزود: كسی كه بخواهد به شادكامی دست یابد، باید تمام ابعاد وجودی خود (یعنی شناختها، احساسات و عواطف و رفتارها) را متناسب با این واقعیتها تنظیم كند؛ این كار را «هماهنگسازی با واقعیتهای توحیدی» مینامیم. البته لازمه این امر، شناخت حقیقت شادكامی و واقعیتهای آن است كه آن را «واقعیتشناسی توحیدی» مینامیم.
وی با بیان اینکه ایمان و خداباوری، اساس شادكامی است افزود: كسی كه میخواهد به شادكامی دست یابد، باید ایمان داشته باشد. این ایمان موجب شكر در خوشایند، صبر در ناخوشایند، رغبت به طاعت، كراهت از معصیت، و نشاط در زندگی میشود .
از دیدگاه اسلام ، شادکامی بر توحید خداباوری حاکم است
وی تأکید کرد: تئوری شادكامی از دیدگاه اسلام، بر توحید و خداباوری مبتنی است، فرد باید واقعیتهای توحیدی حاكم بر شادكامی را بشناسد و خود را با آن هماهنگ سازد. این امر، موجب رضایت كلان از تقدیرهای خداوند میشود و سپس شكر در خوشایندها، صبر در ناخوشایندها، رغبت به طاعت و كراهت از معصیت را به وجود میآورد
معاون اخلاق و روان شناسی موسسه دارالحدیث قم در پایان تصریح کرد:تربیت توحیدی، باورهای اساسی شادكامی را به وجود میآورد. این باورها در رویارویی با موقعیتهای زندگی، باورها و واكنشهای توحیدی ناظر به موقعیت را شكل میدهند و در نتیجه، شادكامی تحقق مییابد.
همچنین در این نشست ۵ ساعته هر یک از مدیران به راهکارهایی که می توان مولفه های دینی برای شهروندان کاربردی کرد به طوری که با علاقه افراد در زندگی و اجتماع استفاده شود بیان شد .
در نشست هم اندیشی با استادان حوزه و دانشگاه از سوی فرهنگسرای زیارت؛ دکتر عصارنیا مدیرعامل سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری مشهد،حجت الاسلام و المسلمین وهاب زاده مدیر فرهنگسرای زیارت، حجت الاسلام و المسلمین فخر اکبری مدیر فرهنگسرای کودک و آینده ، خانم متشکری استاد حوزه و دانشگاه، دکتر صبوری برگزار شد .
ارسال دیدگاه