تلنگر ۳؛
جامعه پرسشگر، جامعه توسعه یافته است
خبرگزاری پانا: جامعهای كه پیش از هر اقدام و تصمیمی میاندیشد، كمتر هزینه خواهد پرداخت. نمیتوان توسعه و پیشرفت كشور را در ذهن تصور كرد، اما به لوازم و شرایط آن نیاندیشید.
به گزارش سرویس آموزش و پرورش پانا، جامعهای كه پیش از هر اقدام و تصمیمی میاندیشد، كمتر هزینه خواهد پرداخت. نمیتوان توسعه و پیشرفت كشور را در ذهن تصور كرد، اما به لوازم و شرایط آن نیاندیشید.
مهمترین ابزار توسعه، برپایی امور بر مدار عقلانیت است و عقلانیت بدون پژوهش پدید نمی آید. پژوهش نیز از دل پرسش بر میخیزد. از همین روی میتوان یك نتیجه ساده گرفت: "جامعه توسعه یافته، جامعه پرسشگر است."
فردوسی در وصف عقلانیت و اتكا به خرد، به نیكی می سراید كه:
نگه كن به جایی كه دانش بود ز داننده كشور به رامش بود
به یزدان، خردمند نزدیكتر بداندیش را روز تاریكتر
اما بنگریم كه پرسشگری جز با ورزش ذهن و پرورش نیروی مغزی امكانپذیر نیست. جامعه توسعه یافته، جامعهای است كه مردمش بیش از هر چیز به نیروی مغزی و فكری وابسته باشند.
وقتی دانش آموزی در كلاس درس پرسش می كند، به این معناست كه با موضوع درگیر شده است و به دنبال آن، وقتی به پژوهش پیرامون یك مساله متمایل می شود این معنی را دارد كه بارقه های دانستن و فهمیدن در او پدیدار شده است. معلمانی كه در كلاس بدون آنكه نگران از دست رفتن اقتدار خود باشند، شرایط تولید پرسش را برای دانش آموزان خود فراهم می كنند، بیشترین سهم و نقش را در رشد شخصیت آنان ایفا می كنند چرا كه دانش آموزان از طریق پرسشگری ، خود را ابراز كرده و در آینده شخصیتی متعادل پیدا خواهند كرد.
اگر در مدرسه به عنوان مدل كوچكی از جامعه، به جای حاكم كردن فضای خشك و انضباطی صرف، فضایی مملو از پرسشگری آزادانه و گفتگوی انتقادی ایجاد نماییم، شاید كنترل و مدیریت این فضا در ابتدا كمی سخت به نظر برسد و البته معلم نیز باید از مهارت های خاصی بر خوردار باشد اما نتیجه آن بسیار به نفع تعلیم و تربیت و جامعه خواهد بود.
فراموش نكنیم كه بذر استعداد در محیط استبدادی نمی روید. برای شكوفایی نیروی فكری فرزندان ایران لازم نیست كار خاصی تدارك ببینیم مگر فراهمآوری "موقعیتهای پرسشی" و "آزادی طرح پرسش و اجازه ابراز وجود به دانش آموزان".
توصیه امامان معصوم (ع) نیز بر همین مهم تاكید دارد. امام محمد باقر (ع) می فرمایند:
تَذاكُرُ العِلمِ ساعَةً خَیرٌ مِن قِیامِ لَیلَةٍ: یك ساعت مذاكره علمی بهتر از یك شب عبادت است.
اما، كاستی بزرگی كه بدنه مدیریتی ما از آن رنج میبرد، فاصله از ایده تا اجراست. ما ایرانیان قدرت بالایی در مفهومپردازی داریم، اما توان اجرایی كردن ایدهها و مفاهیم خود نكته دیگری است. اگر دقت كنیم در همایشها و سمینارها به شایستهترین شكل ممكن مسایل و موانع را شناسایی كرده و ابعاد مختلف یك موضوع را میكاویم و زیباترین و دقیقترین راهكارها را بیان میكنیم، اما نمیتوانیم یافتههای تحقیقی و پژوهشی كه خودمان استخراج و استنتاج كردهایم را به عرصه اجرا درآوریم. صاحبنظران بحثهای متعددی در این زمینه دارند ولی شاید یكی از دلایل این فاصله نامبارك، نامأنوس بودن مدیران اجرایی با نتایج پژوهش ها و به عبارتی؛ كاربست یافته های پژوهشی در حوزه اجرا است.
هفته پژوهش امسال در آموزش و پرورش با شعار "پژوهش مبنای تصمیم گیری در آموزش و پرورش" آغاز شد و به كار خود پایان داد.
هفته پژوهش، صرف نظر از برپایی یك همایش و تشویق و تقدیر از تعدادی نفرات برتر، باید فراخوانی باشد برای آشتی بیشتر میان پژوهشگران و مجریان تا جایی كه ساحت اجرا و پژوهش، فاصلهها را از هم برگیرند و از پیوند این دو، میوه مبارك توسعه به بار نشیند.
مركز اطلاع رسانی و روابط عمومی
ارسال دیدگاه