عضو هیأت علمی پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش :

آموزش و پرورش در برنامه ریزی های ملی و تهیه و تدوین بودجه ی كشور، در اولویت نیست

خبرگزاری پانا: عضو هیأت علمی پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش گفت: آموزش و پرورش، در عمل،‌باید نهادی استراتژیك تلقی شود، در حالی كه اكنون این گونه نیست، هرچند كه بیشتر مسئولین و مدیران اجرایی بر اهمیت و جایگاه ویژه و خاص این نهاد اتفاق نظر دارند.

کد مطلب: ۱۶۴۸۳۲
لینک کوتاه کپی شد

به گزارش سرویس آموزش و پرورش پانا، محمد حسنی عضو هیأت علمی پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش و عضو كمیته هم آهنگی و پایش برنامه های اجرایی سند تحول بنیادین درباره این كه آیا با اجرای سند تحول بنیادین می توان به كارآمدی و گسترش مهارت حرفه ای معلمان، ایجاد و توسعه تفكر راهبردی ، آینده نگری در آموزش و پرورش و ارتقاء جایگاه آن به عنوان محور توسعه كشور امیدوار بود، گفت: سند تحول بنیادین ، چشم انداز آینده كشور در سال ۱۴۰۴ را ترسیم می كند. اگر در عمل، همه مدیران و مسئولان به آموزش و پرورش به عنوان یك نهاد استراتژیك با اولویت اول بنگرند، می توان به آینده و تحقق اهداف سند امیدوار بود، ولی متأسفانه، در عمل، به تعلیم و تربیت و آموزش و پرورش به عنوان یك نهاد استراتژیك نگاه نمی شود و تأمین نیازها ، رفع مسائل و مشكلات آن عملاً در اولویت قرار ندارد.
وی افزود: متأسفانه سالهاست كه آموزش و پرورش در برنامه ریزی های ملی و تهیه و تدوین بودجه ی كشور، در اولویت نبوده و هنوز در ذهن بسیاری از مدیران اجرایی، آموزش و پرورش ، به معنای واقعی یك نهاد كلیدی و استراتژیك نیست ، در حالی كه اگر رهبری كلان جامعه آموزش و پرورش را استراتژیك ببینند، جایگاه و اعتبار آموزش و پرورش در نگاه مردم بالا می رود.
حسنی با اشاره به این كه نگاه درجه دو و غیراصولی به آموزش و پرورش مشكلات زیادی به همراه خواهد داشت، خواستار تعاملات عملی، اصولی و حرفه ای بین آموزش و پرورش و همه نهادها، سازمان ها و ارگان های دیگر برای اجرای مفاد سند تحول بنیادین شد.
عضو هیأت علمی پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش در پاسخ به این پرسش كه سند تحول در نظر و عمل، با چه كاستی ها، موانع و مشكلاتی روبروست ، گفت: در سند تحول، متأسفانه شرایط به گونه ای پیش رفت كه تولیدكنندگان سند تحول بنیادین تا حدودی از بنیان های نظری جدا افتادند. برای مثال، قرار بود كه دانشگاه فرهنگیان در یك فضای كاملاً حرفه ای و علمی معلم تربیت كند و خروجی آن یك معلم تربیتی باشد، حتی این دانشگاه می بایست در مراحل اول كار خود، فارغ التحصیلان علاقه مند و قوی دانشگاه ها را بپذیرد و دو تا دو سال و نیم به آنان آموزش معلمی را در بخش ها و رشته های مختلف ارائه كند و در پایان نیز به این افراد مدرك كارشناسی ارشد اعطا شود، همچنین در تدوین و طراحی سند، مقوله نظام معلمی دیده شده بود به این شكل كه همراه با فعالیت دانشگاه فرهنگیان ، مدارك فارغ التحصیلان این دانشگاه مورد ارزیابی و بازارزیابی قرار گیرد.
معاون موسسه پژوهشی برنامه ریزی درسی تصریح كرد: موازی بودن تولید سند برنامه درسی ملی با سند تحول بنیادین از مشكلات و تنگناهای مطرح در بحث نظام آموزشی است، در صورتی كه باید صبر می‌شد تا پس از تدوین و تصویب سند تحول بنیادین، كار روی سند برنامه درسی ملی بر مبنای سند تحول اجرایی شود.
حسنی با تأكید بر طرح چند ایده در زیرنظام مالی مبانی نظری سند كه در سند تحول دیده نشد، گفت: در مبانی نظری سند تأكید روی بودجه دولتی نبود، چون یكی از محدودیت های آموزش و پرورش، دولتی بودن منابع و اعتبارات و چالش ها و مشكلات مترتب بر آن است.
این پژوهشگر و استاد دانشگاه خاطر نشان كرد: اكنون در حال پل زدن و ایجاد ارتباط بین دو سند برنامه درسی ملی و سند تحول بنیادین هستیم، البته اگر بتوانیم و مشكلات اجازه دهد.
حسنی درباره راه های تبیین و اشاعه مفاهیم سند تحول، خاطر نشان كرد: به لحاظ نظری، در دنیا،‌ ایده های تربیتی و طرح ها و برنامه های جدید خوبی تنظیم می شود و كارشناسان و متخصصان، طرح ها را خوب می بندند، اما در عرصه اجرایی و عمل و درجامعه نیاز است كه برای توسعه پایدار ، انطباق اجتماعی این برنامه نیز مورد توجه قرار گیرد، بنیان های نظری تحول بنیادین ، در ظاهر، خوب است، ولی باید انطباق اجتماعی آن هم خوب باشد و نیاز است مفاهیم و اندیشه های مستتر و آشكار در سند، درجامعه تعلیم و تربیت امروز اشاعه پیدا كند و مقبولیت عمومی داشته باشد.
وی با اشاره به این كه اقبال عمومی به سند نباید دستوری و از بالا به پایین باشد، متذكر شد: این كار باید اقناعی انجام شود و معلمان را نباید به عنوان افرادی زیردست و بله قربان گو تصور كرد، بلكه آنها را به عنوان افراد صاحب فكر و صاحب فرهنگ در نظر گرفت كه به لحاظ نظری از صحت و درستی این سند راضی باشند و قانع شوند.
وی تصریح كرد: اشاعه نباید ساده و كم اثر باشد. مانند آن كه از سند آزمون كتبی گرفته شده و صرفاً برنامه های ضمن خدمت اجرا شود، باید از ظرفیت دانشگاه فرهنگیان و از ظرفیت و امكانات مجلات و نشریات آموزش و پرورش استفاده شود و از همه مهم تر، بهره گیری از ظرفیت مناسب صدا و سیماست كه مغفول مانده و باید در خدمت اهداف و آرمان های آموزش و پرورش و سند تحول باشد، ولی تاكنون این گونه نبوده است، نیروی انتظامی در این زمینه خیلی موفق كار كرده و از ظرفیت صدا و سیما خوب و به جا بهره برده است.
دكتر حسنی تأكید كرد: ما باید رادیو ویژه برای آموزش و پرورش داشته باشیم تا بتواند اهداف مهم و سرنوشت ساز تعلیم و تربیت را تبیین و اشاعه دهد. این، در شرایطی است كه امروز ضعف ها و گروه های بسیار كوچك تر از آموزش و پرورش رادیو ویژه خاص خود را دارند.
حسنی خاطر نشان كرد: من شخصاً با نامه دبیركل شورای عالی آموزش و پرورش و نامه رئیس سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی به شبكه ۷ سیما رفتم و طرحی را ارائه كردم كه برای ارزشیابی كیفی توصیفی، برنامه تولید كند، اما متأسفانه همكاری نكردند و اعلام كردند كه باید پول بدهید.
وی افزود: مهم ترین معضلات و مسائل آموزش و پرورش روی زمین مانده و هیچ ابزاری نیز برای تماس و گفت و گو و تحلیل آنها نداریم، برای تبیین و اشاعه خیلی از مفاهیم اصلی سند دستمان بسته است و دچار چالش های جدی هستیم و سازمان پژوهش برای آموزش معلمان در ارتباط با كتاب های درسی، با چالش های مالی شدیدی روبروست.

حسنی درباره این كه آیا سند تحول متناسب با شرایط، ویژگی ها و ظرفیت های مادی و معنوی كشورمان تهیه و تدوین شده است، گفت: در واقع، روش ما در تهیه و تدوین برنامه ها، این بود كه از خیال پردازی و نظریه پردازی دور و وارد عرصه اجرا و عمل شویم، در این ارتباط، چهار كمیته كاركرد مطالعات نظری، مطالعات محیطی،مطالعات مؤلفه های درونی نظام و كمیته استانی فعالیت داشتند.
وظیفه كمیته های استانی این بود كه استان ها برای خود برنامه كلان بدهند و محیط آموزش و پرورش را از نزدیك ببینیم، در كمیته مؤلفه های درونی نیز، نقاط ضعف و قوت درونی نظام و زیرنظام ها را استخراج و نقد كردیم. كمیته مطالعات محیطی نیز فرصت ها و تهدید های محیطی مانند خانواده و رسانه ها را استخراج كرد و در نهایت، در مطالعات نظری ، بنیان های نظری تهیه كه منجر به تدوین فلسفه تعلیم و تربیت جمهوری اسلامی ایران شد. همه این ها كمك كرد تا در نهایت سند تحول بنیادین تدوین شود. روش ما این گونه نبود كه در برج عاج بنشینم و برای نظام سندی تدوین كنیم كه بعد عملیاتی آن كم باشد.
از حسنی درباره تضاد و تناقض بین اصول، كلیات، اهداف و جزییات سند با امكانات، شرایط و ظرفیت های آموزش و پرورش پرسیدیم كه این گونه پاسخ داد: در این ارتباط، تعارض چندانی وجود ندارد، البته این كه بتوانیم راهكارها را عملی كنیم، سخت است، سند تحول بنیادین، در واقع، برای ایران سال ۱۴۰۴ (۱۲ سال دیگر) نوشته شده است، در حالی كه ممكن است ما در طول مسیر، برای اصلاح راهكارها و رفع مشكلات و موانع،‌بتوانیم سند را بازبینی و بازنگری كنیم.
حسنی ، عضو كمیته هم آهنگی و پایش برنامه های اجرایی سند تحول بنیادین درباره چگونگی اجرایی شدن سند و مراحلی كه باید طی شود، گفت: در دولت قبل، برای اجرایی شدن سند، متأسفانه به صورت گزینشی و بر اساس استنباط شخصی و فردی وزیر عمل شد كه اجرای ساختار «۶-۳-۳» كه فقط برداشتی از سوی وزیر سابق بود، از آن جمله است.
وی افزود: درحقیقت، آنچه كه امروز به عنوان سند مطرح است، یك مجموعه با بیش از ۱۰۰ راهكار به هم پیوسته و منسجم است و نمی شد كه به نحو گزینشی، یكی از آنها را زودتر عملیاتی كرد؛ لذا باید منطقی برای این مسأله وجود داشته باشد و راهكارهای اولویت دار را از نظر زمانی، فضلی و ارزشی مورد توجه قرار دهیم و برای آنها برنامه داشته و فعالیت طراحی كنیم و سپس به دنبال راهكار مراحل بعدی برویم. مثلاً برای قضیه «۶-۳-۳» و تغییر ساختار ، باید فضا را تغییر می دادیم، برنامه های درسی را منظم می كردیم، كتاب های درسی آماده می شد و روی آن كار آزمایشی صورت می گرفت.
عضو كمیته هم آهنگی و پایش برنامه های اجرایی سند تحول بنیادین تصریح كرد: ما می بایستی برای تغییر ساختار، همه آن راهكارهایی را كه ناظر بر محتوا و تربیت معلم و ....است را در اولویت قرار دهیم و بعد وارد اقدامات بعدی شویم، در مورد راهكارهای بهم پیوسته، طرح های سرآمد و دارای اولویت را شناسایی كنیم، در تربیت معلم، تقریباً این گونه انجام شد و خوشبختانه با تأسیس دانشگاه فرهنگیان و اقدامات قانونی، اجرایی و پشتیبانی، اكنون باید در امر تربیت معلم، برنامه های آن متناسب با سند تحول اجرایی شده، یعنی برنامه هایش تعریف و اجرایی شود.
حسنی ، درباره نقش و جایگاه شورای عالی آموزش و پرورش در تبیین و اشاعه و مراحل اجرایی سند تحول، تصریح كرد: شورای عالی از آغاز كه حرف سند زده شد مسئولیت مهمی در فرایند طولانی تولید سند داشت، پس از تولید سند، در بندهای آخر نیز نظارت و پایش این سند و ارائه گزارش اجرایی در شورای عالی انقلاب فرهنگی، برعهده شورا گذاشته شد.
وی افزود: پایش مراحل اجرایی سند تحول، امر كوچك و كم ارزشی نیست، منتها باید مواظب باشیم كه شورای عالی از خود انتقادی و نقد خود نترسد، نقد، لازمه توسعه و تعالی نهاد آموزش و پرورش است،اگر شورای عالی بتواند سند و خود را نقد كند، دیگران این نقد را با تخریب انجام خواهند داد. بنابراین ، باید با یك روش خودسنجی و خود ارزیابی، ضعف هایمان را شناسایی كرده، برای رفع و حذف و كاهش این ضعف، اقدامات مناسب انجام داده و تصمیم های درستی بگیریم.

ارسال دیدگاه

پربازدیدترین ها
آخرین اخبار