نشست علمی و پژوهشی «آموزش و پرورش ارزشها»؛
انسانها دنبال آرمانهای اساسی هستند
خبرگزاری پانا: نشست علمی و پژوهشی «آموزش و پرورش ارزشها» صبح روز گذشته با حضور حجتالاسلام محمدجواد زارعان رئیس مؤسسه عالی اخلاق و تربیت و حجتالاسلام علی شاملی عضو هیئت علمی بینالمللی المصطفی در محل شورای عالی آموزش و پرورش برگزار شد.
به گزارش سرویس آموزش و پرورش پانا، نشست علمی و پژوهشی «آموزش و پرورش ارزشها» صبح روز گذشته با حضور حجتالاسلام محمدجواد زارعان رئیس مؤسسه عالی اخلاق و تربیت و حجتالاسلام علی شاملی عضو هیئت علمی بینالمللی المصطفی در محل شورای عالی آموزش و پرورش برگزار شد.
در ابتدای مراسم مهدی نوید دبیرکل شورای عالی آموزش و پرورش اظهار داشت: بحثهایی مثل اخلاق از بحثهای اصلی ما است تا تحول به معنی دقیق کلمه به وقوع بپیوندد.
حجتالاسلام محمد زارعان رئیس مؤسسه آموزش عالی اخلاق و تربیت بیان داشت: موضوع تعلیم و تربیت ارزشها یکی از موضوعات رایج و فراگیر در آموزش و پرورش کشورهاست؛ در مسئله تعلیم و تربیت مباحثی در ۳۰ تا ۴۰ سال گذشته وجود داشته است و همواره دارای یک فراز و نشیب بوده است
وی ادامه داد: اگر به کشورهای آمریکایی و استرالیایی نگاه کنیم، توجه به مسائل انسانی و ارزشها همواره مورد عنایت ویژهای بوده است؛ در دهه ۱۹۵۰ همه به مسائل ارزشها و اخلاق توجه داشتهاند و در این دهه فرض بر این بود که مدارس، ارزشها را منتقل کنند که احترام به دیگران از جمله این ارزشها بوده است.
زارعان یادآور شد: در دهه ۱۹۶۰ و ۷۰ با نگرشهای مختلف مثل سبک زندگی روبهرو میشویم که به تشخیصهای فردی برمیگردد و هر فردی تشخیصهایی دارد که میتواند آن را شکوفا کند.
وی اضافه کرد: دهه ۱۹۸۰ دهه بازگشت است و در دهه ۱۹۹۰ نوعی توجه به ارزشهای اخلاقی را شاهد هستیم؛ در دهه ۹۰ شاهد آن هستیم که والدین و مربیان یک بار دیگر از آموزش و پرورش میخواهند نسل جوان را درگیر مسائل اخلاقی بکنند و امروز نیز با دو گرایش روبهرو هستیم، یکی اینکه ما ارزشهای خودمان را انتقال دهیم و گرایش دوم اینکه مثبت و منفی را منتقل بکنیم و ترغیب کنیم که به راه خوب برویم.
زارعان تصریح کرد: ارزش؛ هر آن چیزی است که مطلوب است و فقط ارزشهای اخلاقی و دینی را شامل نمیشود؛ بلکه همه ارزشهای ابعادی زندگی انسان را شامل میشود و تعلیم و تربیت ارزشی به معنای انتقال این ارزشهاست و پروسهای است که افراد ارزشها را به دیگران منتقل میکنند؛ پس بر اساس تعریف، تعلیم و تربیت ارزشها به دنبال این است تا زمینهای را فراهم کند تا شهروندانی تربیت شوند که صلحجو باشند.
وی به شمارش ارزشها اشاره کرد و افزود: ریشه شمارش بر اساس ابعاد انسانی مثل بعدهای عقلانی، اخلاقی، سیاسی، اجتماعی، فیزیکی و فرهنگی را شامل میشود.
رئیس مؤسسه آموزش اخلاقی تعلیم و تربیت افزود: عدهای میگویند حق نداریم ارزشها را منتقل کنیم و عدهای میگویند حق داریم؛ مثلاً در انگلستان مدارس بر سر مسائل اخلاقی و رشد فرهنگی و انتقال ارزشها ترغیب شدهاند یا در اسکاتلند مرکز کاهش مشکلات اجتماعی ایجاد شده است و در استرالیا نیز دولت در این زمینه سرمایهگذاری کرده است.
وی در پایان خاطرنشان کرد: ما در تئوریهای بنیادی قوی هستیم ولی بین تئوری و عمل کمرنگ بوده و سیستم جامع ارزشی یا نظام ارزشها نداریم و در خروجی آن با ضعف مواجه هستیم.
عباسعلی شاملی عضو هیئت علمی دانشگاه بینالمللی المصطفی در سخنانی بیان داشت: پژوهشی به نتیجه خوب میرسد که اولاً فردی نباشد و ثانیاً میان رشتهای باشد، بنابراین تیمی کردن و میانرشتهای کردن پژوهش را همواره در نظر بگیریم.
وی یادآور شد: دین سه زیرمجموعه دارد که عبارتند از باورها، ارزشها و احکام، باورها گزارههای ذهنی ما است که حاکی از جهانبینی ما میشود و ماهیت آنها توصیفی و هست و نیست است و با پل ارزشها وارد میشود؛ ارزشها نیز گزارههایی هستند که تجویزی بوده و گزارههای باید و نباید محور هستند.
شاملی درباره خاستگاه ارزشها گفت: بعضی ادعا دارند ارزشها مثل خود دین فطری هستند و عدهای میگویند ارزش یک باید و نباید اعتباری است؛ پس شش رویکرد درباره خاستگاه ارزش وجود دارد که عبارتند از رویکرد دینی، دموکراسی، آموزش منش ، شفاف سازی ارزشها و فرانوگراها.
وی به دستهبندی ارزشها اشاره کرد و گفت: این دسته بندی عبارتند از فردی، مدنی، اجتماعی، سیاسی، محیط زیست، دینی و اخلاقی و اینکه آیا ارزشها درون دینی هستند یا برون دینی.
وی گفت: ارزشها هیچ وقت در خلأ ایجاد نمیشوند و بسته ارزشهای افراد از هوش، شخصیت، جهانبینی، اعتماد به نفس، خودپنداره و تربیت تاریخی فرهنگی افراد به وجود میآید.
شاملی خاطرنشان کرد: در تدوین متن برای درس دادن به سه عامل باید توجه کنیم که شامل ارزشهای بنیادین گذشته، توجه به ارزشهای حال حاضر و آیندهنگری به ارزشها است که باید مورد توجه قرار گیرد.
عضو دانشگاه بینالمللی المصطفی افزود: در هر تعلیم و تربیت برای اینکه آموزش ارزشها بدهیم باید ۸ مرحله را طی کنیم که این مراحل عبارتند از ۱ـ خودباوری ۲ـ یادگیری برای تغییر و تفکر خلاق ۳ـ یادگیری برای مراقبت ۴ـ یادگیری برای زندگی با هم ۵ـ یادگیری برای انجام ۶ـ تفکر انتقادی ۷ـ یادگیری برای رشد و توسعه ۸ـ یادگیری برای هدایت.
شاملی در پایان خاطرنشان کرد: آن چیزی که به انسان انگیزه میدهد آرمان انگیزهبخشی است و انسانها دنبال آرمانهای اساسی هستند.
ارسال دیدگاه