«چرا پذیرش نقد در برخی افراد مشکل است؟»

خبرگزاری پانا:نقد سازنده حاوی راه حل و به دور از برچسب زدن است.

کد مطلب: ۱۵۹۱۷۷
لینک کوتاه کپی شد

شفقنا نوشت:

یک روانشناس با بیان اینکه نقدی سازنده است که به دور از برچسب زدن و حاوی راه حل برای طرف نقد شونده باشد، گفت: در دخالت ها منیت افراد و توهین و تحقیر بسیار پر رنگ است و ما در نقد سازنده شاهد این رفتار از افراد نیستیم.

حسین زاده گفت: در رویکرد رفتاری شناختی، رفتارها آدم ها با توجه به گذشته آنها بررسی می شود. در این دیدگاه رفتار آدم ها از شخصیت ها جداست و ما یک رفتار شخص را به کل شخصیت او تعمیم نمی دهیم. افرادی که در نقد دچار مشکل اند و طرف مقابل را دچار سوء تفاهم می کنند اغلب افرادی دچار مشکل شناختی هستند یعنی رفتار شخص را از کل هویت او جدا نمی کنند و به نحوی برخورد می کنند که کل شخصیت طرف مقابل زیر سوال می رود و این نوعی برچسب زدن است که امکان دارد طرف مقابل طاقت نیاورد و دچار سوء تفاهم شود.

در قدم اول یک انتقاد نباید شخصیت فرد را زیر سوال برد

این روانشناس اظهار کرد: گاهی واقعا در نقد، هدف سازنده نیست بلکه هدف دخالت و یا ایراد گرفتن بیش از حد از طرف مقابل است به نوعی نام آن "بهانه گیری" می شود؛ ما نقدی را سازنده می دانیم که در آن برای انجام دادن عمل راهکاری ارائه دهند. همان طور که گفتیم در قدم اول نباید شخصیت فرد را زیر سوال برد، شیوه کلام در نقد بسیار اهمیت دارد. ارتباط درست، پایه خوبی برای برقراری ارتباط درست است و پذیرش نقد را هم ممکن می سازد.

شفاف صحبت کردن در کلام و رعایت چارچوب ها در پذیرش نقد کمک می کند

استدلال هیجانی دافعه نقد را زیاد می کند

اگر هدف نقد سازنده باشد حتما حضور شخص نقد شونده و دادن راهکار مهم است

او با اشاره به اینکه شفاف صحبت کردن و دوری از ابهامات در کلام و رعایت چارچوب ها در عین صراحت کلام مواردی است که در پذیرش نقد به طرفین کمک می کند اظهار کرد: البته برای نقد کردن باید بستر سازی های خوبی انجام شود. متاسفانه ما خطاهای شناختی زیادی در رفتارها داریم. آوردن استدلال هیجانی و تعمیم دادن جزء به کل مواردی است که دافعه نقد را زیاد می کند و شخص را براین می دارد که از خود دفاع کند. از طرفی در بسیاری از موارد نقده به گونه ای صورت می گیرد که طرف نقد شونده حضور ندارد و نهایتا راهی برای دفاع از رفتار خود را هم ندارد به این ترتیب این سوء تفاهمات در فرد ایجاد می شود و فرد نمی تواند این احساس را داشته باشد که هدف از نقد صورت گرفته تعالی رفتار اوست چون اگر هدف نقد سازنده بود حتما حضور شخص نقد شونده و دادن راهکار باید مد نظر قرار می گرفت.

نقد در فضای شوخی تاثیر گذارتر است

در نقد شنونده خوب بودن بسیار کمک کننده است

حسین زاده با تاکید بر اینکه نقد حتما نباید در فضایی کاملا جدی و رسمی رخ دهد افزود: چون هدف از نقد پیشرفت است نیازی نیست در نقد خیلی جدی رفتار کنیم گاهی اوقات در شرایط شوخی و با لحنی طنز آمیز نقد دل نشین تر خواهد شد، که البته این موضوع بستگی به روابط بین فردی افراد دارد اما یکی از دافعه های نقد، جدی و خشک بودن آن است. گاهی به اشتباه در ذهن ما نقد نام دخالت را به خود می گیرد باید به این نکات توجه کرد که وقتی ذهنیت ما نسبت به نقد منفی است آن را دخالت می دانیم و نمی توانیم از نقد ها استفاده کنیم چه بسا که افراد جرات نقد کردن را نداشته باشند و ما مدام مورد تاییدهای ظاهری قرار بگیریم. در نقد شنونده خوب بودن بسیار کمک کننده است گاهی این احساس وجود دارد که ما باید مدام از خود دفاع کنیم و با این فکر وارد بحث می شویم به همین دلیل به طور مداوم در پی گفتن و فکر کردن به کلمات خود هستیم.

تفاوت های دخالت و نقد

در دخالت ها شاهد تحقیرها و توهین ها هستیم

این روانشناس با اشاره به اینکه موضوع دخالت در خانواده های نوپا بسیار مشاهده می شود بیان کرد: اغلب در این شرایط خانواده ها اسم رفتار خود را دلسوزی می گذارند در صورتی که دخالت با چند نشانه قابل شناسایی است. در دخالت راهکار منطقی وجود ندارند، در دخالت منیت و طرف خودی را گرفتن به شدت دیده می شود و این به نگاه شخصیتی ما بر می گردد؛ در دخالت ها شاهد تحقیرها و توهین ها هستیم در شرایطی که نقد توهین به حساب نمی آید. ما در روابط زناشویی و خانوادگی باید یک نگاه سیستمی داشته باشیم. چون مجموعه عوامل در یک مشکل دخیل هستند و باید توجه کرد که وقتی فردی از زندگی شخصی خود صحبت می کند الزاما به دنبال راه حل نیست و گاهی به دنبال برون ریزی و برای سبک شدن است مثلا وقتی فردی از کار کردن زیاد همسر خود شکایت می کند باید رفتار او را نقد کند نه شخصیت همسر را، از طرفی امکان دارد اگر شخص سوم ابعاد مثبت را به شخص یاد آوری کند این نقد از بین برود.

چرخه های روانشناختی ما معیوب پیش می رود

در جامعه ما خودمشاهده گری نداریم

او گفت: در دایره روانشناختی یک دایره رسم می شود که دارای سه قسمت است، یعنی سه چرخه وجود دارد؛ یکی از چرخه های زندگی فید بک های اجتماعی خودمشاهده گری و مورد سوم مقایسه است. متاسفانه مساله بسیار پررنگ در جامعه ما این است که خود مشاهده گری نداریم یعنی ارزیابی فردی وجود ندارد و از این کار ترس داریم؛ افراد به شدت مایل هستند که مورد تایید قرار بگیرند و در مقایسه ای شرکت کنند که خودشان ترتیب داده اند و باید گفت متاسفانه ما در این زمینه کار نمی کنیم. در کشورهای توسعه یافته افراد اول به خود شناسی و ارزیابی فردی می رسند اما این رفتار در ما دیده نمی شود به همین دلیل وقتی کسی ما را ارزیابی می کند وارد فضایی می شود که ما در خود ایجاد نکرده ایم و حتی خود اشراف کافی به آن نداریم. متاسفانه تایید های بیهوده، واقع گرا نبودن باعث ایجاد توهم خواهد شد و شخص خودش هم نمی پذیرید که امکان دارد در یک زمینه ای دچار مشکل باشد.

وقتی انسان ها خود را خوب بشناسند نقد برایشان ناراحت کننده نیست

برخی افراد ارزیابی صحیح و منطقی از رفتارهای خود ندارند

حسین زاده افزود: وقتی انسان ها خود را خوب بشناسند دیگر نقد ناراحت کننده نیست. ما در ایران در کل این سه چرخه دچار مشکل هستیم و یک چرخه معیوب را طی می کنیم؛ به این معنی که فیدبک های اجتماعی زیادی در زندگی ما وجود داردکه اغلب نادرست هستند، مساله بعدی خود مشاهده گری نداریم و در مرحله سوم افراد وقتی خودشان را مقایسه می کنند ارزیابی صحیح و منطقی از رفتارهای خود ندارند به همین دلیل پذیرفتن نقد دشوار می شود و وقتی نقدی را می شنوند احساس تهی شدن دارند.

توجه به طرح واره های آدم ها در نقد پذیری افراد کمک کننده است

این روانشناس با اشاره به وجود طرح واره های در زندگی هر یک از آدم ها خاطر نشان کرد: این طرح واره ها در شکل گیری شخصیت ها بسیار کمک کننده هستند ولی می توانند ما را دچار مشکل کنند؛ طرح واره ها به این معناست که الگویی که فرد در ذهن خود از دوران کودکی به او آموخته شده دارای عیب هایی است که در سه چرخه قبل ذکر کردیم بنابراین وقتی کودکی از دوران کودکی این سه چرخه را معیوب بگذراند مطمئنا نمی توان در سن بزرگسالی انتظار داشت که فردی نقد پذیر در جامعه باشد؛ باید به این نکته توجه کرد که وقتی شناخت ها تغییر نکند نمی توان تغییری را در رفتارها مشاهده کرد ،چون رفتارهای ما از شناخت های ما و الگوهای ذهنی ما شکل می گیرند.

ارسال دیدگاه

پربازدیدترین ها
آخرین اخبار