۵ اصلی که هنگام ورزش باید رعایت کنید
خبرگزاری پانا:احساس می كنید تبدیل به چوب خشكی شده اید و قادر به انجام هیچ حركتی نیستید. شما به مشكلی دچار شده اید كه هركس دیگری هم جای شما بود، گرفتارش می شد، یعنی كوفتگی، گرفتگی و كشیدگی ماهیچه ها.
به گزارش پانا، با چند نفر از دوستان قدیمی قرار می گذارید بروید باشگاه برای ورزش تا لاغر شوید. كلی هم هیجان دارید ولی مدت هاست هیچ كاری از بدن خود نكشیده اید. شاید چند نوبتی برای اینكه روی دوستان تان را كم كنید با آنها مسابقه می دهید! خلاصه پس از چند ساعت ورزش حسابی، به خانه بر می گردید، تفریح و ورزش كم كم مزه خود را از دست داده و جایش را به دردی غیر قابل تحمل می دهد. احساس می كنید تبدیل به چوب خشكی شده اید و قادر به انجام هیچ حركتی نیستید. شما به مشكلی دچار شده اید كه هركس دیگری هم جای شما بود، گرفتارش می شد، یعنی كوفتگی، گرفتگی و كشیدگی ماهیچه ها. بهترین راه این بود كه ورزش دلخواه تان را از قبل به طور مداوم ادامه می دادید تا دچار چنین شوك هایی نشوید! تنها كاری هم كه الان می توانید انجام دهید، انجام چند توصیه است كه به شما پیشنهاد می كنیم. اگر آنها را درست انجام دهید، دردتان تا حد زیادی بهبود پیدا می كند.
كمك های اولیه هنگام گرفتگی عضلات
گرفتگی عضلانی چیزی بیش از یك انقباض كوتاه و غیر ارادی ماهیچه نیست. ناگهان یكی از ماهیچه ها، بدون اراده شما در حالت انقباض باقی مانده و شل نمی شود. در این حالت اولین كار متوقف كردن ورزش است. وقتی در حال ورزش احساس كردید ماهیچه هایتان درد گرفته آن را نادیده نگیرید زیرا ممكن است به شدت آسیب ببینید. اگر كار از كار گذشته و ماهیچه شما به شدت درد گرفته است، بلافاصله آن را در خلاف جهت گرفتگی بكشید و ماساژ دهید. هنگام ماساژ وقتی با دست قسمت های مختلف ماهیچه را لمس می كنید حتماً متوجه یك گره سفت شده در آن می شوید. برای رفع این گرفتگی در ابتدا عضو را گرم نكنید. ممكن است با گذاشتن حوله داغ احساس خوبی داشته باشید اما بدون شك بدترین كار ممكن را انجام داده اید! گرما دردتان را بیشتر می كند.
برای بهبود سریع تر در ۷۲ ساعت اولیه بهتر است بلافاصله كمپرس سرد را شروع كنید. كمپرس سرد، درد و ورم ناحیه دردناك را كاهش می دهد و با بی حس كردن بافت عضلانی آن منطقه، تحریك های عصبی را كم می كند. البته مراقب باشید كیسه یخ حداكثر ۲۰ دقیقه بیشتر روی موضع دردناك قرار نگیرد. پس از گذشت ۳ روز كمپرس گرم تجویز می شود. كمپرس گرم باعث شل شدن ماهیچه های منقبض و در نتیجه افزایش جریان خون می شود. برای این كار می توانید از انواع كمپرس های مرطوب مانند كیسه های آب گرم مخصوص كمپرس، حمام آب گرم یا جكوزی استفاده كنید. پزشكان برای كاهش درد، انواع مسكن ها را تجویز می كنند. بعد از تمام این كارها بهتر است به آهستگی عضو آسیب دیده را حركت دهید. در این حالت تكان خوردن كار بسیار سخت اما بسیار مفید است. اگر هیچ یك از روش های پیشنهادی كارساز نبود، حتماً به مراكز درمانی مراجعه كنید.
۱. گرفتگی عضلات را بشناسید
معمولاً گرفتگی های عضلانی در مناطق گرم و مرطوب بیشتر اتفاق می افتند. به نظر بعضی متخصصان، خستگی ماهیچه ای دلیل این اتفاق است. البته گرفتگی عضلانی بیشتر در ورزشكارانی كه خوب تمرین نكرده اند، دیده می شود. فرضیه دیگری نیز مطرح شده كه اختلال در عملكرد متابولیكی ماهیچه ها مانند تغییرات PH و اسیدی شدن را عامل این آسیب دیدگی معرفی می كند اما فرضیه جدیدی كه در این چند سال اخیر مطرح شده بدون نقص كردن فرضیه های دیگر، عدم كارایی فعالیت سیستم عصبی مركزی و ماهیچه ها را مهمترین عامل گرفتگی آنها می داند. بدین معنی كه در زمان های نزدیك به پایان مسابقه، ورزشكار خسته شده و هماهنگی ماهیچه ها با سیستم عصبی از بین می رود و عملكرد گیرنده های موجود در ماهیچه كه وظیفه كشش و تولید نیرو را دارند مختل می شود. این انقباض ممكن است از چند ثانیه تا ۱۵ دقیقه طول بكشد. معمولاً انقباض و حركت های غیر ارادی ماهیچه در زیر پوست قابل مشاهده هستند. ماهیچه هایی كه در طول مسیرشان از روی دو مفصل عبور می كنند، بیشتر دچار این گرفتگی ها می شوند. البته گرفتگی ماهیچه های پشت ساق پا، جلو و پشت ران ها شیوع بیشتری دارد اما در ماهیچه های كف پاهاو دست، بازو، شكم و حتی جدار قفسه سینه نیز می تواند ایجاد شود.
۲. الكترولیت های از دست رفته را جبران كنید
الكترولیت ها نقش كلیدی در احتباس آب و همچنین عملكرد ماهیچه ها دارند. هنگام ورزش، الكترولیت ها از راه تعریق از بدن خارج شده و سطح آنها كاهش می یابد. بیشتر گرفتگی های عضلانی به دلیل كمبود سدیم است. نوشیدن مكمل های حاوی كربوهیدرات و الكترولیت روش خوبی برای جلوگیری از گرفتگی عضلانی است. میزان نیاز هر فرد به سدیم متفاوت است اما میانگین آن بین ۱/۶ تا ۲/۴ گرم در روز است. بعضی از منابع خوب سرشار از سدیم، نمك دریا و نوشابه های ورزشی هستند. پتاسیم یكی دیگر از الكترولیت های موجود در بدن است كه هنگام تعریق آن را از دست می دهیم. كمبود پتاسیم حساسیت بدن را نسبت به گرفتگی افزایش می دهد. همچنین فقر پتاسیم در بدن باعث كاهش قدرت فرد نیز می شود. داروهای مدر باعث از دست دادن الكترولیت های بدن مانند پتاسیم می شوند. بعضی از منابع خوب پتاسیم را سیب زمینی، موز، هویج، بسیاری از ماهی ها، چغندر و همچنین نوشابه های ورزشی تشكیل می دهند.
۳. زیادی آب بخورید، مسموم می شوید
ماهیچه هایی كه آب از دست می دهند مستعد ابتلا به گرفتگی هستند. رایج ترین روش برای تعیین آب از دست رفته، رنگ ادرار است. در حالت عادی ادرار به رنگ زرد روشن است، اگر این رنگ تیره شود بدن در حالت كم آبی قرار دارد. روش دیگر پیگیری وزن بدن است. اگر وزن بدن طی چند روز گذشته ۵/۱ تا ۲/۵ كیلوگرم كاهش پیدا كرد به احتمال زیاد دلیل آن كم آبی است. اگر فكر می كنید این مقدار وزن از ذخایر چربی شما برداشته شده است در اشتباهید! كم آبی در اثر بالا رفتن دمای بدن نیز اتفاق می افتد كه این موضوع می تواند باعث گرفتگی عضلانی شود. بدن برای كاهش دما مجبور به تعریق بوده و نتیجه ای جز كم آبی به همراه ندارد. برای جلوگیری از این اتفاق در محیط های گرم حتماً آب كافی بنوشید تا از گرفتگی عضلانی در امان باشید. البته با نوشیدن بیش از حد آب دچار مسمومیت آبی نیز می شوید. با خوردن آب زیاد الكترولیت های ضروری انقباض كه عمده آن را سدیم تشكیل می دهد، به وسیله ادرار از بدن خارج می شوند. اگر مواد معدنی جدید جانشین مواد از دست رفته نشود، مشكلات زیادی را در بدن به وجود می آورد. با این حال، باید میزان دریافتی آب را كنترل كنید تا مسمومیت های این چنینی جلوگیری شود.
۴. كلسیم و منیزیم مصرف كنید
كمبود منیزیم می تواند باعث گرفتگی عضلانی شود. منیزیم در دانه ها، مغزها، آجیل، سبزیجات برگی شكل مثل كلم و اسفناج، غلات سبوسدار، حبوبات، سویا، انجیر، تخمه كدو و... وجود دارد. كلسیم مهمترین عامل برای سلامت استخوان ها بوده و عملكرد ماهیچه ها نقش مهمی دارد. از بهترین منابع كلسیم می توان به لبنیات، سویا، شلغم، كلم پیچ، اسفناج و غذاهای دریایی مانند ماهی تن، كیلكا و ساردین اشاره كرد. برای جذب كلسیم، حضور ویتامین D امری ضروری است چون بدون وجود آن مقدار زیادی از كلسیم از بدن دفع می شود. قرار گرفتن پوست در معرض مستقیم نور آفتاب و استفاده از محصولات لبنی، ساردین، ماهی آزاد، لوبیا و بادام منجر به تولید و جذب این ویتامین می شود. البته باید مصرف چربی را كاهش دهید چون باعث كاهش جذب منیزیم و افزایش دفع آن می شود. مصرف انواع نوشابه های حاوی فسفات را نیز كاهش دهید تا از تخلیه ذخایر كلسیم و منیزیم بدن جلوگیری كنید.
۵. گرم كردن را هرگز فراموش نكنید
تقریباً هر كسی در طول عمرش دچار گرفتگی ماهیچه می شود. نوجوانان، افراد بالای ۶۵ سال، بیماران، چاق ها، افرادی كه فعالیت بدنی شدیدی دارند و یا از بعضی داروهای خاص استفاده می كنند، بیشتر در معرض گرفتگی ماهیچه ها هستند. البته كسانی كه ورزش های استقامتی انجام می دهند؛ برای مثال دوی ماراتن و یا در فصل استراحت به سر می برند و بدن شان آمادگی ورزش كردن ندارد، زودتر خسته شده و دچار گرفتگی عضلانی می شوند. بهترین راه برای ورزش صحیح، گرم كردن ماهیچه هاست. برای ۱۰ تا ۱۵ دقیقه در ابتدای فعالیت ورزشی باید حركت های كششی انجام داد و بعد از ورزش نیز این حركت ها را با فشار كمتری تكرار كنید تا دچار اسپاسم نشوید. ناگفته نماند برای جلوگیری از ایجاد دوباره آسیب ها و پیشگیری از گرفتگی های دردناك باید قدرت و توانایی ماهیچه های خود را زیاد كنید. برای انعطاف پذیری ماهیچه ها، ورزش های هوازی سبكی مانند دوچرخه سواری، پیاده روی، دویدن آرام، راه رفتن در آب و شنا انجام دهید. كشش آرام ماهیچه ها، انعطاف پذیری آنها را زیادتر می كند و باعث می شود خون بیشتری به سمت ماهیچه ها جریان پیدا كند. بیاموزید به بدن خود گوش دهید و خود را مجبور به انجام كارهای عجیب و غریب نكنید.
اگر این علائم را دیدید به پزشك مراجعه كنید...
ـ تغییر در عملكرد روده ها و مثانه طوری كه در كنترل آن دچار مشكل می شوید.
ـ ضعف ماهیچه ها در ناحیه بازو و ساق پاها، عدم تعادل هنگام راه رفتن و احساس كاهش تدریجی توانایی در طی كردن مسیری كه قبلاً به راحتی طی می كردید.
ـ احساس گسترش درد و بی حسی در دست و پاها، به ویژه هنگام عطسه یا سرفه.
ـ بدتر شدن درد در حالت دراز كشیده و بی خوابی از شدت درد در طول شب.
ارسال دیدگاه