یاد داشت روز:
معارضین سوری یا طالبان دوم
خبرگزاری پانا : پایداری نظام بشار اسد پس از حدود سه سال بحران، باعث تشتت آرا در بین سیاستمداران آمریكایی شده است.
به گزارش خبر گزاری پانا از درمیان، بیش از دو سال و نیم از بحران سوریه میگذرد و اتفاقات متعددی در پس این بحران رقم خورده كه این اتفاقات دیگر شامل كشور سوریه نیست و عوارض آن را هماكنون در كشورهای غربی شاهد هستیم.
كارشناسان غربی در ابتدا متصور بودند كه این بحران فقط به سوریه و كشورهایی كه با آن منافع مشتركی دارند ضربه میزند، اما امروز شاهد كشیده شدن این بحران به درون كشورهای غربی هستیم، چرا كه هماكنون مقامات غربی بهویژه آمریكایی از اتخاذ تصمیم یكسان در رابطه با سوریه عاجز ماندهاند و نمیتوانند به اهدافی كه از قبل طراحی كرده بودند، دست یابند.
سرنگونی نظام بشار اسد محور كلیه برنامههای كشورهای غربی بود به همین خاطر از تمامی امكانات برای رسیدن به هدفشان استفاده كردند، اما پایداری دولت بشار اسد در برابر اقدامات براندازانه غرب چیزی جز دودستگی در بین دولتهای غربی را نصیب آنان نكرده است.
این اختلافات را میتوان در مواضع اخیر اعضای كابینه اوباما دید، چرا كه برخی از آنها همچنان اصرار بر اجرای نقشههایی كه نزدیك به سه سال پیش برای سرنگونی نظام بشار اسد كشیدهاند دید، اما برخی دیگر مواضعی كاملا متضاد را اتخاذ كردهاند.
در میان نخبگان سیاسی دولت آمریكا "جان کری" وزیر امور خارجه پیشنهاد بمباران مواضع ارتش "بشار اسد" را مطرح كرده، اما "مارتین دمپسی" رئیس ستاد مشترک مسلح ایالات متحده درباره عواقب عملیات نسنجیده در سوریه به سیاستمداران هشدار داده است.
رسانههای آمریکایی از قول دمپسی نوشتهاند "ما نمیتوانیم فقط چند بمب بیندازیم و یا چند موشک به اهدافی در سوریه رها کنیم به این امید که برای اتمام مناقشه کافی خواهد بود"؛ البته دمپسی برای گفتههای خود دلایل متقنی را آورده، چرا كه پس از جر و بحث در مورد سوریه در پشت پرده اجلاس سران " جی-۸ " در ایرلند ، این بار دمپسی در نامهای به " کارل لوین " رئیس کمیته امور نظامی مجلس سنا آمریكا آمار و ارقام حمله به سوریه را اینگونه ذکر کرده است: برای انجام حملات از راه دور محدود به مواضع ارتش سوریه صدها هواپیما از پایگاه زمینی و دریایی ( بیش از ۷۰۰ پرواز نظامی) لازم است.
برای اینکه زرادخانههای سلاح شیمیایی را تحت کنترل بگیرند چند هزار نظامی از واحدهای نظامی نیروهای عملیات ویژه لازم است.
انجام عملیات هوایی برای مالیاتپردازان آمریکایی هر ماه یک میلیارد دلار حداقل در یک سال تمام خواهد شد با توجه به اینكه در عملیات زمینی، این هزینهها عملاً افزایش خواهد یافت.
به اعتقاد دمپسی، ریسک ایجاد منطقه حائل در اطراف مرزهای سوریه برای دفاع از مخالفان شبیه ایجاد منطقه پرواز ممنوع است که مسئله گلوله باران این مناطق توسط ارتش سوریه نیز به آن اضافه میشود.
مفهوم این نامه به روشنی میگوید كه عملیات علیه دمشق از نظر مقیاس و هزینههای مالی برای آمریکا قابل مقایسه با هزینههای جنگ افغانستان بوده و کاخ سفید با تصمیمگیری در مورد شرکت مستقیم در مناقشه جدید، باید نه عواقب فرضی بلکه عواقب واقعی چنین اقدامی را متصور شود.
این نامه نشاندهنده اینست كه اختلافنظر در مورد نحوه برخورد با سوریه به دموکراتها و جمهوریخواهان منحصر نمیشود و در سطح وزارتخانههای آمریکا نیز این بحث وجود دارد.
مارتین دمپسی معتقد است خروج بشار اسد از قدرت ناآرامی در سوریه را بیشتر میکند چرا كه همه نگرانی آمریکا مربوط به احتمال تسلط گروههای تندرو بر قدرت است.
رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا میگوید ما امروز خیلی بهتر از قبل ماهیت گروههای میانهرو را میدانیم اما باید توجه کرد که ادامه بحران در سوریه احتمال آغاز درگیریهای منطقهای را بیشتر میکند.
البته مایکل مورل معاون رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) از جمله كسانی است كه نسبت به قبضه کردن قدرت در سوریه از سوی القاعده در صورت برکناری نظام بشار اسد هشدار داده و اعلام كرده نشست احتمالی با مخالفان سوریه در ژنو ۲ میتواند کلیدی برای تامین ثبات سوریه باشد.
این مسئول آمریکایی اظهار داشته است خالی ماندن صندلی قدرت در سوریه امکان دارد زمینه را برای اعضای القاعده جهت اتخاذ تدابیری از جمله استفاده از انبارهای سلاح در سوریه جهت قبضه کردن قدرت فراهم کند.
اما پس از همه این اظهارات هنری كیسینجر وزیر خارجه نیكسون و تئوریسین كهنهكار آمریكایی در مقالهای میگوید فروپاشی دولت میتواند آن سرزمین را به گهوارهای برای تروریسم یا بكارگیری سلاح علیه همسایگانی تبدیل كند كه در فقدان دولت مركزی هیچ ابزاری برای بیتاثیر كردن آنها نیست.
در قلب دنیای اسلام، سوریه در دوران بشار اسد به استراتژی ایران در شرق و در مدیترانه کمک کرده و این کشور از حماس که موجودیت اسراییل را نفی میکند حمایت کرده و مدافع حزب الله لبنان هم هست.
ایالات متحده هم دلایل بشر دوستانهای برای حمایت از سقوط اسد و تشویق دیپلماسی بینالمللی برای رسیدن به این هدف دارد از سوی دیگر، هر نفع استراتژیکی نباید دلیلی برای جنگ باشد در غیر این صورت هیچ جایی برای دیپلماسی باقی نخواهد ماند.
وقتی نیروی نظامی مدنظر قرار بگیرد، چندین مسأله مهم دیگر هم باید مورد ملاحظه قرار گیرد چرا كه وقتی ایالات متحده عقبنشینی خود از عراق و افغانستان را تسریع کرده، چگونه تعهد نظامی دیگر در همان منطقه قابل توجیه خواهد بود بهویژه که این تعهد نظامی احتمالا چالشهای مشابهی در پی خواهد داشت؟
آیا این رویکرد جدید (که آشکارا کمتر نظامی و استراتژیک است و بیشتر به سوی دیپلماسی و مسائل اخلاقی میل دارد) آن معماهایی که تلاشهای اولیه در عراق و افغانستان را با مشکل مواجه کرد و منجر به عقبنشینی و شکاف در آمریکا شد را حل خواهد کرد؟ یا آیا رویکرد مذکور با قمار بر سر پرستیژ و اعتبار آمریکا در تحولات داخلی (که آمریکا ابزارهای کمتر و اهرمهای کمتری برای شکل دادن به تحولات دارد) این دشواری را افزایش نخواهد داد؟ چه کسی جایگزین رهبر ساقط شده خواهد شد و درباره او چه میدانیم؟ آیا نتیجه آن بهبود شرایط انسانی و وضعیت امنیتی خواهد بود؟ یا آیا ما خطر تکرار تجربهطلبان را انجام میدهیم که برای مبارزه با مهاجمان شوروی از سوی ما تجهیز اما در آخر به چالشی امنیتی برای خود ما تبدیل شدند؟
تفاوت میان مداخله "استراتژیک" و "بشردوستانه" در اینجا به هم نزدیکتر میشود. جامعه بینالمللی مداخله بشر دوستانه را با "اجماع" تعریف میکند و دستیابی به آن آنقدر دشوار است که عموما تلاشها را محدود میکند از سوی دیگر، مداخلهای که یکجانبه است یا مبتنی بر ائتلاف ارادهها است، مقاومت کشورهایی (مثل روسیه و چین) که از کاربست این سیاست در سرزمینهای خود بیم دارند را برمیانگیزد بنابراین دستیابی به حمایت داخلی برای آن دشوار است.
دکترین مداخله بشردوستانه در معرض تعلیق میان قواعد کلی و اصول آن و ظرفیت اجرای آن قرار گرفته است در مقابل، مداخله یکجانبه به قیمت حمایت بینالمللی و داخلی تمام میشود.
مداخله نظامی_ بشردوستانه یا استراتژیک_ دو پیش شرط دارد: اول، اجماع بر «طرز حکومت» پس از نابودی وضع موجود ضروری است. اگر هدف محدود باشد با کنار زدن حاکمی خاص، احتمال وقوع جنگ داخلی جدیدی در نتیجهی خلأ پدید آمده میرود چرا که گروههای مسلح برای جانشینی به رقابت میپردازند و کشورهای خارجی هم جانب طرفهای مختلف را میگیرند و دوم اینكه اهداف سیاسی باید روشن بوده و به لحاظ داخلی و در مدتی مشخص قابل دستیابی باشد .
تردید دارم که مسأله سوریه تمام این موارد را در خود داشته باشد. ما نمیتوانیم و نباید «مصلحت» را کنار بگذاریم و به مداخله نظامی تعریف نشدهای وارد شویم که هر چه بیشتر و بیشتر زمان سپری می شود رنگ و بوی فرقهای به خود میگیرد.
در واکنش به یک تراژدی انسانی باید دقیق و محتاط باشیم تا شرایط را برای تراژدی دیگری مهیا نسازیم. در فقدان یك مفهوم استراتژیك روشن، «نظم جهانی» كه مرزها را از بین میبرد و جنگهای داخلی و بینالمللی را در هم ادغام میکند، نمیتواند نفس را حبس کرده و نظاره گر باشد.
یک حس ظریفی مورد نیاز است تا چشمانداز خاصی به «بیانیههای صرف» بدهد. این مسألهای حزبی نیست و در بحثهای ملی که وارد آن میشویم هم باید به آن شیوه حل و فصل شوند.
ارسال دیدگاه