/یادداشت/
ارتقاء فرهنگ کار در جامعه
خبرگزاری پانا: فرهنگ کار بعنوان روش زندگی، نقش بنیادی و زیربنایی در ارتقای سطح پویایی جوامع دارد. فرهنگ کار همانند فرهنگ سازمانی و فرهنگ عمومی دارای تعریف و نقش اساسی در زندگی میباشد.
فراهم آوردن امکان تصمیم گیری براساس عقل و درایت در تمام مراحل زندگی به ویژه از دوران کودکی از جمله بنیانهای اصلی و تاثیر گذار در ایجاد و تقویت فرهنگ کار محسوب میشود.
زمانیکه فرهنگ کار نهادینه گردد، کار بعنوان یک ارزش تلقی شده و همه افراد جامعه در سطوح مختلف کار کردن را مسیر توسعه موزون جامعه دانسته و از طریق درست کار کردن به توسعه اقتصادی کمک مینمایند. (جعفری، حبیبی، ۱۳۸۱)
فرهنگ کار ترکیبی از دو مفهوم کار و فرهنگ است. ادگار شاین در رابطه با مفهوم فرهنگ میگوید: فرهنگ ساخته یک گروه انسانی است. هر کجا که یک گروه دارای حد کافی از تجارب مشترک باشد فرهنگ شکل میگیرد. خانواده و گروههای کاری اولین محلهای شکل گیری یک فرهنگ است، ملیّت، مذهب، زبان، زمینههای فنی و علمی مشترک مربوط به یک گروه کوچک یا بزرگ جامعه، عوامل ایجاد فرهنگ کار است. کار دارای تعاریف چندگانهایست. در فلسفه کار به معنای هر فعلی است که از فاعل سر میزند. در فیزیک کار به انرژی در حرکت اطلاق میشود اما در فرهنگ کسب و کار، بعد اقتصادی آنست که به معنای فعالیتهای فکری و فیزیکی انسان است که موجب ایجاد ارزش افزوده در تولید کالا یا خدمات گردد. (علاقبند، ۱۳۸۵)
از دیدگاه شاین، فرهنگ در سه سطح وجود دارد: سطح ظاهری - سطح مصنوعات بشرساز - (مظاهر فیزیکی - مظاهر رفتاری - مظاهر کلامی) سطح ارزشها و باورها (تئوری سازمان- ماری جوهچ)
فرهنگ کسب و کار مجموعه ارزشها، باورها و دانشهای مشترک و پذیرفته شده یک گروه کاری در انجام فعالیتهای معطوف به تولید و خدمات یا ایجاد ارزش افزوده است که میتواند از راندمان و اثربخشی زیادی برخوردار باشد. به منظور ایجاد فرهنگ کسب و کار باید در نگرشها و ارزشها بازنگری شده و با تغییر و تحول بسمت و سوی بهبود فرهنگ کار در جامعه پیش رفت که در این راه موانعی وجود دارد از جمله موانع توسعه فرهنگ کار میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- عدم آگاهی عمومی نسبت به مفاهیم، جایگاه و نقش فرهنگ کار
- نبود عدالت در فضای کسب و کار برای کارکنان موثر و غیر موثر (دولتی و غیر دولتی)
- کم باوری ملی به فواید بهبود فرهنگ کار
- مقاومت افراد در مقابل تغییرات و ترک برخی عادات
- ناهماهنگی در هدایت و نظارت مناسب
- کسالت موجود در میان متولیان کار در جامعه
برای حرکت شتابنده به سمت شکوفایی اقتصادی براساس سند چشم انداز ۲۰ ساله کشور، حمایت از فرهنگ کار مطلوب و مثبت نیاز اساسی کشور است. فلذا تاکید بر مزیتها میتواند رسیدن به هدف را در زمان کوتاهی میسر سازد.
برخی از مزیتهای توسعه فرهنگ کار عبارتست از: رونق اقتصادی - افزایش تولید و ارائه خدمات - رضایتمندی عمومی - افزایش رفاه کارکنان - افزایش کیفیت زندگی کاری.
از آنجائیکه نیروی انسانی در هر جامعه بعنوان با ارزشترین سرمایه محسوب میشود. لذا میتواند با تخصص و دانش خود علوم و دانش را بومی کند و رشد اقتصادی را در هر زمینهای که مورد نیاز کشور باشد ارتقاء دهد.
با توجه به وضعیت فضای کسب و کار در جامعه امروز بایست وضعیت فرهنگ کار از طریق دخالت در عوامل شناخته شده فرهنگ کار متحول گردد و گرایشها، بینشها و دانش لازم نسبت به کار در جامعه و سازمانها ایجاد شود. در این راستا حضور هماهنگ و مستمر رسانههای ارتباط جمعی، فضاهای مجازی، دانشگاهها، آموزش و پرورش و مطبوعات برای تحول و ارتقای فرهنگ کار با توجه به شاخص ارزشهای درونی و بیرونی کار توصیه میگردد.
نتیجه گیری:
برای ریشهکن کردن بیکاری و گسترش اشتغالزایی در جامعه، باید نسلی را تربیت کرد که با کار اُنس بگیرد. ضروری است والدین کودکان خود را علاوه بر تحصیل، با کار و تلاش نیز آشنا نمایند و مهارت آموزی و توانمندسازی آنان را در فعالیتهای اجتماعی با مسئولیتپذیری و پاسخگوئی ارتقا دهند. در غیر اینصورت نسل راحت طلب صرفاً بدنبال دلالی و کارهای کاذب رو خواهد آورد که در آینده نیز دچار آسیبهای اجتماعی میگردند.
با توجه به نامگذاری سالها تحت عنوان جهاد اقتصادی - تولید ملی، حمایت از کار و سرمایه ایرانی- حماسه سیاسی و حماسه اقتصادی، قطعاً راهبرد اصلی کشور در زمینه کار و تلاش بیشتر است. اهمیت این راهبرد زمانی روشن میشود که بدانیم معضل اساسی توسعه نیافتگی کشورها، ناامیدی، تنبلی، کارگریزی و ارادة ضعیف است و نقطة مقابل آن، تحول و توسعه در کار مضاعف و همت بلند نهفته است.
از عوامل موثر در تحول و ارتقای فرهنگ کار میتوان به موارد ذیل اشاره کرد:
*مدیران، نقش خطیری در تحول فرهنگ کار به منظور افزایش کارایی و بهرهوری دارند.
*اصلاح وضعیت فرهنگ کار در کل جامعه موجب اصلاح و تغییر در فرهنگ کار سازمانها خواهد شد.
*بهبود فضای فرهنگ کار، باعث اثربخشی منابع انسانی و مادی شده و آثار مطلوبی در بعد بهرهوری و کسب مزیت رقابتی دارد.
*تشکلهای غیر دولتی، نقش بی بدیلی در ایجاد و تقویت فرهنگ کار دارند زیرا نقش واسطه بین نیروی انسانی و مدیریت یک واحد اقتصادی و ایفا میکنند.
*ساعات کار مفید کارکنان افزایش مییابد که لازمه آن مدیریت منطقی بر عملکرد کارکنان است.
*یادداشت از: عزیزالله یوسفی.کارشناس ارشد مدیریت استراتژیک
ارسال دیدگاه