رییس حوزه هنری كودك و نوجوان:
بازار مصرف فرهنگی کودکان در آینده پرمصرف خواهد بود/ حوزه هنری کودک با کانون پرورش فکری متفاوت است
خبرگزاری پانا: محمد سرشار رئیس حوزه هنری تهران كه علاوه بر این سمت ریاست حوزه هنری تازه تاسیس كودك و نوجوان را نیز به عهده دارد، گفت: بازار مصرف فرهنگی و هنری کودکان و نوجوان در آینده خیلی پر مصرف خواهد بود.
به گزارش خبرنگار فرهنگی پانا؛ سرشار در ابتدای سخنان خود به نحوه شكل گیری حوزه هنری كودك و نوجوان پرداخت و گفت: حوزه هنری به چند دلیل تصمیم گرفت تا برای مخاطب كودك و نوجوان فعالیت جدیتری كند و حوزه هنری كودك و نوجوان را تاسیس نماید. اولین دلیل، مساله مصرف فرهنگی كودكان و نوجوانان بود. فرزندان برای خانواده ها حكم سرمایه گذاری برای آینده را دارند و پدر و مادرها حاضرند از سبد مصرف فرهنگی خود كم كنند اما برای كودكان خود، محصولات فرهنگی از قبیل لوح فشرده، كتاب، اسباب بازی، وسایل تزیینی و ... بخرند.
در زمینه تولید محصولات فرهنگی برای كودكان، تولیدكنندگان غیر ایرانی بازار را به دست گرفته اند
وی اضافه كرد: محصولات فرهنگی تولید شده برای كودك و نوجوان در داخل كشور كفاف این مصرف فرهنگی را نمی دهند. در حوزه تصاویر متحرك (سینما و انیمیشن)، كتاب، اسباب بازی و ... بازار در دست تولیدكنندگان غیر ایرانی است. می توان گفت متاسفانه هم در زمینه ایده و هم در زمینه تولید محصول، تولیدكنندگان غیر ایرانی بازار را به دست گرفته اند. در واقع تولیدكننده ایرانی نتوانسته بار مصرف فرهنگی كودك و نوجوان را به دوش بكشد.
سرشار به مطالعات جمعیت شناختی به عنوان دلیل دیگر در تاسیس حوزه هنری حوزه كودك و نوجوان اشاره كرد و گفت: كشور ایران چندین دهه است كه درگیر مسئله جمعیت است. در پیش از انقلاب اسلامی، كمبودهای رفاهی و بهداشتی، در آمار زاد و ولد و همچنین مرگ و میر، تاثیرات منفی مستقیمی داشت و پس از پیروزی انقلاب اسلامی، تلاش برای جبران این عقبماندگی، روند رشد جمعیت را آن قدر افزایش داد كه دولتمردان به این فكر افتادند تا سیاست های كنترل جمعیت را به اجرا گذارند.
وی ادامه داد: از سوی دیگر در اوایل دهه ۷۰، با اینكه سیاستهای كنترلی، روند رشد جمعیت را به حد مطلوب كاهش داده بود اما تفریطی صورت گرفت و نظام جمهوری اسلامی، از متوقفسازی این سیاستهای كنترلی، غفلت كرد.
فرزندان نسل دهه ۶۰ موج جمعیتی جدید را ایجاد می كند
رئیس حوزه هنری كودك و نوجوان با بیان اینكه سیاست های جمعیتی، موج های جمعیتی را ایجاد كرده است، گفت: مهمترین موج جمعیتی، متولدان نیمه اول دهه ۶۰ هستند كه بیشتر مراحل رشد آنها، با تنگناهایی برای كشور روبهرو بوده است. من متولد سال ۱۳۶۰ هستم. به یاد دارم در سال ۷۸ كه در آزمون سراسری شركت كردم، بیشترین تعداد شركت كننده در كنكور وجود داشت. این تنگناها در اشتغال، ازدواج، مسكن و ... خود را نشان داد. اكنون در مرحله آرامش پیش از طوفان هستیم. آمار ورودی دبستانها كاهش پیدا كرده اما آهسته آهسته، فرزندان نسل دهه ۶۰، موج جمعیتی دیگری را ایجاد خواهند كرد كه باید برای آن چارهاندیشی كرد.
سرشار تصریح كرد: براساس مطالعات آیندهنگرانه در رشته جمعیتشناسی، بازار مصرف كودكان و نوجوانان، بازاری است كه در آینده، رونق دو چندان خواهد داشت. بنابرین اگر كسی برنامهریزی آیندهنگر داشته باشد باید برای این بازار فكری كند. همه این دلایل، حوزه هنری را به اینجا رساند كه مطالعات پیشینی خود برای تاسیس حوزه هنری كودك و نوجوان را از سال ۱۳۸۹ آغاز كند. بدین ترتیب، در روز ملی تربیت اسلامی، یعنی ۸ اسفندماه ۱۳۹۱، حوزه هنری كودك و نوجوان رسماً افتتاح شد.
از نظر مدیریت راهبردی، حوزه هنری كودك و نوجوان با كانون پرورش فكری متفاوت است
وی در پاسخ به این سوال كه چه كاری باید انجام داد تا حوزه هنری كودك و نوجوان به وضعیت فعلی كانون پرورش فكری كودك و نوجوان كه از روزهای پر رونقاش در دهه ۶۰ فاصله گرفته، دچار نشود، گفت: برای پاسخگویی به این سؤال، باید ابتدا یك مفهوم بنیادی را بررسی كرد. از منظر مدیریت راهبردی فرهنگی یا همان مهندسی فرهنگی، هر شخصیت حقوقی، دارای نقشهای ذاتیای است كه علت تاسیس آن نهاد و فلسفه وجودی آن محسوب میشود. به بیان سادهتر، در حوزه فرهنگ هر كس نقشی را به عهده دارد و اگر نهادها و سازمان ها نقش ذاتی خود را بشناسند و بر آن اساس فعالیت كنند، مشكل همپوشانیها و خلأهایی كه در كارها رخ میدهد، تا حدود زیادی حل میشود. از منظر مدیریت راهبردی فرهنگی، حوزه هنری كودك و نوجوان قابل مقایسه با كانون پرورش فكری كودك و نوجوان نخواهد بود.
سرشار ادامه داد: نقشهای ذاتی در عرصه فرهنگ ممكن است سیاستگذاری، برنامهریزی، مدیریت، آفرینش و ارایه خدمت باشد.
وی با اشاره به اینكه كانون پرورش فكری كودك و نوجوان نهادی خدمت رسان است، افزود: از بدو تاسیس، كانون به دنبال ارایه خدمات فرهنگی به كودكان و نوجوانان بوده تا در پرورش فكری آنان، موفق شود. به همین منظور، تاسیس كتابخانهها در قد و قامت مراكز فرهنگی چند منظوره، اقدام اساسیای از سوی كانون بوده كه بتواند در سطح گسترده و ملی، با مخاطبان خود، ارتباط چهره به چهره برقرار كند.
نقش ذاتی حوزه هنری كودك و نوجوان آفرینش هنری و تربیت هنرمند است
این مقام مسئول با تاكید بر اینكه نقش ذاتی حوزه هنری كودك و نوجوان آفرینش هنری و تربیت هنرمند است، خاطر نشان كرد: از این نگاه، حوزه هنری كودك و نوجوان باید بتواند محصولات و برنامههایی را بر اساس گرایشها و نیازهای مخاطب كودك و نوجوان ارایه دهد كه یاریگر نهادهای خدمترسان به این مخاطب باشد.
محمد سرشار اضافه كرد: امروزه گستره نهادهایی كه ارتباط چهره به چهره با مخاطب كودك و نوجوان دارند محدود به كانون پرورش فكری كودك و نوجوان نیست. در خود وزارت آموزش و پرورش، نهادهایی همچون سازمان دانش آموزی، انجمنهای اسلامی دانش آموزی و ... تاسیس شده كه ارتباط چهره به چهره با مخاطب دارند.
وی به نهادهای خارج از وزارت آموزش و پرورش كه در زمینه كودكان و نوجوانان فعالیت می كنند، اشاره كرد و گفت: فهرست این نهادها، كوتاه نیست. سازمان بسیج مستضعفین با دو بازوی قدرتمند بسیج دانشآموزی و پایگاههای بسیج شهری، شمار زیادی از كودكان و نوجوانان را در عضویت خود دارد. در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، كانونهای فرهنگی هنری مساجد وجود دارد كه حدود ۱۵ هزار مركز درسطح كشور را مدیریت میكند. شهرداریها از دیگر نهادهایی هستند كه از طریق معاونتهای اجتماعی فرهنگی و سازمانهای فرهنگی هنری شهرداری به این مخاطب، خدمات فرهنگی ارایه میكنند.
سرشار با تاكید بر این نكته كه قرار نیست حوزه هنری كودك و نوجوان با مجموعه های خدمت رسان رقابت كند و دفاتر شهری، محله ای و استانی تاسیس و چهره به چهره با مخاطب در ارتباط باشد، افزود: امیدواریم بتوانیم به عنوان آفرینشگر و تولیدكننده محصولات فرهنگی و هنری، قسمت مهمی از نیازهای نهادهای خدمترسان به مخاطب كودك و نوجوان را تامین نماییم.
سال ۱۴۰۴، افق برنامه ریزی برای حوزه هنری كودك و نوجوان
وی با اعلام اینكه افق برنامه ریزی حوزه هنری كودك و نوجوان برای سال ۱۴۰۴در نظر گرفته شده است، گفت: امیدواریم در چهار برنامه سه ساله بتوانیم حوزه هنری كودك و نوجوان را به چشم انداز مورد نظر برسانیم. در آن چشم انداز حوزه هنری كودك و نوجوان به عنوان دستیار خانواده ایرانی در تربیت فرزندان مطرح شده و قرار است درصد مشخصی از مصرف فرهنگی كودكان و نوجوانان را تامین كند.
سرشار خاطرنشان كرد: تامین مصرف فرهنگی به دو طریق ممكن است: اول خود تولیدات حوزه هنری و دوم راهنمایی خانوادهها به سمت محصولات خوب دیگر تولیدكنندگان.
باید كودك و نوجوان تراز انقلاب اسلامی تعریف شود
رئیس حوزه هنری كودك و نوجوان ادامه داد: از كارهای مهمی كه برای رسیدن به این چشمانداز باید اتفاق بیفتد، طراحی یك نظم محتوایی منسجم برای حوزه هنری كودك و نوجوان است؛ ما باید كودك و نوجوان تراز انقلاب اسلامی را تعریف كنیم و منظومه نیازهای معنوی، فكری، مهارتی، جسمی و ... او را شناسایی نماییم. سپس براساس مطالعات محیطی و شناخت وضع موجود، برای رسیدن به وضع مطلوب، برنامهریزی كنیم. چهار برنامه كلانی كه در بازههای سه ساله به اجرا درخواهند آمد.
محمد سرشار بیان داشت: اینكه منظومه فكری مطلوب ما در سال ۱۴۰۴ كه باید طراحی شود، چیست تا برنامه های سه ساله ما را به آن نقطه برساند. ما برای طراحی این منظومه فكری اتاق فكر حوزه هنری كودك و نوجوان را تاسیس كردیم.
حوزه هنری كودك و نوجوان دارای اتاق فكر است
وی افزود: این طراحی محتوایی نیازمند عقل سلیمی است كه در كنار حوزه هنری كودك و نوجوان قرار گیرد و فارغ از دغدغههای اجرایی، هدایتگر حركت كلان حوزه هنری باشد. به همین منظور، اتاق فكر حوزه هنری كودك نوجوان در نیمه دوم تیر ماه تشكیل شد و فعالیت خود را آغاز كرد.
محمد سرشار در خصوص اعضای این اتاق فكر گفت: در ابتدا، تخصصهای مورد نیاز این اتاق فكر شناسایی شد. تخصصهایی كه كنار هم قرار گرفتن آن، همافزایی لازم برای به وجود آمدن آن قوه عاقله ایجاد میكرد. بررسیهای ما نشان داد كه برای اتاق فكر حوزه هنری كودك و نوجوان، نیازمند متخصصان باسابقه حوزوی و دانشگاهی در تخصص علوم تربیتی و روانشناسی هستیم.
وی اضافه كرد: تخصص دیگر مورد نیاز ما در اتاق فكر تخصصهای سیاستگذاری، برنامهریزی و مدیریت راهبردی فرهنگی بود تا شأن تاسیسی این اتاق فكر را تربیت كند. همچنین عرصه علوم ارتباطات، رسانهها و آینده فناوری، تخصص دیگری بود كه در كنار تخصصهای عرصه اقتصاد و بازاریابی، اتاق فكر را تقویت میكرد. همچنین در این جمع ضرورت حضور پیشكسوتان با تجربه ای كه برای مخاطب كودك و نوجوان سالها فعالیت كرده اند و همین طور افراد خلاقی كه در برنامهریزیها به ما كمك كنند، احساس میشد.
سرشار با بیان اینكه در اتاق فكر به گروه ۱۰ نفرهای رسیدهایم، تصریح كرد: امیدواریم این عقل سلیمی كه به مجموعه ما اضافه شده، كمك كند تا برنامه های اجرا شده با كمترین خطا و بیشترین بررسی ها در داخل مجموعه به مخاطب عرضه شود.
پژوهش و تحقیق از شئون مهم حوزه هنری كودك و نوجوان است
وی به شأن مهم و دارای اولویت «پژوهش و تحقیق» در حوزه هنری كودك و نوجوان اشاره كرد و گفت: تا كنون چندین كار در این زمینه انجام داده ایم. نگاه حوزه هنری به عرصه پژوهش، دو بعدی است. در بعد اول، كلیه برنامهها و اقدامات باید براساس مطالعات پیشینی و مستند به یافتههای علمیای باشد كه ما را از تكرار خطاهای گذشتگان دور میكند و توان استفاده از تجربیات موفق دیگران را، به ما میافزاید.
رئیس حوزه هنری تهران تاكید كرد: بعد دوم نگاه حوزه هنری به عرصه پژوهش، افزودن بر ادبیات علمی در این عرصه است. یكی از وظایف مهم ما، ثبت علمی و مستندنگاری تجربه مدیریت فرهنگی در كشور است. این اقدام به صاحبنظران و پژوهشگران كمك میكند تا با بررسی و نقد این تجربه، دانش مدیریت فرهنگی در كشور را بالا ببرند و با شناسایی نقاط قوت و ضعف مدیران پیشین، مدیران آینده را چندین گام جلو بیندازند. همچنین با ارایه پژوهشهای خود در همایشها، نشستها و نشریات علمی كشور، تلاش خواهیم كرد تا میان فضای پژوهشی و دانشگاهی كشور با فضای مدیریت فرهنگی، ارتباط محكمی ایجاد كنیم.
محمد سرشار در پایان گفت: حوزه هنری كودك و نوجوان نهالی است كه كمتر از شش ماه از غرس آن میگذرد و نقد عملكرد آن توسط صاحبنظران و پیشكوتان در همین ابتدا، باعث خواهد شد تا آینده درخشان تری در پیش داشته باشد و مسیر كوتاهتری را برای رسیدن به آن بپیماید.
ارسال دیدگاه