سخنگوی قوه قضاییه:
تاریخ و تمدن ایران ابزار تبلیغات سیاسی نیست
انتقاد از اظهارات وزیر امور خارجه آمریکا درباره ایران
تهران (پانا) - سخنگوی قوه قضاییه با اشاره به اظهارات اخیر علیه فرهنگ و تمدن ایران، تأکید کرد که نمی‌توان با برچسب‌زنی و ادبیات خصمانه، واقعیت‌های تاریخی ایران و اراده ملت این سرزمین را نادیده گرفت.
سید علی کاظمی، سخنگوی قوه قضاییه در نشست خبری با حضور اصحاب رسانه اظهار کرد: طی هفته‌های اخیر، اظهارات هماهنگ و هدفمندی علیه فرهنگ و تمدن ایران مطرح شده و برخی کشورهای غربی نیز اقداماتی را در راستای ترویج و گسترش اسلام‌هراسی دنبال کرده‌اند.
کاظمی با اشاره به اظهارات مارکو روبیو، وزیر امور خارجه دولت متجاوز آمریکا، در تاریخ ۷ اکتبر ۲۰۲۶ در یونان، به‌عنوان یکی از تمدن‌های کهن جهان، گفت: روبیو در جریان حضور خود در این کشور، با یادآوری یکی از جنگ‌های باستانی میان ایران و یونان، مطالبی سخیف و نادرست درباره ایران و مردم این سرزمین بیان کرد که از جنبه‌های مختلف قابل تأمل است.
وی ادامه داد: گاهی یک سخن، بیش از آنکه بیانگر دیدگاه گوینده درباره مخاطب باشد، ماهیت واقعی او و سیاست‌هایی را آشکار می‌کند که از آن پیروی می‌کند. اظهارات ایران‌ستیزانه روبیو و دشمنی وی با ایران نیز در همین چارچوب قابل ارزیابی است؛ چراکه در این اظهارات، خصومت با ایران به‌روشنی نمایان است و موضوع صرفاً مخالفت با حکومت جمهوری اسلامی ایران نیست
وی در ادامه با اشاره به برخی شیوه‌های مورد استفاده در جنگ شناختی تصریح کرد: تحریف تاریخ، روایت گزینشی، دلبخواهی و نادرست وقایع، مظلوم‌نمایی و توجیه تجاوز‌های جنگی و اقدامات و تجاوز‌های غیرجنگی تحت عنوان دفاع از خود، از جمله تکنیک‌های جنگ شناختی است که برای ملت ما کاملاً شناخته‌شده است و با آن آشنایی داریم.
کاظمی ادامه داد: نوآوری وزیر امور خارجه آمریکا در این زمینه، تلاش برای ریشه‌تراشی تاریخی برای دولت آمریکا از طریق پیوند دادن آن با فرهنگ یونان باستان بوده است؛ ضمن آنکه وی تلاش کرده با ارائه روایتی نادرست از یک جنگ باستانی و طرح اظهارات سخیف بعدی است.
سخنگوی قوه قضاییه، با اشاره به جایگاه تاریخی و تمدنی ایران و یونان اظهار کرد: یونان سرزمینی که خاستگاه حکمای بزرگ، فلسفه، خرد و اندیشه غرب است، برای بیان این مطالب از نظر نمادین نیز قابل توجه است و نشان می‌دهد که همان‌گونه که برخی از حکمای یونان باستان گفته‌اند، قدرت بدون اندیشه و اخلاق فاسد تا چه اندازه می‌تواند انسان و تمدن را به خطا ببرد و بی‌اعتبار کند.
وی بیان کرد: طرح گفتار‌های پریشان، رنگ تاریخی زدن به تجاوز نظامی و جنایات متنوع آمریکا در دو تجاوز اخیر و تلاش برای توجیه آنها در کشوری کهن و مهد فلسفه غرب، قابل تأمل است. استفاده و حتی سوءاستفاده از روابط ایران و یونان باستان در این اظهارات نیز با وجود تمام فراز و نشیب‌های تاریخی این روابط، جای تأمل دارد؛ چراکه این روابط بخشی از میراث مشترک تمدن بشری و فرصتی برای گفت‌و‌گو، شناخت و احترام متقابل به تمدن‌ها و فرهنگ‌هاست، نه ابزاری برای توجیه تجاوز نظامی.
تأکید بر جایگاه تاریخی و تمدنی ایران
کاظمی تصریح کرد: ما از پیشوایان فکری خود آموخته‌ایم که تاریخ را بخوانیم، از آن درس بگیریم و عبرت بیاموزیم. تمدن‌ها زمانی بزرگ می‌شوند که از تاریخ برای شناخت و فهم بهره بگیرند، نه آنکه آن را ابزاری برای کینه‌توزی قرار دهند و در منازعات گذشته اسیر بمانند.
سخنگوی قوه قضاییه با تأکید بر اینکه تاریخ و تمدن ایران نباید به ابزاری برای تبلیغات سیاسی تبدیل شود، گفت: تاریخ و تمدن بزرگ ایران، پرونده‌ای سیاسی برای مصرف تبلیغاتی سیاستمداران آمریکایی و بهره‌گیری از آن برای نفرت‌سازی نیست. ایران یک ملت، یک تمدن، یک تاریخ، یک فرهنگ و یک اراده ملی بزرگ است که نمی‌توان آن را در چند جمله تبلیغاتی خلاصه کرد یا فروکاست.
وی افزود: نمی‌توان با برچسب‌زنی، واقعیت‌های ایران را نادیده گرفت و با تکرار ادبیات خصمانه، اراده راسخ یک ملت را به حاشیه راند. هرکس اندکی با کتاب‌های تاریخی آشنا باشد، می‌داند که ایران فراتر از یک مرز جغرافیایی است و حافظه تاریخی ملت‌ها به شمار می‌رود.
کاظمی با اشاره به پیشینه تاریخی و فرهنگی ایران خاطرنشان کرد: ایران سرزمینی است که از سپیده‌دم تاریخ تا میراث ایران باستان و شکوفایی تمدن در دوره اسلامی، تاریخی آمیخته با دادگری داشته و نماد نیکی، پاکی، راستی و درستکاری بوده است. ایرانیان مردمانی باورمند، حق‌طلب، بخشنده، مهربان، شجاع، اخلاق‌مدار، فرهنگ‌ساز، دانش‌پرور بوده‌اند به عبارتی همه یکدلانند و یزدان‌شناس، به نیکی ندارند از بد هراس.
سخنگوی قوه قضاییه تأکید کرد: از میان ایرانیان، اسطوره‌ها، ادیبان، دانشمندان، پهلوانان، قهرمانان و حکمرانان بی‌نظیری برخاسته‌اند که نور وجودشان تاریخ جهان را همچون خورشید روشن کرده و ایران را به سرزمینی بی‌بدیل از نور، اشراق و معنویت تبدیل کرده‌اند؛ میراثی که بخشی از حقیقت تاریخی و تمدنی ایران است و نمی‌توان آن را با ادبیات خصمانه نادیده گرفت.
سخنگوی قوه قضاییه، با تأکید بر ضرورت شناخت ایران بر مبنای واقعیت‌های تاریخی، فرهنگی و اجتماعی آن، اظهار کرد: رمز ماندگاری ایران بزرگ و هویت تمدنی و فرهنگی سترگ آن، با وجود فراز و نشیب‌های تاریخی و دشمنی‌های کینه‌توزان، در پیوند با مردم، تنوع اجتماعی، ظرفیت‌های انسانی و فرهنگی و اراده ملت برای تعیین سرنوشت خود بدون تهدید و مداخله خارجی نهفته است.
وی با اشاره به اظهارات وزیر امور خارجه آمریکا افزود: تاریخ را نمی‌توان با بیانیه‌های سیاسی بازنویسی کرد. ایران قرن‌هاست در تاریخ جهان حضور دارد و نه با تهدید از تاریخ حذف می‌شود، نه با تحریم اراده خود را از دست می‌دهد و نه با تحریف از حقیقت تاریخی خود فاصله می‌گیرد.
حقوق کودک و انتقاد از ادعاهای مطرح‌شده علیه ایران
سخنگوی قوه قضاییه با انتقاد از بخشی از ادعاهای وزیر امور خارجه آمریک درباره تبدیل کودکان به قهرمانان ملی و سوءاستفاده از کودکان در جنگ، تصریح کرد: تنها کشوری که کنوانسبون جقوق کودک را نپذیرفته است و هیچ تعهد جهانی در قبال کودکان ندارد و آثار کودک کشی او را در گوشه گوشه جهان ازجمله میناب شاهد هستیم، به ایرانیان که از ابتدای تاریخ کودکان را ارج می‌نهادند درس حقوق کودک می‌دهند.
کاظمی با تأکید بر اینکه دفاع در برابر تجاوز را نباید با به‌کارگیری کودکان در مخاصمات مسلحانه یکسان دانست، گفت: حقوق کودک مفهومی بنیادین و معیاری برای سنجش پایبندی به ارزش‌های انسانی است و نباید به ابزاری برای اتهام‌زنی جمعی علیه ملت‌ها، فرهنگ‌ها و مذاهب تبدیل شود.
وی ادامه داد: در برخی کشورهای غربی و جوامع متأثر از فرهنگ غربی، حقوق کودکان در حوزه‌هایی همچون منع تبعیض، حق آموزش، حق برخورداری از هویت فردی و جمعی، حق شنیده‌شدن، رعایت مصالح عالیه کودک، سلامت و تمامیت جسمانی با نقض‌های متعدد مواجه است. در مواردی نیز نه‌تنها حمایت کافی در برابر خشونت صورت نمی‌گیرد، بلکه اعتراض‌ها و مطالبات کودکان و خانواده‌های آنان نیز نادیده گرفته می‌شود.
سخنگوی قوه قضاییه خاطرنشان کرد: چنین شرایطی زمینه سوءاستفاده برخی سیاستمداران حق ستیز غربی را فراهم می‌کند تا با بهره‌برداری ابزاری از موضوع حقوق بشر، سیاست‌های ایران‌هراسی، اسلام‌هراسی و مهاجرت ستیزی را پیش ببرند. حقوق کودک باید مبنایی برای حمایت از همه کودکان، فارغ از ملیت، مذهب و فرهنگ آنان باشد، نه وسیله‌ای برای متهم‌کردن ملت‌ها.
تأکید بر همزیستی ادیان در ایران
کاظمی همچنین با اشاره به اظهارات وزیر یک کشور اروپایی درباره یهودستیزی در ایران، اظهار کرد: طرح چنین ادعا‌هایی در حالی صورت می‌گیرد که تاریخ ایران شواهد متعددی از همزیستی و تعامل با پیروان ادیان مختلف را در خود جای داده است. از نقش ایرانیان در نجات یهودیان و سابقه حضور و فعالیت علمی و اجتماعی علمای یهود در دوره‌های مختلف تاریخی گرفته تا زندگی کنونی جامعه یهودیان در ایران، همگی نشان‌دهنده بخشی از این پیشینه تاریخی است.
وی افزود: یهودیان در ایران بخشی از جامعه کشور به شمار می‌روند و از حقوق خود برخوردارند و با کرامت و عزت زندگی می‌کنند. در چنین شرایطی، ادعاهای کلی و غیرمستند درباره یهودستیزی در ایران، بدون توجه به واقعیت‌های تاریخی و اجتماعی، نمی‌تواند مبنای قضاوت منصفانه قرار گیرد.
سخنگوی قوه قضاییه به حمله دشمن متجاوز به ایران و هدف قرار گرفتن کنیسه یهودیان، اشاره کرد. و در ادامه تاکید کرد: جمهوری اسلامی ایران با صهیونیسم، تجاوز، قتل و غارت، نقض حقوق و حق‌کشی مخالف است. اسلام به پیروان ادیان ابراهیمی احترام می‌گذارد و ایرانیان مسلمان نیز برای پیروان این ادیان احترام قائل هستند.
کاظمی در ادامه، با تبریک موفقیت‌های هنرمندان، ورزشکاران و دانش‌آموزان ایرانی در عرصه‌های علمی، ورزشی و هنری، از تلاش‌ها و دستاورد‌های آنان قدردانی کرد.
سخنگوی قوه قضاییه همچنین از موضع‌گیری مناسب و شایسته مجیدی، هنرمند ایرانی، در کره جنوبی در دفاع از ملت ایران تقدیر کرد و گفت: این موضع‌گیری می‌تواند الگویی مناسب برای دفاع از ملت ایران باشد.
وی ابراز امیدواری کرد که با فضل و عنایت الهی، پرچم پرافتخار ایران اسلامی و نمایندگان ملت ایران در عرصه‌های مختلف جهانی، همچنان برافراشته‌تر و سربلندتر از گذشته باشد.
گزارش پیشرفت سند تحول و تعالی قوه قضاییه
سخنگوی قوه قضاییه با اشاره به جلسه روز گذشته شورای عالی قوه قضاییه اظهار کرد: در این جلسه مطالب ارزشمندی مطرح شد و گزارشی درباره سند تحول و تعالی قوه قضاییه ارائه شد که بر اساس آن، میزان پیشرفت اجرای این سند به ۶۳ درصد رسیده است؛ این میزان پیشرفت نشان می‌دهد که بخش قابل توجهی از برنامه‌های پیش‌بینی‌شده در این سند اجرایی شده است.
وی افزود: رئیس قوه قضاییه نیز در این جلسه درباره موضوعات مختلف، به‌ویژه اخلاق و فرهنگ اسلامی، نکات مهمی را مطرح کردند.
کاظمی خاطرنشان کرد: همکاران سازمان ثبت اسناد و املاک کشور آمادگی دارند پس از تکمیل اقدامات مقدماتی و فراهم شدن شرایط قانونی، در اسرع وقت نسبت به صدور اسناد مالکیت دولتی این اراضی اقدام کنند.
مقابله با سوءاستفاده از حق دادخواهی و ادعای نفوذ در دستگاه قضایی
سخنگوی قوه قضاییه، در پاسخ به پرسشی درباره تأکید رئیس دستگاه قضا بر پیگیری جدی مفاسد اقتصادی و برنامه‌های قوه قضاییه در این زمینه، با اشاره به ادعای یکی از متهمان مبنی بر ارتباط با مقامات عالی قضایی اظهار کرد: این موضوع بسیار مهم است و دستگاه قضایی باید دو خطر را به‌صورت هم‌زمان مدیریت کند؛ نخست، احتمال سوءاستفاده از حق دادخواهی برای تصاحب متقلبانه اموال، مطالبه اموال نامشروع یا محروم کردن اشخاص از حقوق خود و دوم، جلوگیری از اینکه مقابله با مطالبه اموال نامشروع به تضعیف حق دادخواهی منجر شود.
وی افزود: از یک سو باید مراقب باشیم که دادخواهی و استفاده از ابزار‌های قانونی آن زمینه سوءاستفاده را فراهم نکند و از سوی دیگر، دقت‌نظر‌های قضایی نباید مانع دسترسی مردم به عدالت شود.
کاظمی با اشاره به پرونده‌ای که موضوع آن در صداوسیما نیز مطرح شده بود، گفت: فردی ادعا کرده بود که با قاضی پرونده ارتباط دارد و می‌تواند رأی موردنظر را بگیرد. در همین پرونده، فرد دیگری مدعی شده بود که طرف مقابل به تعهدات خود عمل نکرده و به همین دلیل، حق مطالبه پول خود را دارد. در چنین مواردی باید بررسی شود که آیا از سازوکار‌های دستگاه قضایی برای مطالبه مال نامشروع استفاده شده است یا خیر.
سخنگوی قوه قضاییه ادامه داد: دستگاه قضایی با موارد متعددی مواجه است که در آنها برخی افراد از حق شکایت و دادخواهی برای مطالبه اموال نامشروع استفاده می‌کنند. این اقدامات به شیوه‌های مختلف انجام می‌شود؛ گاهی افراد در روابط ربوی، اسناد صوری تنظیم می‌کنند و از این اسناد برای تحت فشار قرار دادن طرف مقابل استفاده می‌شود. در مواردی نیز فردی با پرداخت رشوه یا تنظیم اسناد، ادعایی را مطرح می‌کند؛ برای مثال، شخصی که خود را مشاور حقوقی معرفی می‌کند، مدعی می‌شود طرف مقابل تعهدات مربوط به مشاوره را انجام نداده و باید پول او را بازگرداند. چنین مواردی در دستگاه قضایی مشاهده شده است.
وی با اشاره به ادعای اعمال نفوذ در روند رسیدگی‌های قضایی تصریح کرد: گاهی افراد با طرح ادعاهای عجیب و غریب، از جمله ادعای داشتن نسبت سببی یا نسبی با قاضی، کارکنان دادگاه، مقامات عالی قوه قضاییه یا مقامات عالی کشور، مدعی می‌شوند که می‌توانند بر فرایند دادرسی تأثیر بگذارند و در قبال این ادعا‌ها از مردم وجوه یا اموالی دریافت می‌کنند.
کاظمی افزود: این اقدامات از یک سو مصداق کلاهبرداری است و از سوی دیگر، با آبرو و حیثیت قوه قضاییه و کارکنان شریف آن بازی می‌کند. این افراد با ادعای ارتباط و نفوذ، مبالغی را به‌صورت نامشروع از دیگران دریافت می‌کنند.
وی تأکید کرد: درخواست مؤکد ما از همه اشخاص حقیقی و حقوقی این است که به چنین درخواست‌ها، کلاهبرداری‌ها و سوءاستفاده‌هایی پاسخ مثبت ندهند و حقوق خود را از طریق قانونی و صحیح پیگیری کنند.
سخنگوی قوه قضاییه با اشاره به حساسیت دستگاه قضا نسبت به این موضوع گفت: رئیس قوه قضاییه در این زمینه دستور‌های ویژه‌ای برای پیگیری صادر و برخی دادگستری‌های استان‌ها نیز اقدامات مشخصی انجام داده‌اند. از جمله در دادگستری استان گلستان شاهد بودیم که چندین نفر در همین ارتباط دستگیر شدند.
وی همچنین درباره سازوکار‌های شناسایی افراد سوءاستفاده‌کننده از ظرفیت دستگاه قضایی اظهار کرد: قوه قضاییه از چند سال قبل سامانه‌ای در اختیار دارد که افرادی را که به‌صورت مکرر به دادگستری مراجعه می‌کنند و تلاش دارند از ظرفیت دستگاه قضایی برای منافع شخصی خود استفاده کنند، شناسایی می‌کند. برخی از این افراد به‌صورت حرفه‌ای به دادگستری مراجعه می‌کنند و فعالیت‌های آنان از سوی حفاظت و اطلاعات قوه قضاییه بررسی می‌شود. این مرجع نسبت به گزارش‌ها و رصد اطلاعات مربوط به این افراد حساسیت دارد.
کاظمی به مردم گفت: اگر با موردی مواجه شدید که فردی از شما در قبال ادعای نفوذ در دستگاه قضایی چیزی مطالبه می‌کند، بدانید که چنین اقدامی می‌تواند جرم باشد. همچنین ممکن است افرادی که در این فرایند مشارکت می‌کنند، خود نیز مورد مواخذه قرار گیرند یا به‌عنوان شریک یا معاون جرم مسئولیت داشته باشند. مردم می‌توانند در صورت مواجهه با چنین مواردی، به دفاتر حفاظت و اطلاعات قوه قضاییه یا از طریق شماره‌های اعلام‌شده از سوی این مرجع اقدام و موضوع را گزارش کنند تا مورد بررسی و پیگیری قرار گیرد.
آخرین وضعیت پرونده کارت‌های بازرگانی و پیگیری پرونده‌های ارزی
سخنگوی قوه قضاییه گفت: در خصوص پرونده کارت‌های بازرگانی، برای برخی مسئولان دولتی از جمله معاون وقت وزیر صمت، پرونده تشکیل شده و این پرونده در دست رسیدگی است. به محض تکمیل رسیدگی‌ها و صدور رأی نهایی، اطلاع‌رسانی لازم در این زمینه انجام خواهد شد.
وی درباره رسیدگی به قصور یا ترک فعل احتمالی مسئولان در این پرونده بیان کرد: ترک فعل زمانی می‌تواند عنوان مجرمانه داشته باشد که شرایط قانونی لازم برای تحقق جرم را داشته باشد و موضوع از این حیث مورد بررسی قرار می‌گیرد.
سخنگوی قوه قضاییه با اشاره به ضرورت اطلاع‌رسانی درباره پرونده‌های مرتبط با منابع ارزی افزود: همان‌طور که پیش‌تر نیز اعلام شده، موضوعاتی از جمله تراستی‌ها، ارز‌های وارداتی و ارز‌های صادراتی در حال پیگیری است و تلاش می‌کنیم در فواصل زمانی مختلف، از طریق سخنگویی قوه قضاییه، مرکز رسانه یا رسانه‌های مختلف، اطلاعات لازم را در اختیار مردم قرار دهیم؛ چراکه آگاهی از این موضوعات حق مردم است.
وی خاطرنشان کرد: با توجه به تعدد پرونده‌ها، تفاوت نرخ‌ها و ضرورت تجمیع اطلاعات مربوط به اموال و منابع ارزی، اطلاع‌رسانی جامع در برخی موارد با دشواری‌هایی همراه است، اما تلاش می‌کنیم با تکمیل اطلاعات، شفافیت لازم را درباره روند رسیدگی‌ها و نتایج آن برای افکار عمومی فراهم کنیم.
کفایت سرمایه بانک‌ها و ضرورت اصلاح وضعیت شبکه بانکی
سخنگوی قوه قضاییه با تشریح اقدامات قانونی برای اصلاح وضعیت کفایت سرمایه بانک‌ها و مقابله با بنگاه‌داری شبکه بانکی، گفت: بر اساس گزارش‌های ارائه‌شده، از مجموع ۲۷ بانک کشور، تنها ۱۳ بانک از کفایت سرمایه هشت درصدی یا بالاتر برخوردارند و سازمان بازرسی کل کشور با رصد مستمر وضعیت بانک‌ها و ارائه پیشنهاد‌های اصلاحی، پیگیر اجرای تکالیف قانونی در این زمینه است.
وی با بیان اینکه کفایت سرمایه یکی از شاخص‌های مهم نظام بانکداری و معیاری برای سنجش توان بانک‌ها در پوشش زیان‌های احتمالی و مدیریت ریسک‌های بانکی است، اظهار کرد: این شاخص در استاندارد‌های بین‌المللی مورد توجه قرار گرفته و حداقل آن هشت درصد تعیین شده است. در کشور ما نیز این موضوع ابتدا در مصوبات شورای پول و اعتبار و سپس در قانون برنامه هفتم پیشرفت مورد توجه قرار گرفت.
سخنگوی قوه قضاییه افزود: بر اساس ماده ۷ قانون برنامه هفتم پیشرفت، بانک‌ها باید به حد نصاب قانونی کفایت سرمایه برسند. مسئولیت پیگیری این موضوع در بانک‌های غیردولتی بر عهده بانک مرکزی و در بانک‌های دولتی بر عهده وزارت امور اقتصادی و دارایی است.
وی ادامه داد: بانک‌هایی که هنوز به حد نصاب قانونی نرسیده‌اند، باید مطابق برنامه‌های مصوب خود نسبت به افزایش سرمایه اقدام کنند. در صورت اجرا نشدن برنامه‌های افزایش سرمایه، بانک مرکزی می‌تواند در چارچوب اختیارات قانونی خود برای برگزاری مجمع عمومی فوق‌العاده و اتخاذ تصمیمات لازم، از جمله سلب حق تقدم سهامداران قبلی، اقدام کند.
سخنگوی قوه قضاییه با اشاره به عوامل مؤثر بر پایین بودن کفایت سرمایه برخی بانک‌ها، گفت: زیان عملیاتی، حجم بالای مطالبات، کیفیت نامناسب دارایی‌ها و ناکافی بودن افزایش سرمایه از جمله عواملی است که وضعیت سرمایه بانک‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد. سازمان بازرسی کل کشور این عوامل را رصد کرده و پیشنهاد‌های اصلاحی متعددی را طی مکاتباتی با رئیس‌جمهور و رئیس کل بانک مرکزی در میان گذاشته است.
وی با اشاره به مشکلات اقتصادی ناشی از تحریم‌ها و جنگ تحمیلی نیز تأکید کرد: با وجود آگاهی از مشکلات و فشار‌های واردشده به شبکه بانکی، اجرای احکام قانونی ضروری است و بانک‌ها باید اقدامات لازم را برای اصلاح وضعیت سرمایه خود انجام دهند.
مهلت قانونی خروج بانک‌ها از بنگاه‌داری
سخنگوی قوه قضاییه در ادامه با اشاره به موضوع بنگاه‌داری بانک‌ها و تأکیدات رهبر شهید انقلاب و مقامات عالی کشور بر ضرورت خروج بانک‌ها از فعالیت‌های بنگاه‌داری، اظهار کرد: واگذاری بنگاه‌های تحت مالکیت بانک‌ها از مطالبات مهم در حوزه اصلاح نظام بانکی و تقویت اقتصاد رقابت‌پذیر است.
وی افزود: در مواد ۱۶ و ۱۷ قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور مصوب سال ۱۳۹۴، تکالیفی برای واگذاری بنگاه‌های متعلق به بانک‌ها پیش‌بینی شد، اما این موضوع در سال‌های گذشته به‌طور کامل و مطابق انتظار اجرایی نشد. به همین دلیل، قانون برنامه هفتم پیشرفت در ماده ۸، تکالیف جامع‌تری را برای خروج بانک‌ها از بنگاه‌داری تعیین کرده است.
سخنگوی قوه قضاییه با تشریح مهلت‌های قانونی واگذاری دارایی‌ها و بنگاه‌های بانکی، گفت: بر اساس قانون برنامه هفتم، بانک‌هایی که کفایت سرمایه آنها کمتر از هشت درصد است، باید در مهلت دو ساله تعیین‌شده، یعنی تا ۵ خرداد ۱۴۰۵، نسبت به واگذاری دارایی‌ها و بنگاه‌های مشمول قانون اقدام می‌کردند. برای بانک‌هایی که کفایت سرمایه آنها هشت درصد یا بیشتر است نیز مهلت سه‌ساله، تا۵ خرداد ۱۴۰۶، در نظر گرفته شده است.
وی ادامه داد: قانون برای اجرای این تکلیف، علاوه بر واگذاری مستقیم دارایی‌ها از سوی بانک‌ها، راهکار دیگری نیز پیش‌بینی کرده است. بر این اساس، شرکت مدیریت دارایی‌ها که در چارچوب قانون برنامه هفتم و ذیل صندوق ضمانت سپرده‌ها ایجاد شده است، می‌تواند سهام بورسی بانک‌ها را به قیمت تابلو و سهام غیربورسی، املاک و سایر دارایی‌های مشمول را با قیمت دفتری پس از کسر ۱۵ درصد خریداری کند.
سخنگوی قوه قضاییه تصریح کرد: در صورت اجرا نشدن تکالیف قانونی مربوط به واگذاری بنگاه‌ها، سازوکار مالیاتی پیش‌بینی‌شده در قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر نیز اعمال خواهد شد که می‌تواند هزینه قابل توجهی برای بانک‌های متخلف به همراه داشته باشد. بنابراین، قانون برای خروج بانک‌ها از بنگاه‌داری مسیر‌های مشخصی تعیین کرده و انتظار می‌رود بانک‌ها به تکالیف خود عمل کنند.
وی با بیان اینکه اجرای این قوانین با چالش‌ها و موانعی روبه‌روست، گفت: از یک سو، برخی بانک‌ها مشکلاتی را درباره واگذاری دارایی‌های خود مطرح می‌کنند و از سوی دیگر، تحقق کامل این هدف نیازمند همکاری و هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول است. ضروری است بانک مرکزی، وزارت امور اقتصادی و دارایی و سایر نهاد‌های ذی‌ربط با جدیت بیشتری اجرای قانون برنامه هفتم را پیگیری کنند تا بانک‌ها بر فعالیت اصلی خود، یعنی بانکداری، متمرکز شوند.
سخنگوی قوه قضاییه خاطرنشان کرد: قوه قضاییه آمادگی دارد در چارچوب وظایف خود برای اجرای این تکالیف با دستگاه‌های مسئول همکاری کند و سازمان بازرسی کل کشور نیز پیگیری‌های لازم را در این زمینه انجام می‌دهد. تاکنون با پیگیری‌های این سازمان، بیش از ۱۵۰ هزار میلیارد تومان از اموال مازاد شبکه بانکی به نحوی واگذار شده است.
وی در پایان با اشاره به پرونده بانک ایران‌زمین، اظهار کرد: با پیگیری بانک مرکزی و اقدامات همکاران قضایی در مجتمع اقتصادی، برای نخستین بار در تاریخ بانکداری جمهوری اسلامی ایران، امکان وصول مطالبات بانک مرکزی از این بانک به مبلغ ۱۱۴ هزار میلیارد تومان فراهم شد که نمونه‌ای از پیگیری‌های انجام‌شده برای صیانت از حقوق عمومی و وصول مطالبات در شبکه بانکی است.
آخرین وضعیت پرونده ریزش معدن فاریاب
سخنگوی قوه قضاییه گفت: پرونده حادثه ریزش معدن فاریاب در دادگستری استان و در مرحله تحقیقات مقدماتی قرار دارد و ابعاد مختلف این حادثه در حال بررسی است.
وی با اشاره به نحوه بررسی مسئولیت عوامل دخیل در حوادث معدنی بیان کرد: رویه قضایی در این پرونده‌ها بر این است که میزان مسئولیت و رابطه سببیت عوامل مؤثر در وقوع جرم، از سوی کارشناسان اداره کار و کارشناسان رسمی دادگستری بررسی و تعیین شود. بر همین اساس، مسئولیت تمام افرادی که به هر نحو در وقوع حادثه دخیل بوده‌اند، از جمله عوامل مدیریتی، مورد بررسی قرار می‌گیرد و در صورت احراز شرایط قانونی، نسبت به آنها تفهیم اتهام صورت می‌گیرد.
سخنگوی قوه قضاییه افزود: پرونده ریزش معدن فاریاب نیز از این قاعده مستثنا نیست و چنانچه کارشناسان اعلام کنند که وقوع حادثه ناشی از فعل یا ترک فعل مدیران بوده و اقدامات یا قصور آنها در وقوع حادثه نقش داشته است، قطعاً موضوع مورد رسیدگی قضایی قرار خواهد گرفت.
وی در پایان با اشاره به پرونده‌های مشابه حوادث معدنی در طبس، دامغان و بافت خاطرنشان کرد: در این پرونده‌ها نیز رسیدگی‌ها با همین رویکرد انجام شده است و در پرونده معدن فاریاب هم مسئولیت تمامی عوامل مؤثر در وقوع حادثه بررسی خواهد شد.
شناسایی شرکت‌های صوری و مقابله با پولشویی و فرار مالیاتی
سخنگوی قوه قضاییه، در پاسخ به پرسشی درباره سازوکار‌های شناسایی مدیران و ذی‌نفعان واقعی شرکت‌های مرتبط با فرار مالیاتی، پولشویی، کلاهبرداری و سوءاستفاده از کارت‌های بازرگانی اظهار کرد: برخی شرکت‌ها با اطلاعات نامعتبر ثبت می‌شوند و معمولاً فعالیت عملیاتی مستقل، کارکنان قابل‌توجه یا دارایی‌های چشمگیری ندارند. این شرکت‌ها با عناوینی مانند شرکت‌های صوری، کاغذی، پوسته‌ای یا پوششی شناخته می‌شوند. هرچند میان این اصطلاحات تفاوت‌هایی وجود دارد، اما این شرکت‌ها گاهی با اهداف قانونی ایجاد می‌شوند و گاهی نیز بستری برای سوءاستفاده و اقدامات غیرقانونی هستند.
وی با اشاره به اقدامات دستگاه قضایی در این زمینه گفت: به موجب مصوبه ستاد مبارزه با مفاسد اقتصادی، دستورالعمل اجرایی شناسایی و پیشگیری از تشکیل و فعالیت شرکت‌های صوری در تاریخ ۲۴ تیر ۱۴۰۳ به تصویب رسید. در این دستورالعمل، فهرست‌های سیاه و خاکستری برای شناسایی شرکت‌های دارای رفتار‌های مجرمانه، فعالیت‌های مرتبط با پولشویی و ریسک بالا پیش‌بینی شده است.
کاظمی افزود: بر اساس این دستورالعمل، مرکز اطلاعات مالی وزارت امور اقتصادی و دارایی باید این فهرست‌ها را تهیه کند و دستگاه‌های مختلف، از جمله قوه قضاییه، اطلاعات خود را در اختیار این مرکز قرار دهند. همچنین اطلاعات مربوط به شرکت‌های صوری باید به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور ارائه شود تا در صورت احراز شرایط قانونی، اقدامات لازم از جمله غیرفعال‌سازی شناسه ملی این شرکت‌ها انجام شود.
سخنگوی قوه قضاییه در ادامه با اشاره به اصلاح آیین‌نامه ماده ۱۴ قانون مبارزه با پولشویی در تاریخ ۲۷ بهمن ۱۴۰۴ اظهار کرد: یکی از موضوعات مهم در مبارزه با پولشویی، شناسایی مالکان ذی نفع شرکت‌هاست؛ افرادی که ممکن است در پشت صحنه شرکت‌های پوششی و پوسته‌ای قرار داشته باشند. در این آیین‌نامه، به‌ویژه در ماده ۹، سازوکار‌هایی برای مقابله با شرکت‌های صوری و پوششی پیش‌بینی شده است.
وی توضیح داد: این آیین‌نامه با همکاری وزارت دادگستری و وزارت امور اقتصادی و دارایی تهیه شد، به تأیید رئیس قوه قضاییه رسید و سپس در هیئت وزیران به تصویب رسید. بر اساس آن، دستگاه‌های مختلف کشور موظف به انجام اقدامات مشخصی برای شناسایی و مقابله با شرکت‌های صوری هستند.
کاظمی همچنین با اشاره به فعالیت شورای عالی مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم در وزارت امور اقتصادی و دارایی گفت: دو نفر از نمایندگان قوه قضاییه در جلسات این شورا حضور دارند و همکاری‌های لازم در این زمینه انجام می‌شود.
وی در ادامه به تبصره ۴ ماده ۱۸۶ قانون مالیات‌های مستقیم اشاره کرد و گفت: بر اساس این حکم قانونی، سازمان امور مالیاتی اسامی شرکت‌های فاقد فعالیت را به سازمان ثبت اعلام می‌کند و سازمان ثبت نیز درباره شرکت‌هایی که پنج سال فعالیت نداشته و مالیات پرداخت نکرده‌اند، اقدامات لازم را برای غیرفعال‌سازی انجام می‌دهد. این موضوع یکی از شاخص‌های تشخیص عدم فعالیت شرکت‌هاست. همچنین در مواردی که شرکت‌ها تکالیف مالیاتی خود را انجام نداده باشند، سازمان ثبت موظف است مطابق مقررات، خدمات خود را نسبت به آنها محدود یا قطع کند. این سازمان نیز در صورت شناسایی شرکت‌های فاقد فعالیت، اقدامات قانونی مربوط را انجام می‌دهد.
سخنگوی قوه قضاییه با اشاره به اقدامات انجام‌شده در سازمان ثبت تصریح کرد: شناسه ملی بیش از ۸۰۰ هزار شرکت و مؤسسه که دارای کد پستی نامعتبر و یا اطلاعات نادرست داشته‌اند، تعلیق شده است. این شرکت‌ها باید اطلاعات خود را به‌صورت دقیق و معتبر ثبت کنند تا امکان برخورداری از شناسه ملی معتبر را داشته باشند.
وی اظهار کرد: مراجع قضایی به موجب قانون مجازات اسلامی شرکت‌ها و مؤسساتی که در فعالیت‌های مجرمانه دخالت داشته‌اند، می‌توانند محکوم کنند. چنانچه محکومیت مربوط به خود شخصیت حقوقی باشد؛ از جمله در مواردی که از شرکت برای ارتکاب جرم استفاده شده یا اساساً با هدف انجام فعالیت‌های مجرمانه تأسیس شده باشد، مرجع قضایی می‌تواند حکم انحلال آن را صادر کند. در این صورت، شرکت به‌طور کامل تعطیل و موضوع به سازمان ثبت اعلام می‌شود.
بازگرداندن اموال مالباختگان نیازمند دستور قضایی است
سخنگوی قوه قضاییه، در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات اخیر، رئیس پلیس آگاهی تهران، مبنی بر ضرورت فراهم شدن شرایط جبران خسارت مالباختگان بلافاصله پس از دستگیری مال‌خران و پیش از ورود پرونده به فرایند قضایی، اظهار کرد: بازگرداندن اموال به مالباختگان پیش از رسیدگی قضایی و بدون دستور مقام قضایی امکان‌پذیر نیست و برای رد مال، باید دستور قضایی لازم صادر شود. جبران خسارت نیز مستلزم رسیدگی قضایی، تعیین میزان خسارت، مشخص شدن مسئول آن و صدور حکم است.
وی افزود: در پرونده‌های سرقت، اعم از خرد و کلان، قضات تلاش می‌کنند در صورتی که مالکیت مال مسلم و مالک آن مشخص باشد، با یک دستور ساده در همان مراحل ابتدایی، مال را به صاحبش بازگردانند.
الهه کلهری
ارسال دیدگاه