حل مشکلات سلامت نیازمند تصمیم‌های عاجلانه و شجاعانه است

محمد رئیس زاده امروز شنبه در مراسم روز پزشک که در سالن همایش‌های برج میلاد تهران و با حضور مسعود پزشکیان رئیس جمهور اسلامی ایران برگزار شد، ضمن تبریک روز پزشک و روز داروساز افزود: پزشکی فصلی پر افتخار در تمدن ایران است و این روزها به مدد ده‌ها تلاش، در حوزه پزشکی در تراز کشورهای پیشرفته جهان قرار گرفته‌ایم.

وی ادامه داد: کشور دستاوردهای ارزشمندی در پوشش واکسیناسیون، درمان ناباروری، کاهش مرگ و میر مادران باردار، پیوند اعضا، سلول درمانی و ژن درمانی، تولید داروهای بیوتکنولوژیک و جراحی‌های پیچیده قلب و عروق، پیوند کبد و کلیه، کاهش مرگ و میر کودکان زیر پنج سال و دسترسی ۹۹ درصدی به نیروی ماهر برای زایمان ایمن، تنها گوشه‌ای از ظرفیت غرور آفرین حوزه پزشکی است که در همه آنها در بین کشورهای دنیا در رتبه اول تا دهم قرار داریم.

رئیس زاده بیان کرد: فقط به عنوان یک نمونه قابل تأمل در مطالعات سلول درمانی ضایعات نخاعی در سال‌های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۳ دانشگاه علوم پزشکی تهران از نظر محوریت علمی یا Centrality در شبکه جهانی پس از دانشگاه هاروارد در جایگاه دوم جهانی قرار گرفته است. اینها فقط چند رتبه نیستند؛ نشانه ظرفیت علمی یک ملت هستند.

سلامت بخشی از زیرساخت تاب آوری، امنیت و اقتدار است

وی اظهار کرد: در بحران‌های چند دهه گذشته از جنگ تحمیلی تا کرونا و از کرونا تا جنگ‌های اخیر، جامعه پزشکی نشان داده که سلامت بخشی از زیرساخت تاب آوری امنیت و اقتدار ملی ایران عزیز است.

رئیس کل سازمان نظام پزشکی گفت: مطبی که چراغ آن در روز بحران خاموش نمی‌شود؛ بیمارستانی که زیر بمباران همچنان استوار می‌ایستد؛ پزشکی که محل خدمت خود را ترک نمی‌کند؛ داروخانه‌ای که ارائه دارو را متوقف نمی‌کند و پرستار و تکنسین اورژانسی که در دشوارترین شرایط بر بالین بیمار و مصدوم می‌ایستند تا آنجا که برخی مصدوم و برخی به فوز عظیم شهادت نائل می‌شوند، همه و همه بخشی از قدرت ملی این کشورند.

وی افزود: از اقدام به موقع دولت چهاردهم در ابلاغ تعرفه‌های پزشکی مطابق قانون و پیش از پایان سال در دو سال اخیر که با تاکیدات رئیس جمهوری و همت وزیر بهداشت و عنایت ویژه معاون اول رئیس جمهور انجام شد صمیمانه تقدیر و تشکر می‌کنم؛ هر چند تأخیرهای هشت و ۹ ماهه برخی سازمان‌های بیمه‌گر در پرداخت مطالبات بر اساس همین تعرفه‌های مصوب بخش مهمی از اثر بخشی این اقدام ارزشمند را خنثی کرده است. در کنار این دستاوردها و عظمت‌ها روز پزشک فرصتی مغتنم برای تأمل درباره چالش‌های امروز و آینده پزشکی ایران است.

جامعه پزشکی استوار ایستاده است

وی اظهار کرد: ما از دردها و رنج‌ها نمی‌گوئیم تا از ایران تصویری ناتوان بسازیم؛ از آنها می‌گوئیم تا بدانیم این ملت و جامعه پزشکی آن با چه بار سنگینی بر شانه‌ها همچنان استوار ایستاده‌اند. گفتن از مشکل، نفی امید نیست؛ اعلام ایمان و باور به امکان اصلاح آنها است.

رئیس زاده گفت: دولت چهاردهم از ابتدای فعالیت خود با بحران‌ها و جنگ ناشی از تهاجم ناجوانمردانه دشمنان مواجه بوده است و هنوز نیز کشور در شرایط جنگی قرار دارد. عملکرد دولت را باید منصفانه لحاظ کرد.

تهدیدهای موجود علیه جامعه پزشکی

وی ادامه داد: ما طی قرن‌ها و نسل‌ها سرمایه‌ای عظیم به نام توانمندی پزشکی ایران و اعتماد مردم به جامعه پزشکی ساخته‌ایم، اما امروز این سرمایه در سایه برخی تصمیم‌های غیر کارشناسی و تعلل‌ها با تهدیدهایی جدی روبه‌رو است؛ کیفیت آموزش پزشکی، خشونت علیه جامعه پزشکی، معماری حقوقی قدیمی نظام سلامت، مداخلات غیر مجاز و شبه علم، اقتصاد ناپایدار سلامت، حکمرانی آشفته سلامت دیجیتال، گردشگری سلامت سرگردان میان دستگاه‌ها و کمبود سرمایه گذاری در فناوری‌های نوین دارویی از جمله این تهدیدهاست.

رئیس زاده گفت: رئیس جمهوری نظام سلامت را نه از گزارش‌ها بلکه از ساختن خانه بهداشت و بالین بیمار تا مدیریت دانشگاه، وزارت، قانون گذاری در مجلس و عالی‌ترین سطح اجرایی کشور زیسته است. کمتر کسی چون رئیس جمهوری می‌داند که سلامت با دستور اداری ساخته نمی‌شود؛ بلکه با علم، تجربه، زیرساخت و تصمیم درست و شجاعانه ساخته می‌شود.

افزایش ظرفیت پزشکی ضامن افزایش دسترسی به پزشک نیست

وی بیان کرد: رئیس جمهوری از نخستین کسانی بوده که تأکید کرد صرف افزایش ظرفیت، ضامن افزایش دسترسی مردم به پزشک نیست. افزایش ظرفیت چهار سال اخیر بدون توسعه متناسب استاد فضای آموزشی بیمارستان و تخت آموزشی، کمر کیفیت آموزش پزشکی را خم کرده است، وزیر محترم، دانشگاه‌ها، استادان دانشجویان و صاحب نظران نیز بارها نسبت به این مساله هشدار داده‌اند.

وی ادامه داد: مساله فقط افزایش ظرفیت نیست؛ فشار برای تسهیل ورود افراد به رشته‌های پزشکی، انتقال دانشجویان از برخی دانشگاه‌های خارجی و مداخلات نهادهای متعدد، آرام آرام استانداردهایی را که دهه‌ها برای آنها زحمت کشیده‌ایم، تضعیف می‌کند.

کیفیت پزشکی خط قرمز سلامت مردم است

رئیس زاده گفت: امروز درباره برخی دانشگاه‌های خارجی می‌گوئیم داشتن مدرک الزاماً به معنای صلاحیت ورود به حرفه نیست. مراقب باشیم با دست خودمان دانشگاه‌های علوم پزشکی را به همان نقطه نرسانیم.

وی افزود: از رئیس جمهوری به عنوان رئیس شورای انقلاب فرهنگی مصرانه می‌خواهم این شناخت مشترک را به یک تصمیم تبدیل کند تا زمان تأمین زیرساخت‌های لازم، ظرفیت پذیرش دانشجوی پزشکی به سال ۱۴۰۰ بازگردد و تعیین ظرفیت متناسب با امکانات واقعی به اختیار کارشناسی وزارت بهداشت محول شود. این تصمیم مهم و سرنوشت ساز نه اعتبار مالی می‌خواهد، نه زمان، فقط و فقط تصمیم قاطع و شجاعانه می‌خواهد.

بازآفرینی معماری حقوقی سلامت

رئیس زاده گفت: نظام سلامت قرن جدید را نمی‌توان با معماری حقوقی متعلق به دهه‌ها قبل اداره کرد. نمی‌توان برای عصر هوش مصنوعی سلامت، دیجیتال P۴ Medicine ، Multi-omics، ژن درمانی سلول درمانی، مهندسی بافت و خدمات پلتفرمی، صرفاً با قواعدی حکمرانی کرد که برای جهان آنالوگ نوشته شده‌اند.

وی افزود: آغاز بازآفرینی نظام حقوقی سلامت ایران می‌تواند یکی از ماندگارترین میراث یک رئیس جمهور پزشک باشد.

مقابله با مداخلات غیر مجاز و شبه علم

وی اظهار کرد: مداخلات افراد فاقد صلاحیت، شبه علم و تبلیغات اغواکننده به ویژه در فضای مجازی امروز به محل بازی با جان مردم و اعتبار علم پزشکی تبدیل شده است. ناصر خسرو دیگر فقط یک خیابان نیست؛ ناصر خسروی مجازی امروز در تلفن همراه مردم شکل گرفته است.

رئیس زاده افزود: درخواست ما از رئیس جمهوری، دستور در راستای تدوین و اجرای یک نظام جامع ملی برای پیشگیری و مقابله با مداخلات و تبلیغات غیر مجاز با محوریت وزارت بهداشت و مشارکت همه دستگاه‌های مسئول است.

وی اظهار کرد: در دشوارترین دوره‌های تحریم، محدودیت تجارت و انتقال پول، آسیب زنجیره تأمین و حتی حمله به زیرساخت‌های سلامت، داروی مردم تأمین شد. این تاب آوری حاصل سال‌ها دانش، صنعت، مدیریت و تلاش دانشمندان و فعالان صنعت دارویی کشور در کنار تدابیر ارزشمند دولت بوده است. اکنون یک فرصت بزرگ پیش روی ماست. دانشمندان ما در بسیاری از فناوری‌های نوین دارویی، ژن درمانی و سلول درمانی، دانش را از مرز آزمایشگاه به آستانه صنعت رسانده‌اند.