گزارش پانا از آخرین وضعیت حقوق بازنشستگان؛
از افزایش ۶۰ درصدی تا معوقات ۸۲ هزار میلیارد تومانی؛ حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی به کجا رسید؟
تهران (پانا) - پرونده حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی در سال ۱۴۰۵ با اعلام افزایش مستمریها وارد مرحله تازهای شد؛ حداقلبگیران با افزایش ۶۰ درصدی و سایر سطوح با افزایش ۴۵ درصدی بهعلاوه مبلغ ثابت مواجه شدند و مرحله نهایی متناسبسازی نیز در احکام جدید اعمال شد، اما همزمان با اجرای این افزایشها، مسئله پرداخت مابهالتفاوت حقوق فروردین و اردیبهشت به یکی از مهمترین مطالبات بازنشستگان تبدیل شد؛ مطالبهای که طبق اعلام سازمان تأمین اجتماعی برای پرداخت آن حدود ۸۲ هزار میلیارد تومان منابع لازم است.
به گزارش پانا، سال ۱۴۰۵ برای بازنشستگان تأمین اجتماعی با یک تغییر مهم در میزان مستمری آغاز شد. بر اساس اطلاعرسانی سازمان تأمین اجتماعی که در گزارشهای رسانهای بازتاب پیدا کرد، احکام جدید حقوقی برای حدود ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار بازنشسته و مستمریبگیر صادر شد.
بر اساس این احکام، مستمری حداقلبگیران ۶۰ درصد افزایش یافت و میزان افزایش برای سایر سطوح نیز ۴۵ درصد بهعلاوه مبلغ ثابت تعیین شد. میانگین افزایش مستمریها نیز حدود ۵۰ درصد اعلام شد.
این افزایش در شرایطی اجرا شد که بازنشستگان طی سالهای گذشته همواره یکی از اصلیترین گروههای پیگیر اجرای متناسبسازی و جبران فاصله میان مستمری و هزینههای زندگی بودهاند.
متناسبسازی وارد مرحله سوم شد
در کنار افزایش سالانه حقوق، سال ۱۴۰۵ سومین و آخرین مرحله اجرای متناسبسازی حقوق بازنشستگان در چارچوب برنامه هفتم پیشرفت نیز محسوب میشود. در همین زمینه، علی جعفریآذر، نایبرئیس کمیسیون اجتماعی مجلس، از توافق با سازمان تأمین اجتماعی برای اجرای متناسبسازی بر اساس مدل سالهای ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ خبر داد.
به گفته او، در جلسهای با حضور مسئولان سازمان تأمین اجتماعی، مطالبات بازنشستگان از جمله متناسبسازی، حق اولاد و حق مسکن مورد بررسی قرار گرفت و درباره مبنا و ملاک صدور احکام سال جاری توافق حاصل شد.
این توافق از آن جهت اهمیت داشت که در هفتههای نخست سال، نحوه اجرای متناسبسازی و فرمول محاسبه آن از جمله موضوعاتی بود که برای بازنشستگان ابهام ایجاد کرده بود.
سازمان تأمین اجتماعی: فرمول متناسبسازی تغییر نکرده است
همزمان با انتشار احکام جدید، بخشی از پرسشهای بازنشستگان به نحوه محاسبه متناسبسازی مربوط میشد.بر اساس توضیحات منتشرشده از سوی سازمان تأمین اجتماعی، مرحله سوم و نهایی متناسبسازی بر اساس جزء ۲ بند «ر» ماده ۲۸ قانون برنامه هفتم پیشرفت اجرا شده است.
از سوی دیگر، سازمان برای کاهش ابهامات مربوط به نحوه محاسبه، امکان مشاهده جزئیات حکم و محاسبات متناسبسازی را از طریق خدمات غیرحضوری خود فراهم کرد.
این اقدام میتواند برای بازنشستگانی که نسبت به رقم نهایی مستمری خود ابهام دارند اهمیت داشته باشد؛ چراکه تفاوت میان «درصد افزایش اعلامشده» و «مبلغ نهایی قابل پرداخت» به عواملی مانند سابقه، نوع مستمری، مزایا و نحوه اجرای متناسبسازی وابسته است.
چرا معوقات شکل گرفت؟
در حالی که احکام جدید صادر و افزایش حقوق نهایی شد، مسئله دیگری در مقابل بازنشستگان قرار گرفت؛ حقوق ماههای ابتدایی سال بر اساس احکام جدید محاسبه نشده بود.
به همین دلیل، پس از صدور احکام جدید، سازمان باید علاوه بر پرداخت مستمری ماه جاری، اختلاف میان مبالغ پرداختشده در فروردین و اردیبهشت و رقم نهایی مستمری را نیز محاسبه و پرداخت میکرد. همین مابهالتفاوت به یکی از اصلیترین موضوعات خبری تیرماه تبدیل شد.
در واقع، از این مرحله به بعد سؤال بازنشستگان دیگر فقط این نبود که «حقوق چقدر افزایش یافته است؟» بلکه سؤال اصلی این شد که «مابهالتفاوت این افزایش چه زمانی پرداخت میشود؟»
عدد ۸۲ هزار میلیارد تومان از کجا آمد؟
یکی از مهمترین نقاط عطف این پرونده در تیرماه، انتشار رقم ۸۲ هزار میلیارد تومان بود.در پی سخنان مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی و انتشار اخباری درباره کسری منابع، این تصور ایجاد شد که سازمان برای پرداخت حقوق ماهانه بازنشستگان با کسری ۸۲ هزار میلیارد تومانی مواجه است. اما سازمان تأمین اجتماعی در توضیح رسمی خود این برداشت را رد کرد.
روابط عمومی سازمان اعلام کرد مبلغ حدود ۸۲ هزار میلیارد تومان مربوط به مابهالتفاوت معوقات فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۵ است؛ یعنی منابعی که برای تسویه اختلاف حقوق پرداختشده در ماههای ابتدایی سال با احکام جدید مورد نیاز است، نه کسری لازم برای پرداخت حقوق ماهانه بازنشستگان.
این تفکیک از نظر خبری اهمیت زیادی دارد؛ زیرا میان «کسری منابع برای پرداخت حقوق ماهانه» و «نیاز مالی برای پرداخت معوقات» تفاوت اساسی وجود دارد.
حقوق ماهانه بازنشستگان بدون توقف ادامه دارد
سازمان تأمین اجتماعی در همان توضیحات اعلام کرد که پرداخت مستمری بیش از ۵ میلیون و ۳۰۰ هزار بازنشسته و مستمریبگیر با مبلغ ماهانه بیش از ۱۴۲ هزار میلیارد تومان ادامه داشته و پرداخت حقوق با وقفه یا اختلال مواجه نشده است.
بنابراین، بر اساس توضیح رسمی سازمان، مسئله اصلی در حال حاضر توقف پرداخت مستمری نیست؛ بلکه تأمین منابع لازم برای تسویه مابهالتفاوت فروردین و اردیبهشت است.
سازمان برای تأمین منابع چه میکند؟
در توضیحات سازمان تأمین اجتماعی درباره منابع مالی، مجموعهای از روشهای تأمین نقدینگی مورد اشاره قرار گرفته است.
طبق این توضیحات، سازمان علاوه بر درآمد حاصل از وصول حق بیمه، از ابزارهای مالی مختلف برای مدیریت فاصله میان درآمد و هزینه استفاده میکند؛ از جمله تسهیلات بانکی، اوراق مالی و برخی روشهای تهاتر مطالبات و بدهیها. به این ترتیب، مسئله مابهالتفاوت حقوق بازنشستگان تنها یک موضوع اداری نیست و به توان سازمان برای تأمین نقدینگی نیز ارتباط پیدا میکند.
مجلس وارد ماجرا شد
موضوع حقوق بازنشستگان فقط در سطح سازمان تأمین اجتماعی دنبال نشده و کمیسیون اجتماعی مجلس نیز در هفتههای اخیر آن را بررسی کرده است.
علی جعفریآذر، نایبرئیس کمیسیون اجتماعی مجلس، با اشاره به پیگیری مطالبات بازنشستگان گفته بود که شرایط اقتصادی و تورمی کشور ضرورت حمایت بیشتر از این قشر را افزایش داده است.
او همچنین اعلام کرد که درباره نحوه اجرای متناسبسازی میان مجلس و سازمان تأمین اجتماعی توافق صورت گرفته و مدل سالهای گذشته مبنای اجرا قرار خواهد گرفت.
ورود کمیسیون اجتماعی مجلس به موضوع از این جهت اهمیت دارد که پرونده حقوق بازنشستگان تنها به اجرای یک مصوبه محدود نمیشود و موضوعاتی مانند منابع سازمان، مزایای جانبی و نحوه اجرای متناسبسازی نیز در آن مطرح است.
مسئله فقط «درصد افزایش» نیست
شاید مهمترین نکتهای که از بررسی اخبار سه ماه اخیر میتوان استخراج کرد این باشد که بحث حقوق بازنشستگان را نمیتوان تنها با یک عدد توضیح داد. وقتی گفته میشود حداقلبگیران ۶۰ درصد افزایش حقوق داشتهاند، این تنها بخشی از ماجراست.
بازنشسته باید بداند:
حکم جدید او دقیقاً چه مبلغی را تعیین کرده است؟
متناسبسازی چگونه در مستمری او اعمال شده است؟
چه میزان از افزایش مربوط به افزایش سالانه و چه میزان مربوط به متناسبسازی است؟
مابهالتفاوت فروردین و اردیبهشت او چقدر است؟
این مبلغ چه زمانی پرداخت خواهد شد؟
به همین دلیل، شفافسازی درباره نحوه محاسبه و پرداخت میتواند به اندازه اعلام درصد افزایش حقوق اهمیت داشته باشد.
از «افزایش حقوق» تا «پرداخت کامل حقوق»
ابتدا افزایش حقوق تصویب و ابلاغ شد؛ سپس احکام جدید صادر شد؛ مرحله نهایی متناسبسازی در احکام اعمال شد؛ حقوق ماههای بعد با ارقام جدید پرداخت شد و در نهایت موضوع مابهالتفاوت ماههای ابتدایی سال به مسئله اصلی تبدیل شد.
در واقع، اکنون دیگر اصل افزایش حقوق محل بحث نیست؛ بلکه مسئله مهمتر، تکمیل فرآیند پرداخت و تسویه اختلاف دو ماه نخست سال است.
مطالبهای که هنوز پاسخ نهایی میخواهد
در شرایطی که سازمان تأمین اجتماعی بر ادامه پرداخت منظم مستمریها تأکید دارد و مجلس نیز اجرای متناسبسازی را پیگیری کرده است، بخش مهم باقیمانده پرونده به زمان و نحوه پرداخت مابهالتفاوت بازمیگردد.
رقم حدود ۸۲ هزار میلیارد تومان نشان میدهد که تسویه این بخش از مطالبات، نیازمند تأمین منابع قابل توجهی است؛ سازمان نیز اعلام کرده که در تلاش است از ظرفیتهای مختلف مالی برای تأمین این مبلغ استفاده کند.
در نتیجه، اگرچه افزایش ۶۰ درصدی مستمری حداقلبگیران و اجرای مرحله نهایی متناسبسازی را میتوان مهمترین بخش مثبت پرونده حقوق بازنشستگان در سال جاری دانست، اما ارزیابی نهایی این سیاست زمانی امکانپذیر خواهد بود که مابهالتفاوت ماههای ابتدایی سال نیز تعیین تکلیف و پرداخت شود.
پرونده حقوق بازنشستگان در انتظار یک نقطه پایان
اکنون میلیونها بازنشسته تأمین اجتماعی بخش جدیدی از حقوق خود را بر اساس احکام سال ۱۴۰۵ دریافت میکنند و مرحله نهایی متناسبسازی نیز در محاسبات حقوقی قرار گرفته است. با این حال، پرونده هنوز یک بخش تعیینکننده دارد؛ پرداخت مابهالتفاوت فروردین و اردیبهشت.
بر اساس توضیح رسمی سازمان تأمین اجتماعی، این مطالبه حدود ۸۲ هزار میلیارد تومان منابع نیاز دارد و سازمان پرداخت آن را بر عهده خود میداند.
به این ترتیب، روایت حقوق بازنشستگان در سه ماه اخیر را میتوان با یک جمله خلاصه کرد:
حقوق جدید آمد، متناسبسازی اجرا شد؛ اما پرونده زمانی بسته میشود که مابهالتفاوت نیز به حساب بازنشستگان بنشیند و حالا سؤال اصلی میلیونها بازنشسته نه میزان افزایش اعلامشده، بلکه زمان تحقق کامل این افزایش در حساب آنهاست.
ریحانه خوافی
ارسال دیدگاه