افزایش یوزهای شناسنامه‌دار به ۲۷ قلاده/ «قمیشلو–دالانکوه» چهاردهمین ذخیره‌گاه زیست‌کره ایران شد

حمید ظهرابی، امروز در نشست خبری رئیس سازمان محیط زیست با اعلام یک خبر مثبت در حوزه حفاظت از طبیعت گفت: در سی‌وهشتمین نشست شورای هماهنگی بین‌المللی برنامه «انسان و کره مسکون» (MAB) در پاراگو، محدوده «قمیشلو دالانکوه» به عنوان ذخیره‌گاه زیست‌کره ثبت شد.

وی گفت: این ذخیره‌گاه حدود ۸۳۰ هزار هکتار وسعت دارد و بخش‌هایی از چند شهرستان استان اصفهان و تعدادی از مناطق حفاظت‌شده و شکار ممنوع را دربرمی‌گیرد. با ثبت این منطقه، تعداد ذخیره‌گاه‌های زیست‌کره ایران به ۱۴ مورد رسید.

ظهرابی افزود: سازمان حفاظت محیط زیست همزمان با توسعه ذخیره‌گاه‌های زیست‌کره، موضوع قانونمند کردن و ایجاد چارچوب مدیریتی برای این مناطق را نیز در دستور کار قرار داده و آیین‌نامه مدیریت ذخیره‌گاه‌های زیست‌کره تهیه و برای بررسی به دولت ارائه شده که هم‌اکنون در کمیسیون حقوقی و قضایی دولت در حال بررسی است.

معاون محیط طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به وضعیت حفاظت از یوزپلنگ آسیایی اشاره کرد و گفت: پروژه حفاظت از یوز آسیایی که مدتی متوقف شده بود، دوباره فعال شده و برای آن برنامه اقدام تدوین شده است. در حال حاضر حدود ۵۰ درصد منابع طرح حفاظت از تنوع زیستی کشور در زیستگاه‌های یوزپلنگ هزینه می‌شود.

وی توضیح داد: در اطراف زیستگاه‌های یوز حلقه‌ای از مناطق حفاظت مشارکتی ایجاد شده است؛ از جمله محدوده «یوزکنام» میان توران، خوش‌ییلاق و مناطق خراسان شمالی و همچنین محدوده‌ای ۱۰۰ هزار هکتاری در جنوب توران که با همکاری جوامع محلی حفاظت می‌شود. علاوه بر این، سه حفاظتگاه مردمی نیز با مصوبه شورای عالی حفاظت محیط زیست به شبکه حفاظتی زیستگاه‌های یوز افزوده شده است.

ظهرابی همچنین از اقدامات دیگری مانند تقویت طعمه، بهبود منابع آبی، افزایش نیروهای حفاظتی و اجرای طرح فنس‌کشی در مسیرهای پرخطر خبر داد و گفت: برای نخستین بار ۵۰ میلیارد تومان در قالب طرح مالیات نشاندار برای فنس‌کشی زیستگاه یوز اختصاص یافته است.

وی با اشاره به تکمیل و استانداردسازی مرکز تکثیر در اسارت یوزپلنگ افزود: اکنون یکی از بهترین مراکز تکثیر در اسارت یوز در کشور ایجاد شده و برنامه‌هایی برای حرکت به سمت ایجاد ذخیره طبیعی در دست اجرا است.

معاون محیط طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست گفت : در آغاز اجرای پروژه حفاظت از یوز، ۱۷ یوزپلنگ شناسنامه‌دار در کشور شناسایی شده بود اما اکنون این تعداد به ۲۷ قلاده رسیده و برنامه پایش این گونه همچنان به‌صورت مستمر ادامه دارد.

ظهرابی بیان کرد : در زیستگاه‌های طبیعی این گونه، حفاظت با مشارکت مردم محلی انجام می‌شود؛ تمامی لانه‌ها شناسایی و علامت‌گذاری شده و تحت مراقبت قرار دارند و پایش شبانه‌روزی با نصب دوربین در منطقه انجام می‌شود.

وی افزود: همزمان با حفاظت در طبیعت، پروژه تکثیر در اسارت میش‌مرغ نیز آغاز شده است. سال گذشته چهار جوجه متولد شدند که اکنون رشد کرده‌اند. امسال نیز از پنج تخم برداشت‌شده، دو جوجه متولد شده‌اند، یکی از تخم‌ها بدون نطفه بوده و درباره دو تخم دیگر در انتظار نتیجه هستیم.

ظهرابی ادامه داد: برای این پروژه یک مرکز تحقیقات احداث شده و همچنین سالن پروازی به ارتفاع ۸ متر و مساحت حدود ۳۸۰۰ متر مربع در دست ساخت است که هزینه اجرای آن با قیمت‌های فعلی حدود ۳۰ تا ۴۰ میلیارد تومان برآورد می‌شود.

معاون محیط طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست تاکید کرد: سایت‌های تکثیر و پرورش گونه‌ها در سراسر کشور استانداردسازی شده و نواقص موجود برطرف شده است. هدف از این تکثیرها، بازگرداندن گونه‌ها به زیستگاه‌های طبیعی است.

وی با اشاره به تجربه موفق بازگشت گوزن به طبیعت گفت: در دز و کرخه این اقدام انجام شده و گوزن به زیستگاه طبیعی خود بازگشته است. همچنین پروژه‌ای مشترک میان استان‌های فارس و یزد برای رهاسازی گوزن در زاگرس آغاز شده و در حال حاضر اقدامات مربوط به آگاه‌سازی، جلب مشارکت مردم و آماده‌سازی جوامع محلی در حال انجام است.

ظهرابی افزود: با تکمیل ظرفیت‌سازی اجتماعی، برای نخستین بار شاهد رهاسازی گوزن در زاگرس خواهیم بود. برنامه‌های احیای گورخر در پارک ملی کویر و برنامه‌های حفاظتی برای سیاه‌خروس در حال انجام است. 

وی تاکید کرد: برای هر یک از این گونه‌ها کمیته ملی تخصصی تشکیل شده که با حضور دانشگاهیان، متخصصان، نمایندگان سازمان، سازمان‌های مردم‌نهاد و جوامع محلی فعالیت می‌کند. هر طرح دارای مجری مشخص است که به طور مستمر در منطقه حضور دارد و گزارش ارائه می‌دهد.

ظهرابی با اشاره به پروژه میش‌مرغ گفت: مجری این طرح از دانشگاه شهید بهشتی است و به صورت مستمر روند اجرای برنامه را پیگیری می‌کند.

ظهرابی خاطرنشان کرد: برنامه‌های حفاظت و احیای یوزپلنگ، گوزن، میش‌مرغ، سیاه‌خروس و سایر گونه‌های در معرض خطر با جدیت در حال اجرا است.