یک جامعهشناس در گفتوگو با پانا عنوان کرد:
«گفتوگو» و «پذیرش نسبی ارزشها»، راهحل شکاف نسلی
تهران (پانا) - یک جامعهشناس با تأکید بر امکانپذیری ترمیم شکاف بیننسلی در ایران، راهکارهایی عملی شامل مهارت «پذیرش دیدگاه دیگری» از سوی والدین و درک «کارکرد حفظ ثبات جامعه» از سوی نسل جوان را ارائه کرد و نقش رسانه و آموزشوپرورش را در تبدیل «تعارض» به «گفتوگو» امیدوارکننده دانست.
امیر طیبی در گفتوگو با پانا در تشریح مفهوم شکاف نسلی و پیامدهای اجتماعی آن اظهار کرد: «شکاف بیننسلی، در واقع تفاوت در هنجارها و ارزشها است که از جهانبینی متفاوت میان دو نسل نشأت میگیرد. اگرچه این شکاف با توجه به اقتضائات تاریخی، بهویژه در عصر تکنولوژی و مدرنیته وجود دارد، اما زمانی که این تعارضها از حد خود فراتر رفته و باعث اختلال در کارکرد زیستی و اجتماعی جامعه شود، جامعه با بحرانی جدی روبرو خواهد شد.»
تفاوت ارزشی یا تفاوت در بیان؟
طیبی در پاسخ به این پرسش که آیا نسل جوان ارزشهای متفاوتی دارد یا فقط شیوه بیان آنها متفاوت شده است، گفت: «اگر ادعا کنیم ارزشهای نسل جدید تنها شیوه متفاوتی در بیان دارند، دچار اشتباه بزرگی شدهایم. این نسل جوان دارای جهانبینی متفاوتی است و در نتیجه، خواستههای متفاوتی از جامعه دارد. این نسل از جامعه میخواهد که جهانبینی او را به رسمیت بشناسد و نیازهای ناشی از آن را برآورده سازد.»
وی تأکید کرد: «قابل درک نبودن یکی از نشانههای اصلی وجود شکاف اجتماعی میان دو نسل است. وقتی دو نسل با دو دیدگاه متفاوت و بدون وجود پلی برای ارتباط در مقابل یکدیگر قرار میگیرند، منطقی است که هر دو طرف نسبت به دیگری احساس عدم درک و بیگانگی داشته باشند.»
نقش والدین در کاهش شکاف نسلی
این جامعهشناس نقش والدین را در ایجاد امکان گفتگو بسیار مهم دانست و عنوان کرد: «والدین باید مهارتهایی را بیاموزند که زیربنای آن، درک ماهیت ساختی ارزشها است. ارزشها و هنجارها ابدی و ازلی نیستند. اگر نسل قبل با پذیرش نسبی بودن این سازوکارها و کاهش اصرار بر تغییر اجباری ارزشها، گامی به سوی پذیرش هنجارهای نسل جدید بردارد، امکان گفتگو فراهم میشود. این رویکرد مستلزم کسب مهارت پذیرش دیدگاه دیگری است.»
طیبی در ادامه به نقش نسل جوان اشاره کرد و افزود: «نسل جوان نیز میتواند با کسب مهارتهای مقتضی به حل این شکاف کمک کند. فهم این موضوع توسط نسل جوان که مقاومت نسل قبل در برابر تغییر، در نهایت برای حفظ ثبات خودشان است، میتواند رویکردی سازنده برای آنها باشد. البته اتخاذ چنین رویکردی بدون کسب مهارت و داشتن نگاهی عمیق به مسائل ممکن نیست.»
وی درباره نقش رسانهها بیان کرد: « رسانه میتواند بستری برای گفتگو باشد و امکان بالقوه برای ایجاد رابطه میان دو نسل را به امکان بالفعل تبدیل کند.»
راهکارهای عملی برای خانوادهها
این جامعهشناس درباره راهکارهای کاهش شکاف نسلی به خانوادهها توصیه کرد: «اول اینکه خانوادهها باید آگاه باشند این چالش تنها مختص آنها نیست و مشکلی فراگیر در این دوره از تاریخ است. دوم اینکه تلاش برای گوش دادن فعال و ایجاد گفتمان میان خود و نسل جدید بسیار مؤثر است. همچنین توضیح دادن ضرورت ایجاد این گفتمان برای فرزند، میتواند او را نیز به تلاش در این مسیر سوق دهد.»
طیبی خاطرنشان کرد: «الگوهای مختلفی در دنیا وجود دارد، اما برای اجرای هرگونه برنامه در کشور ما، نیاز مبرمی به کارشناسی تخصصی و تطبیق دقیق آن با فرهنگ و بستر اجتماعی خودمان وجود دارد تا از تأثیرگذاری حداکثری و سازگاری آنها با واقعیتهای جامعه اطمینان حاصل شود.»
ریحانه خوافی
ارسال دیدگاه