پیامدهای آلودگی هوا برای کودکان؛ از اختلال رشد مغز تا افزایش آسم

سهیلا سامی در گفت‌وگو با پانا با اشاره به پیامدهای کمتر دیده‌شده آلودگی هوا بر سلامت کودکان گفت: «آلودگی هوا یکی از عوامل مهم و در عین حال پنهانی است که می‌تواند اثرات جدی و ماندگاری بر رشد و تکامل کودکان بر جای بگذارد. کودکان به دلیل رشد مداوم اندام‌ها، تنفس سریع‌تر و حساسیت بالاتر سیستم عصبی و ایمنی، در مقایسه با بزرگسالان آسیب‌پذیری بیشتری در برابر آلاینده‌های محیطی دارند.»

وی گفت: «قرار گرفتن طولانی‌مدت کودکان در معرض آلودگی هوا، به‌ویژه ذرات معلق ریز، می‌تواند رشد طبیعی مغز را مختل کند. مطالعات علمی نشان می‌دهد این آلاینده‌ها با کاهش توان یادگیری، اختلال در تمرکز و حافظه و افزایش مشکلات رفتاری ارتباط مستقیم دارند. مواجهه با آلودگی هوا در دوران بارداری و سال‌های ابتدایی زندگی، می‌تواند زمینه‌ساز بروز اختلالات رشدی در آینده شود.»

این متخصص مغز و اعصاب کودکان افزود: «رشد ریه‌ها تا سال‌های نوجوانی ادامه دارد و آلودگی هوا می‌تواند این روند طبیعی را با اختلال مواجه کند. کودکانی که در محیط‌های آلوده زندگی می‌کنند، بیشتر در معرض ابتلا به آسم، خس‌خس سینه، عفونت‌های تنفسی مکرر و کاهش ظرفیت تنفسی قرار دارند؛ مشکلاتی که در بسیاری موارد آثار آن تا بزرگسالی نیز باقی می‌ماند.»

سامی همچنین به تأثیر آلودگی هوا بر سیستم ایمنی کودکان اشاره کرد و گفت: «آلودگی هوا می‌تواند تعادل سیستم ایمنی را بر هم بزند و باعث افزایش بروز آلرژی‌ها، بیماری‌های پوستی و عفونت‌های مختلف شود. شواهد علمی نشان می‌دهد تماس مزمن با آلاینده‌ها، بدن کودک را مستعد واکنش‌های التهابی و ضعف ایمنی می‌کند.»

وی دوران بارداری را یکی از حساس‌ترین مراحل مواجهه با آلودگی هوا دانست و تأکید کرد: «قرار گرفتن مادران باردار در معرض هوای آلوده می‌تواند با کاهش وزن نوزاد هنگام تولد، زایمان زودرس و اختلال در رشد داخل رحمی همراه باشد؛ پیامدهایی که گاهی اثرات بلندمدتی بر سلامت کودک در سال‌های بعد زندگی دارند.»

این متخصص تأکید کرد: «آلودگی هوا فقط یک معضل زیست‌محیطی نیست، بلکه تهدیدی جدی برای سلامت، رشد و آینده کودکان به شمار می‌رود. کاهش منابع آلودگی، افزایش آگاهی عمومی و فراهم‌کردن محیط‌های سالم‌تر، نقشی کلیدی در حفاظت از سلامت نسل آینده ایفا می‌کند.»