پانا گزارش می‌دهد؛
شبیه‌ساز پل فرماندهی کشتی؛ گامی برای پیوند آموزش هنرستانی‌ها با صنعت دریانوردی
تهران (پانا) - توسعه آموزش‌های مهارتی در هنرستان‌های دریایی و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین آموزشی، می‌تواند مسیر آماده‌سازی دانش‌آموزان برای ورود به مشاغل تخصصی دریانوردی را هموار کند؛ رویکردی که با رونمایی از دستگاه شبیه‌ساز پل فرماندهی کشتی و تأکید بر توسعه هنرستان‌های تخصصی دریایی، بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است.
به گزارش پانا، آموزش‌های فنی‌وحرفه‌ای زمانی می‌توانند نقش مؤثری در آماده‌سازی دانش‌آموزان برای ورود به بازار کار ایفا کنند که در کنار آموزش مباحث نظری، فرصت تمرین عملی و آشنایی با محیط واقعی مشاغل تخصصی نیز برای هنرجویان فراهم شود. این موضوع در رشته‌های دریایی اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا فعالیت در حوزه ناوبری و هدایت شناورها به دانش تخصصی، مهارت عملی و توانایی تصمیم‌گیری در شرایط مختلف نیازمند است.
در همین راستا، آیین رونمایی و افتتاح دستگاه شبیه‌ساز پل فرماندهی کشتی ویژه ارتقای کیفیت آموزش‌های مهارتی در هنرستان‌های دریایی، شنبه ۹ آبان‌ماه با حضور علی عبدالعلی‌زاده، نماینده رئیس‌جمهور در هماهنگی اجرای سیاست‌های کلی توسعه دریامحور، سید مصطفی آذرکیش، معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش‌وپرورش، علی زرافشان، مشاور وزیر آموزش‌وپرورش در تحقق عدالت آموزشی و تضمین کیفیت یادگیری و جمعی از مدیران و فعالان حوزه دریایی در مرکز همایش‌های بین‌المللی کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران برگزار شد.
این رویداد در شرایطی برگزار شد که توسعه هنرستان‌های تخصصی، تجهیز کارگاه‌های آموزشی و ایجاد ارتباط مؤثر میان نظام آموزشی و صنایع، از موضوعات مهم در مسیر ارتقای مهارت‌آموزی و تربیت نیروی انسانی مورد نیاز کشور به شمار می‌رود.
شبیه‌ساز پل فرماندهی کشتی؛ فرصتی برای تجربه عملی در هنرستان‌ها
پل فرماندهی کشتی، محل استقرار تجهیزات و انجام بخش مهمی از فعالیت‌های مرتبط با هدایت و ناوبری شناور است. آشنایی با تجهیزات این بخش و تمرین هدایت کشتی در شرایط مختلف، از نیازهای آموزشی هنرجویانی است که در رشته‌های تخصصی دریایی تحصیل می‌کنند.
شبیه‌ساز پل فرماندهی کشتی با بازسازی محیط ناوبری، امکان تمرین مهارت‌های تخصصی را در فضایی کنترل‌شده فراهم می‌کند. هنرجویان می‌توانند با استفاده از این تجهیزات، شرایط مختلف دریایی را تجربه کنند و پیش از حضور در محیط واقعی کار، با بخشی از فرایندهای هدایت و کنترل شناور آشنا شوند.
از جمله قابلیت‌های این فناوری می‌توان به تمرین مانور کشتی، مشاهده تغییرات شب و روز، شبیه‌سازی دریای طوفانی و مواجهه با حرکت‌های شناور در شرایط مختلف اشاره کرد. چنین امکاناتی به هنرجویان کمک می‌کند تا آموزش‌های نظری را در موقعیت‌های عملی تمرین کنند و درک دقیق‌تری از کاربرد آموخته‌های خود به دست آورند.
استفاده از شبیه‌سازها همچنین می‌تواند بخشی از محدودیت‌های آموزش عملی در محیط واقعی دریا را کاهش دهد؛ زیرا تمرین برخی شرایط دشوار یا پرخطر، بدون قرار گرفتن هنرجو در معرض خطرهای مستقیم، امکان‌پذیر می‌شود.
با این حال، بهره‌گیری مؤثر از این فناوری به نحوه استفاده از تجهیزات در برنامه درسی، دسترسی هنرجویان، توانمندی هنرآموزان و ارتباط تمرین‌های شبیه‌سازی‌شده با نیازهای واقعی صنعت دریانوردی وابسته است.
پروژه دریانورد برای رفع کمبود نیروی انسانی متخصص
فرشاد حائری، مدیرعامل مؤسسه آموزشی راهبر دانش، در آیین رونمایی از دستگاه شبیه‌ساز پل فرماندهی کشتی، درباره شکل‌گیری پروژه «دریانورد» اظهار کرد: ایده اولیه این طرح از دغدغه‌های مربوط به کمبود نیروی انسانی متخصص در صنعت دریایی و شرکت‌های خصوصی شکل گرفته است.
وی با اشاره به همکاری گروه ادمیرال و مؤسسه خیریه کارساز در اجرای این پروژه گفت: بررسی‌های میدانی در هفت استان و ۱۵ هنرستان دریایی کشور انجام شده است؛ بررسی‌هایی که نشان می‌داد وضعیت تجهیزات کارگاهی در برخی از این مراکز به تحول اساسی نیاز دارد.
به گفته حائری، با وجود بازنگری‌های انجام‌شده در کتاب‌های درسی هنرستان‌های دریایی، آموزش نظری به‌تنهایی برای آماده‌سازی هنرجویان این رشته‌ها کافی نیست و دانش‌آموزان باید فرصت لمس محیط کار و تجربه عملی مهارت‌های ناوبری را نیز داشته باشند.
این مسئله یکی از چالش‌های مهم آموزش‌های مهارتی است؛ زیرا کیفیت آموزش تنها به محتوای کتاب‌های درسی وابسته نیست و امکانات کارگاهی، تجهیزات تخصصی و فرصت تمرین نیز در میزان آمادگی دانش‌آموزان برای ورود به بازار کار نقش دارند.
تجهیز کارگاه‌های ۱۵ هنرستان دریایی کشور
مدیرعامل مؤسسه آموزشی راهبر دانش با اشاره به اقدامات انجام‌شده در قالب پروژه دریانورد اظهار کرد: دستورالعمل‌ها و فهرست تجهیزات کارگاهی مربوط به دوره‌های ایمنی چهارگانه سازمان بنادر و دریانوردی استخراج و برای ۱۵ هنرستان هدف ارسال شده است.
وی با اشاره به محدودیت‌های تجهیزاتی برخی هنرستان‌ها افزود : در گذشته، بعضی مراکز حتی از امکانات ساده‌ای مانند چارت‌های ناوبری محروم بودند و هنرآموزان ناچار بودند از ویدئوهای آموزشی برای انتقال مفاهیم تخصصی استفاده کنند.
به گفته حائری، با همکاری شرکت سورین طبرستان، راه‌اندازی و تجهیز شبیه‌سازها در استان‌های فاقد امکانات دنبال شده است تا هنرجویان بتوانند شرایط مختلف دریایی را در محیط آموزشی تجربه کنند.
این اقدامات با هدف تقویت آموزش عملی و فراهم کردن فرصت یادگیری مهارت‌هایی انجام می‌شود که در آموزش رشته‌های دریایی اهمیت ویژه‌ای دارند.
در این میان، باید میان تعداد هنرستان‌های بررسی‌شده و هدف‌گذاری‌شده در پروژه و تعداد مراکزی که تجهیزات شبیه‌ساز را دریافت کرده‌اند، تفاوت قائل شد؛ زیرا آمار ۱۵ هنرستان هدف پروژه به‌تنهایی به معنای تجهیز کامل همه این مراکز به شبیه‌ساز پل فرماندهی کشتی نیست.
تحصیل ۹۲۶ هنرجو در هنرستان‌های دریایی کشور
سید مصطفی آذرکیش، معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش‌وپرورش، نیز در این مراسم با تأکید بر اهمیت اقتصاد دریامحور، توسعه هنرستان‌های تخصصی دریایی و تربیت نیروی انسانی ماهر را از موضوعات مهم نظام آموزشی دانست.
وی با تشریح وضعیت هنرستان‌های دریایی کشور اعلام کرد: در حال حاضر، ۲۹ کد هنرستان در سه رشته «ناوبری»، «الکترونیک و مخابرات دریایی» و «مکانیک موتورهای دریایی» در هشت استان کشور فعال است و ۹۲۶ هنرجو در پایه‌های دهم، یازدهم و دوازدهم در این رشته‌ها تحصیل می‌کنند.
به گفته معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش‌وپرورش، تعداد هنرستان‌های دریایی کشور در مقطعی به ۱۴ واحد رسیده بود، اما این تعداد در ادامه کاهش یافت و با برنامه‌ریزی و همکاری نهادهای مرتبط، روند توسعه این هنرستان‌ها بار دیگر دنبال شده است.
این آمار نشان می‌دهد که آموزش دریایی در هنرستان‌ها، علاوه بر توسعه زیرساخت‌ها و تأمین تجهیزات تخصصی، به برنامه‌ریزی برای گسترش فرصت‌های مهارت‌آموزی و تقویت ارتباط با صنایع مرتبط نیاز دارد.
کاهش هزینه آموزش و افزایش ایمنی با فناوری‌های نوین
آذرکیش در این مراسم، کاهش هزینه آموزش‌های عملی گران‌قیمت و ارتقای ایمنی را از مزایای استفاده از شبیه‌سازهای آموزشی عنوان کرد.
به گفته وی، این تجهیزات امکان تجربه شرایط دشوار دریا را در محیطی امن برای هنرجویان فراهم می‌کنند و می‌توانند در هوشمندسازی آموزش‌های مهارتی نقش داشته باشند.
در رشته‌های دریایی، فراهم کردن فرصت کافی برای تمرین روی شناور واقعی، به امکانات، زمان، هزینه و رعایت ملاحظات ایمنی وابسته است. استفاده از شبیه‌سازها می‌تواند بخشی از این محدودیت‌ها را کاهش دهد و امکان تکرار تمرین‌ها را در شرایط متنوع فراهم کند.
از سوی دیگر، آموزش با شبیه‌ساز به هنرجویان فرصت می‌دهد تا با پیامد تصمیم‌های خود در شرایط شبیه‌سازی‌شده آشنا شوند و توانایی تصمیم‌گیری و واکنش به موقعیت‌های مختلف را تقویت کنند.
با این حال، شبیه‌ساز جایگزین کامل تجربه حضور در دریا و آموزش عملی روی شناور نیست؛ بلکه در صورت طراحی مناسب برنامه آموزشی، می‌تواند مکمل آموزش‌های تخصصی و میدانی باشد.
از مهارت‌آموزی تا اشتغال در صنایع دریایی
یکی از محورهای مهم پروژه دریانورد، تقویت خودباوری هنرجویان و ایجاد ارتباط میان آموزش هنرستانی و فرصت‌های شغلی در صنعت دریایی است.
حائری با تأکید بر اینکه هدف این پروژه فراتر از آموزش‌های مقدماتی است، خاطرنشان کرد: ارتقای خودباوری نسل جوان و آشنایی هنرجویان با اهمیت و جایگاه خود در صنعت دریایی کشور، از اهداف اصلی این طرح به شمار می‌رود.
وی با اشاره به اینکه پیش از این سهم ورود فارغ‌التحصیلان هنرستان‌های دریایی به صنعت بسیار ناچیز بوده است، بر نقش تجهیزات و شبیه‌سازها در افزایش انگیزه و علاقه هنرجویان تأکید کرد.
مدیرعامل مؤسسه آموزشی راهبر دانش همچنین بر ضرورت ارتقای مهارت‌های تخصصی و مهارت‌های نرم هنرآموزان، برگزاری دوره‌های ضمن‌خدمت با همکاری مرکز محمودآباد و وزارت آموزش‌وپرورش و چاره‌اندیشی برای کمبود مدرسان تخصصی دریانوردی در هنرستان‌ها و دانشگاه‌ها تأکید کرد.
این موضوع نشان می‌دهد که توسعه آموزش‌های دریایی تنها به تأمین دستگاه‌ها و تجهیزات محدود نمی‌شود و تربیت و توانمندسازی نیروی انسانی متخصص برای آموزش نیز باید به‌عنوان یکی از بخش‌های اصلی برنامه مورد توجه قرار گیرد.
در کنار این اقدامات، اتصال مستقیم فارغ‌التحصیلان به بازار کار، همکاری با شرکت‌های دریایی و فراهم کردن مسیرهای روشن برای تکمیل آموزش‌های حرفه‌ای می‌تواند به افزایش اثربخشی هنرستان‌های تخصصی کمک کند.
عدالت آموزشی در دسترسی به تجهیزات تخصصی
گسترش استفاده از فناوری‌های نوین در هنرستان‌ها، زمانی می‌تواند به ارتقای کیفیت آموزش در سطح کشور منجر شود که دسترسی به این امکانات به تعداد محدودی از مراکز محدود نماند و هنرجویان در استان‌های مختلف نیز از فرصت‌های آموزشی متناسب با رشته تحصیلی خود برخوردار شوند.
در این زمینه، تجهیز کارگاه‌های هنرستان‌های دریایی، تأمین امکانات مورد نیاز دوره‌های ایمنی و فراهم کردن فرصت تمرین با شبیه‌سازهای تخصصی می‌تواند بخشی از شکاف میان آموزش نظری و عملی را کاهش دهد.
همچنین مشخص شدن تعداد دقیق هنرستان‌های مجهز به شبیه‌ساز، میزان استفاده دانش‌آموزان از این تجهیزات، نحوه آموزش هنرآموزان و برنامه توسعه زیرساخت‌ها در استان‌های مختلف، امکان ارزیابی دقیق‌تر نتایج این طرح را فراهم می‌کند.
توجه به این شاخص‌ها می‌تواند نشان دهد که تجهیزات جدید تا چه اندازه در بهبود کیفیت یادگیری، افزایش آمادگی حرفه‌ای هنرجویان و تقویت ارتباط میان هنرستان‌ها و صنعت دریانوردی مؤثر بوده‌اند.
توسعه هنرستان‌های دریایی و بهره‌گیری از شبیه‌سازهای تخصصی، در صورتی که با آموزش باکیفیت، دسترسی عادلانه به تجهیزات و ارتباط مؤثر با بازار کار همراه شود، می‌تواند فرصت بیشتری برای کسب مهارت‌های کاربردی در اختیار دانش‌آموزان قرار دهد و مسیر ورود آنان به مشاغل تخصصی دریایی را هموارتر کند.
ریحانه خوافی
ارسال دیدگاه