ضرورت «شمّ سیاسی» و «کنشگری فعال» برای دانشآموزان
هشترود (پانا) - جهان توسط کسانی ساخته میشود که برخاستهاند و قدمی برداشتهاند، نه کسانی که تنها نظارهگر بودهاند. ایران مقتدر امروز نیز حاصل کنشگریهای آگاهانه و مجاهدانه نسلهای پیشین است و آینده آن در دستان جوانان کنشگر و مسئولیتپذیر امروز قرار دارد.
در دنیای امروز، دانشآموز تنها یک فرد در حال تحصیل نیست؛ او عضوی از جامعهای است که آیندهاش به تصمیمات سیاسی، فرهنگی و اجتماعی امروز گره خورده است. به همین دلیل داشتن «شمّ سیاسی» و «کنشگری فعال» برای نسل جوان یک ضرورت حیاتی محسوب میشود. در ادامه به پنج دلیل مهم برای این ضرورت اشاره میشود.
نخست آنکه سیاست معمار آینده شغلی و رفاهی هر فرد است. تصمیماتی که امروز در سطح کلان سیاسی، چه در داخل کشور و چه در عرصه بینالمللی، اتخاذ میشود مستقیماً بر موضوعاتی مانند کنکور، بازار کار، پیشرفت فناوری و ثبات اقتصادی سالهای آینده اثر میگذارد. دانشآموزی که نگاه کنشگرانه دارد، تنها منتظر تغییرات نمیماند؛ بلکه با افزایش آگاهی سیاسی تلاش میکند خود نیز به عاملی برای تغییر تبدیل شود.
دلیل دوم به مسئله پدافند غیرعامل در برابر «ترور فکری» مربوط میشود. در دنیای امروز میدان اصلی بسیاری از جنگها در تلفنهای همراه و فضای رسانهای شکل گرفته است. در این فضا روایتهای وارونه و اخبار جعلی میتواند نسل جوان را دچار سردرگمی و ناامیدی کند. دانشآموزی که سواد رسانهای و نگاه سیاسی دارد، میتواند اخبار را تحلیل کند و فریب اطلاعات نادرست را نخورد. چنین فردی میفهمد چرا برخی جریانها به مفاهیمی مانند اصل ولایت فقیه یا اقتدار موشکی حمله میکنند و آنها را نقاط قوت کشور میدانند.
سومین دلیل، مسئله کادرسازی برای ایران قوی است. مدیران، سفرا، نمایندگان مجلس و رهبران آینده کشور، همان دانشآموزان امروز هستند. فعالیت در تشکلهایی مانند اتحادیه انجمنهای اسلامی، بسیج دانشآموزی و سازمان دانشآموزی میتواند به عنوان مدرسهای برای آموزش مدیریت و مسئولیتپذیری عمل کند. در این فضا دانشآموز یاد میگیرد چگونه مطالبهگری منطقی داشته باشد، چگونه با مخالفان فکری خود با استدلال گفتوگو کند و چگونه با بصیرت و آگاهی مسیر اطاعت از رهبری را دنبال کند.
چهارمین دلیل به تقویت عزت ملی و ایستادگی در برابر بیگانه مربوط میشود. وقتی دانشآموز از جایگاه کشورش در منطقه و جهان آگاه باشد و بداند که چگونه در برابر قدرتهای جهانی ایستادگی کرده است، با اعتماد به نفس بیشتری مسیر پیشرفت علمی خود را دنبال میکند. در این نگاه، دانشآموز خود را سرباز جبهه پیشرفت علمی و سیاسی کشور میداند.
پنجمین دلیل نیز در چارچوب تحقق الگوی «جوان مؤمن انقلابی» قابل بررسی است. در نگاه مقام معظم رهبری، دانشآموز باید توانایی تحلیل سیاسی داشته باشد. سیاسی بودن لزوماً به معنای عضویت در یک حزب خاص نیست؛ بلکه به معنای درک موقعیت کشور در معادلات جهانی است. دانشآموز بیدار کسی است که شرایط کشور را میشناسد و در لحظات حساس، چه در حوزه نظامی و چه در عرصه فرهنگی، با آگاهی و هوشیاری عمل میکند.
اگر بخواهیم ضرورت کنشگری را در یک جمله خلاصه کنیم باید گفت: کنشگری مرز میان «تماشاگر بودن» و «تأثیرگذار بودن» است. در جهان امروز، کسی که کنشگری نمیکند عملاً اجازه میدهد دیگران برای سبک زندگی، آینده و حتی باورهای او تصمیم بگیرند.
کنشگری پیش از هر چیز به معنای تبدیل نارضایتی به تغییر مثبت است. بسیاری از افراد ممکن است از وضعیتهای مختلف در مدرسه، محله یا جامعه ناراضی باشند، اما فرد عادی تنها به گلایه کردن بسنده میکند. در مقابل، فرد کنشگر به دنبال راهحل میگردد. کنشگری یعنی به جای نشستن در تاریکی و شکایت کردن، شمعی روشن کردن و قدمی برای بهبود شرایط برداشتن.
از سوی دیگر کنشگری به پاسداری از استقلال و هویت ملی کمک میکند. در دنیایی که رسانهها و جریانهای مختلف تلاش میکنند هویتهای جدیدی را به جوامع تحمیل کنند، اگر فردی نسبت به هویت، دین و فرهنگ خود فعال نباشد، به راحتی تحت تأثیر روایتهای بیرونی قرار میگیرد. کنشگری یعنی اینکه فرد اجازه ندهد دیگران برای او تعیین کنند که چه کسی باشد و به چه چیزی افتخار کند؛ این همان روحیه غیرت و حمیت ایرانی است.
کنشگری همچنین موجب تقویت عزت نفس و شخصیت اجتماعی میشود. فردی که در فعالیتهای اجتماعی، سیاسی یا مذهبی مشارکت دارد، مهارتهایی مانند سخن گفتن، متقاعد کردن دیگران و پذیرش مسئولیت را میآموزد. چنین تجربههایی میتواند از یک دانشآموز فردی توانمند و حتی یک رهبر اجتماعی در آینده بسازد.
علاوه بر این، کنشگری زمینه تحقق نظارت عمومی و مطالبهگری را فراهم میکند. جامعهای پیشرفت میکند که مردم آن، بهویژه جوانان، نسبت به مسائل پیرامون خود بیتفاوت نباشند. حضور فعال شهروندان باعث میشود مسئولان بدانند که عملکرد آنان توسط ذهنهای هوشیار و چشمهای بیدار جامعه مورد توجه قرار دارد. این نگاه را میتوان شکل اجتماعی و امروزی اصل «امر به معروف و نهی از منکر» دانست.
در نهایت، کنشگری انسان را به آرمانهای بزرگ پیوند میدهد. هنگامی که فرد در دفاع از ارزشهایی مانند ولایت فقیه یا در حمایت از مظلومان جهان مانند مردم غزه فعالیت میکند، احساس میکند بخشی از یک جریان بزرگ تاریخی و الهی است. چنین احساسی به زندگی معنا میبخشد و به انسان قدرت میدهد تا در برابر دشواریها، فشارها و تحریمها استوار بماند.
در یک جمعبندی میتوان گفت که کنشگری یعنی بیتفاوت نبودن. جهان توسط کسانی ساخته میشود که برخاستهاند و قدمی برداشتهاند، نه کسانی که تنها نظارهگر بودهاند. ایران مقتدر امروز نیز حاصل کنشگریهای آگاهانه و مجاهدانه نسلهای پیشین است و آینده آن در دستان جوانان کنشگر و مسئولیتپذیر امروز قرار دارد.
ارسال دیدگاه