مسیر گویندگی سنگلاخی است و باید روزهای سختی را به جان خرید  

تهران (پانا) - سال‌هاست که به دلیل علاقه و استقبال جوانان به اجرا و گویندگی و دوبله شاهد به وجود آمدن مؤسسات زیادی در گوشه و کنار شهر هستیم که تبلیغاتشان بر روی درودیوار شهر آن‌هم بانام و تصویر گویندگان و دوبلورهای صاحب‌نام، خودنمایی می‌کند و دل هر بیننده علاقه‌مند به هنر اجرا را آب می‌اندازد. درنهایت  وقتی وارد این موسسه‌ها می‌شوی و علی‌رغم پرداخت شهریه‌های عجیب‌وغریب ممکن است هیچ‌کدام از وعده‌های گفته‌شده عملی نشود و به‌مرور رویای فرد علاقه‌مند به خواب‌وخیال تبدیل شود.

به‌هرحال وقتی صحبت از دوبلوری، گویندگی یا اجرا می‌شود یک علامت سوال در ذهن خیلی از دوستداران این هنرها پیش می‌آید که من چه خصوصیاتی باید داشته باشم تا بتوانم برای ورود به این عرصه اقدام کنم؟
البته که داشتن یک‌صدای خوب امر ژنتیکی است اما مسئله این است که این صدا را تا چه اندازه می‌توان پرورش داد تا به هنر و فن اجرا برسد موضوع دیگری است.
«فاطمه آل عباس» از گویندگان و مجریان موفق رادیوست که در دوازدهمین جشنواره رادیو، جایزه اول را در بخش گویندگی از آن خود کرد. وی معتقد است برای مجری خوب و حرفه‌ای شدن صرف علاقه‌مند بودن نمی‌تواند مؤثر باشد و گاهی این علاقه به اجرای یک علاقه کاذب است.
ویژگی‌های یک‌صدای خوب
«فاطمه آل عباس»، گوینده پیشکسوت رادیو درباره ویژگی‌های مهم صدا برای حرفه مجری‌گری به پانا گفت: «گویندگی؛ سواد و تخصص و صدا و شاخص بودن چهار ویژگی اصلی است و نمی‌شود دو تا از این معیارها را داشته باشیم و دوتا را نداشته باشیم، البته من گویندگی در رادیو را می‌گویم. از آنجاییکه مخاطب رادیو از طریق صدا ارتباط می‌گیرد و تصویر ندارد، پس باید صدای سالم و رسا و شاخص داشته باشد.»
از صداهای شاخص رادیو دور شده‌ایم
آل عباس افزود: «در شرایط کنونی تا حدودی به دلایل مختلف از صداهای شاخص رادیو در حال دور شدن هستیم اما سالم بودن صدا واقعا شرط است و نمی‌شود از آن گذشت. همچنین در کنار این مهم باید سواد و علم به‌روز باشد و چیز دیگری که در گویندگی حتماً لازمه این کار است این است که گوینده علاوه بر اینکه IQ بالایی دارد باید EQ بالایی هم داشته باشد. درواقع گویندگی و اجرا، هوش هیجانی خوبی می‌خواهد که به نظر می‌رسد فردی که مجری می‌شود باید از سطح عمومی جامعه یکی دوبله بالاتر باشد برای اینکه بتواند گوینده و مجری در رسانه باشد.»
باید کلاس‌های آموزش گویندگی آسیب‌شناسی شود
آل عباس با اشاره به وضعیت کلاس‌های آموزش گویندگی در ایران اظهار کرد: «کلاس‌های آموزش گویندگی در ایران باید آسیب‌شناسی شود زیرا ما دو مطلب را داریم؛ اول اینکه همه کلاس‌ها درست و استاندارد نیستند و ما بیشتر از مدرس مجرب این کار مدرس بی‌سواد و کارنابلد داریم که تعدادشان بیشتر از افراد متبحر این حوزه است. تدریس یک مقوله متفاوت است، بخصوص درزمینهٔ گویندگی زیرا ممکن است یک گوینده خوب باشد، اما مدرس خوبی نباشد. حالا شما تصور کنید گوینده‌ای که نه سواد و علم تدریس دارد و نه خودش گوینده خوبی است چه خواهد شد. آنچه ما بیشتر از همه در کلاس‌های آموزش گویندگی می‌بینیم این است که تعداد کمی از آموزشگاه‌هایی داریم که واقعا متعهدانه کار می کنند به این دلیل که باید ببینیم آیا همه آدم‌ها می‌توانند برای گویندگی فرد مفیدی باشند؟ قاعدتاً این‌گونه نیست.»
آل عباس، مجری و گوینده رادیو اظهار کرد: «ببینید من هیچ‌گاه نمی‌توانم فوتبالیست خوبی باشم هرچقدر هم که فوتبال را دنبال کنم و دوست داشته باشم پس کسی دیگری هم نمی‌تواند صرف اینکه اجرا را دوست دارد و علاقه دارد، آموزش ببیند و احساس کند در کار اجرا می‌تواند موفق باشد. فقط علاقه نیست و من باید یکسری لوازم را برای شروع این کار و برای اینکه در این مسیر بخواهم قدمی بردارم، داشته باشم.»
هرکسی آموزش دید لزوماً گوینده نمی‌شود
فاطمه آل عباس افزود: «صرفاً علاقه‌مند بودن به فوتبال یا دنبال کردن مطالب و خبرهای فوتبالی نمی‌تواند از فردی یک فوتبالیست بسازد بلکه یک فوتبالیست باید ساق پای خوب و سالمی داشته باشد و آمادگی جسمانی و بسیاری از موارد دیگر را داشته باشد. پس به همین دلیل همه نمی‌توانند فوتبالیست حرفه‌ای شوند. در مورداجرا هم صرفاً علاقه‌مند بودن از فرد یک گوینده خوب نمی‌سازد و اول باید ببینند که چقدر جوهره این کار در وجودش است. شاخص‌های مهم این حوزه را تا چه اندازه دارند و البته همه آدم‌ها در هراندازه صدایی و شاخص صدایی می‌توانند آموزش فن بیان ببینند و برای بهتر سخن گفتن و ارتباط بهتر کلام اقدام کنند؛ اما لزوماً همه کسانیکه آموزش می بینند نمی‌توانند متوقع باشند که گوینده و مجری باشند مگر اینکه کسی دوست دارد صدایش را تقویت کند و البته این مهم کمک می‌کند آوای کلام و تلاوت کلام داشته باشد ولی همه آدم‌ها نمی‌توانند گوینده شوند.»

مسیر رسیدن به گویندگی سنگلاخی است
آل عباس با اشاره به اینکه گویندگی ظاهر جذابی دارد، اظهار کرد: «گویندگی مثل بازیگری است و علاقه‌مند زیاد دارد اما همه نمی‌توانند بازیگر و گوینده باشند. البته شاید در مقابل بازیگری بتوان کارهایی کرد اما در برابر گویندگی چون آن چهار شاخص باید باشد همه توان انجام این کار را ندارند.»
وی درباره سختی‌های کار اجرا و حرفه مجری‌گری گفت: «هرکاری سخت است و هرکاری اصول خودش را دارد. برای رسیدن به آن قله نمی‌توان سختی مسیر را نادیده گرفت، برای اینکه بگوییم قله زیباست اما این مسیر سنگلاخ است و مسیر سختی دارد و آموزش گویندگی بسیار سخت و حوصله بر است مثل ابتدا هیچ تخصصی در دنیای ساز ندارد و بخواهد با ساز سختی مثل ویولن بنوازد. این است که گویندگی هم هنر سختی است و هم آموزش آن سخت است.»
آل عباس افزود: «کسانیکه تحصیل در این حوزه دارند کار آسانی ندارند و حتماً هم خیلی عاشق‌اند و هم اندام گویایی سلامت و شاخص‌های مهمی که گفتم دارند باید روزهای سخت را به جان بخرند تا آموزش ببینند.»