سیروس مقدم با اشاره به سکانس جنجالی «پایتخت6»: ادای دینی در کار نبود ، یک شوخی بود

تهران (پانا) - سیروس مقدم کارگردان سریال پایتخت شامگاه گذشته در بخش نخست برنامه «شب صحبت» پاسخگوی برخی انتقادها و حواشی قسمت پایانی «سریال پایتخت 6» بود.

شامگاه گذشته برنامه «شب صحبت» با اجرای محمود گبرلو به موضوع نقد و بررسی سریال «پایتخت ۶» اختصاس داشت و سیروس مقدم کارگردان، مهدی فرجی مشاور «پایتخت ۶»، کیوان امجدیان ، پژمان کریمی منتقد و کارشناس سینما و تلویزیون به حواشی این سریال پرداختند.
در ابتدای این نشست سیروس مقدم درباره قسمت‌های پایانی این سریال که نتوانستند آن‌ها را ضبط کنند،گفت: در این قصه بهتاش به تهران می‌آید و داستان فضای ورزشی دارد. همچنین قصه ارسطو ادامه پیدا می‌کند و حتی نقی و هما هم به دلایلی به تهران می‌آیند. با این حال به دلیل کرونا مسابقات فوتبال تعطیل و اعلام شد تجمعات هم ممنوع شده است. در اولین روزی که شرایط عادی برقرار شود تیم پایتخت قسمت‌های پایانی را ضبط و نتیجه‌گیری را تقدیم مردم می‌کند.
وی ادامه داد: دو قسمت پایانی در ۸۰ دقیقه داریم که در چهار قسمت پخش می‌شود.
مقدم در بخش دیگری از سخنان خود در پاسخ به نقدها درباره مشکلات خانوادگی که در این فصل هویدا بود، گفت: ما در فصل ششم از قهرمان‌پروری، قصه گنبد و گلدسته و دیگر قصه‌های اکشن که بیشتر بیرونی بود به فضای خانواده رسیدیم. اساس را بر التهابات درونی خانواده گذاشتیم برعکس فصل‌های قبلی که بر مبنای حادثه و اکشن بود و مثلاً خانواده‌ای نامه‌ها را به رئیس جمهور می‌رساند و یا به داعش برخورد می‌کند در این فصل همه اتفاقات درون خانواده است.
وی یادآور شد: خانوادگی‌ترین فصل «پایتخت» همین فصل ششم بود. حادثه بیرونی در آن اتفاق نمی‌افتد و هر چه هست درون آن است اما در عین حال این خانواده ربات نیست و متناسب با رشد جامعه رشد می‌کند و متأثر است.
در ادامه این برنامه پژمان کریمی به نقاط ضعف فصل ششم «پایتخت»اشاره کردو گفت: ما در فصل‌های قبل با خانواده‌ای مواجه بودیم که مطلوب بود. اشتباه می‌کردند حتی دروغ می‌گفتند اما درصدد جبران برمی‌آمدند. به طور مثال در «پایتخت ۵» شاهد یک سبک زندگی اسلامی و ایرانی بودیم. اما در «پایتخت ۶» اینگونه نیست.
وی ادامه داد: در این قسمت خانواده راحت دروغ می‌گوید. دخترها پنهانکاری می‌کند. مادر خانواده پنهانکاری می‌کند. پدر خانواده وقتی به حج می‌رود خصیصه‌هایی مثل ریاکاری در او پررنگ‌تر می‌شود و در کل نشانه‌هایی که تا فصل پنج می‌بینم دیگر دیده نمی‌شود.
مهدی فرجی مشاور سریال در پاسخ به انتقادات پژمان کریمی اظهار کرد: نویسنده و کارگردان خانواده‌ای را تعریف می‌کند که ممکن است تا مرز جنگ با هم پیش بروند تا قدر هم را بدانند و از بحران‌ها بیرون بیایند. اگر بچه‌ای دروغ نگوید و پنهان کاری نکند چطور چالش وارد داستان شود؟
در ادامه کیوان امجدیان منتقد سینما و تلویزیون نیز درباره هویت خانواده در سریال «پایتخت» نکاتی را بیان کردو افزود : «پایتخت» به برند تبدیل شده است چون خانواده‌ای را در آن دیده‌ایم که شبیه خودمان است. اعضایش اشتباه می‌کنند اما ذاتشان بد نیست. اگر قرار بود از اعضای این خانواده تصویر ایده آل و بدون اشتباه ببینیم، غیرقابل دسترس می‌شد و آرام‌آرام از آن فاصله می‌گرفتیم.
سیروس مقدم در ادامه به برخی از انتقادهایی که در ابتدای فصل پنج سریال مطرح بود، اشاره کرد و گفت: در «پایتخت ۵» تا قسمت‌های مرتبط با درگیری داعش انتقادهای بسیاری به خانواده معمولی و روابطشان وارد بود. بهتاش خالکوبی داشت، سیگار می‌کشید و… اما آنجا هم تا خانواده با بحران مواجه نشد، به جواب نرسیدیم.
وی خاطرنشان کرد: اگر «پایتخت ۵» هم سه قسمت آخر را نداشت، همین ذهنیت پیش می‌آمد که قصه ندارد. «پایتخت ۶» یک روایت کاملاً کلاسیک قصه گویی دارد. «هشت نفرت انگیز» هم همین ساختار را دارد یعنی آدم‌هایی که هیچ جوره امکان ندارد به هم وصل شوند و حتی زمانی که به نظر می‌رسد همه موانع برداشته شده است اتفاقی نظم موجود را بهم می‌زند. برای چنین مواردی باید برای آدم‌ها خلق و خوهایی را تعریف کنیم.
در ادامه این نشست کیوان امجدیان به نبود خشایار الوند در این سریال و نقش او اشاره کردو گفت: جای خالی خشایار الوند در این فصل مشهود بود. قصه سریال قصه بدی نبود قصه کنش و واکنش‌های مجموعه‌ای از افراد بود ولی در برخی بخش‌ها گویی سهل‌انگاری شده بود که شاید به دلیل کرونا بود.
وی ادامه داد: به عنوان مثال بهتاش فریبا در جایی گربه‌ای می‌آورد و می‌گوید می‌خواهد با گربه زندگی کند اما قبل و بعدش را نمی‌بینم و مشخص نیست اساساً اشاره به چنین بخشی در داستان چه لزومی داشته است. در این فصل موقعیت‌های از این دست را زیاد می‌بینم.
در ادامه مقدم نیز به نقش الوند اشاره کردو گفت: نقش و تأثیر الوند در «پایتخت» مشخص است او واقعاً یک پایه اصلی کار بود اما نطفه و فکر اصلی سریال در همه فصل‌ها متعلق به محسن تنابنده بوده است. تفاوت در این است که خشایار الوند بعد از ۱۰ سال کاملاً به لحن و جغرافیای شخصیت‌ها مسلط بود و او کاملاً مدیوم تلویزیون را می‌شناخت. می‌توان گفت پایتخت ۶ تنها فصلی است که همه شخصیت‌ها، قصه و خرده قصه دارند..
وی یادآور شد: اگر یک سکانس از فیلمنامه «پایتخت ۶» را بتوانید جا به جا کنید جایزه دارید آنقدر قصه‌ها درست است که امکان جابه‌جایی سکانس وجود ندارد. می‌دانید چرا هما سعادت کار گویندگی را در این فصل دارد؟ چون علیخانی از طریق شغل این خانم بهبود را به ماه عسل دعوت می‌کند و این قرار بود در ادامه داستان دیده شود.

کارگردان «پایتخت ۶» در بخش دیگری از این برنامه به نقدهای مطرح شده نسبت به سکانس پایانی قسمت پانزدهم سریال و شباهت آن با فیلم‌های قبل از انقلاب، اشاره کرد و در پاسخ گفت: در این موضوع زاویه و دریچه‌ای که باز می‌کنیم باید شوخی و خنده باشد. اگر از دریچه شوخی نگاه کنیم سوءتفاهم هم پیش نمی‌آید. بارها این مسائل اتفاق افتاده است مثلاً در فصل اول و در برخی سکانس‌ها از تم جیمز باند استفاده کرده بودیم و این به معنای این نبود که می‌خواهیم ادای دین کنیم به جیمز باند!
وی ادامه داد: در «پایتخت ۵» هم که با حمایت سازمان اوج و در ترکیه ساخته شد تم موسیقی ابراهیم تاتلیس را پخش کردیم و باز هم به معنای طرفداری او نبود، یا در فصل دوم که بحث گنبد و گلدسته در داستان محور بود در بخش‌هایی از موسیقی از تم یک خواننده قبل انقلابی استفاده کردیم و این بدین معنا نیست که «پایتخت» هوادار آن فضاست. در «پایتخت ۳» ما برای سکانس‌های کشتی نقی و تمریناتش از برخی سکانس‌های فیلم‌های راکی استفاده کردیم و این به این معنا نیست که طرفدار سیلوستر استالونه هستیم، همه این‌ها را باید از زاویه شوخی ببینیم،در کمدی همانگونه که با سیاست شوخی می‌شود با فرهنگ قدیم و دیگر موارد هم شوخی می‌شود.
فرجی نیز در ادامه مثال‌های مقدم افزود: در همین «پایتخت» در سکانس از زندان درآمدن ارسطو با تم فیلم «قیصر» شوخی می‌شود.
وی همچنین درباره پخش سکانس‌های پایانی این سریال، گفت: واقعیت این است که سازمان با پخش این سکانس موافق نبود. آقای مقدم سکانسی شاد گرفته بود و کار قرار بود تلخ نباشد چون بهبود را با آمبولانس بردند و طبیعتاً این سکانس کار را تلخ می‌کرد.
مقدم نیز در توضیح این سکانس، یادآور شد: آنچه در این سکانس شاهدیم غیرقانونی نیست چون زن و شوهری عقد کرده‌اند با موتور می‌روند به ماه عسل و این در داستان هم اعلام شده است. غیرشرعی هم نیست و حتی یک کیف بین شأن قرار دادیم که مشکلی نباشد. حتی کار غیر عرف هم انجام نمی‌دهند. خطوط قرمز ما هم همواره قانون، شرع و عرف است و این سکانس خلاف هیچ یک از این سه معیار نیست.
مقدم خاطرنشان کرد: ما فکر می‌کردیم قرار است برای سریالی که این قدر طرفدار دارد از طرف سازمان تقدیر می‌شویم و نمی‌دانستیم قرار است توبیخ شویم، واقعاً همه بچه‌ها شوکه شدند.
فرجی درباره اینکه برخی این سکانس را ادای دین به فیلم قبل انقلابی دانسته‌اند، اظهار کرد: اینکه گفته شده ادای دین شده اینگونه نیست چون آن اثر، فیلم مبتذلی است که جزو ۵۰ فیلم برتر تاریخ سینمای ما هم نیست. ما آنها را فیلمفارسی خطاب می‌کنیم. این سکانس یک شوخی بود که اتفاق افتاده است. همانطور که گفته شد سازمان و پخش هم مخالف بود ولی برای اینکه تلخ تمام نشود این گونه به پایان رسید.
در ادامه کریمی با اشاره به این مطلب که این شوخی به درستی شکل نگرفته بود، گفت: پیش از این در برنامه «خنده بازار» هم بخشی بود که با فیلم‌های قبل انقلاب شوخی می‌شد اما کسی به آن اعتراض نکرد چون به درستی اتفاق افتاد. اینجا اما این شوخی شکل نگرفته بود.
مقدم با اشاره به نظرات مخالف عنوان کرد: خیلی نظرات درباره این سکانس از طرف فعالان ضدانقلاب و برخی دوستانی که می‌دانند این کار با چه سختی‌هایی ساخته شده، یکی و منطبق شده است و این برای شخص من عجیب است.
فرجی در ادامه با اشاره به برخی سکانس‌های سریال گفت: سریالی که پخش شد ادای دین دارد به یکی از سیاست‌های مهم کشور که به رسمیت نشناختن رژیم اشغالگر قدس است و یا در همین فصل، سکانس فلاش بکی داریم به دوران قبل از انقلاب شکنجه گاهی که در آن مردم شکنجه می‌شدند و یا مردی را داریم که ادای دین می‌کند به پدرش تا حج او را به جا آورد و حیف است که با لکه‌ای روی آنها این وجوه را نبینیم.
مقدم در ادامه در پاسخ به دیگر نقدها با بیان اینکه هر اثر هنری می‌تواند اشکال و نقص داشته باشد، تصریح کرد: تلویزیون نمی‌تواند یک سلیقه خاص را به نمایش بگذارد مردم اگر سلایق مختلف را نبینند تلویزیون را کنار می‌گذارند.

فرجی نیز در پایان قسمت اول از این برنامه نقد و بررسی عنوان کرد: اینکه ۸۰ درصد از مردم یک سریال را تماشا کنند یک عدد رؤیایی است مردم ده سال این سریال را همراهی می‌کنند و این از سلامت سریال نشان دارد.