از تجلیل حمیدرضا احمدی لاری تا روایت فرمان‌آرا از حواشی توقیف یک فیلم

به گزارش روابط عمومی خانه سینما، این مراسم با تلاوت آیاتی از قرآن کریم آغاز شد. سپس سردار سرمست، هنرمند موسیقی به اجرای قطعاتی با ساز آکاردئون پرداخت. در ادامه کلیپی با صدای سروش صحت برای حاضران به نمایش درآمد.

احسان عبدی‌پور، نویسنده، کارگردان که اجرای برنامه را بر عهده داشت در سخنانی گفت: نویسندگان و مترجمان صنفی هستند که تمام علاقه و اعتبارم را مدیون آن‌ها هستم. خوشحالم که امشب درباره کتاب و نویسندگان سینمای ایران سخن می‌گوییم؛ افرادی که برای آن‌ها احترام و ارزش بسیاری قائلم زیرا نویسندگان، ریشه‌های سینمای ایران هستند.

از پیوند سینما و کتاب تا احیای یک رویداد فرهنگی

در ادامه رامتین شهبازی، دبیر نهمین جایزه کتاب سال سینمای ایران نیز به روی سن آمد و در سخنانی گفت: این روزها هر زمان رویدادی برگزار می‌شود، نمی‌توان جنگ رمضان، اسفند ماه و تعدی رژیم صهیونیستی و آمریکایی و امتداد آن در جنوب ایران عزیز را از یاد برد. با این حال، زندگی ادامه دارد و امروز به احترام کتاب کنار یکدیگر جمع شده‌ایم. من سینما را از دل سینما و کتاب آموخته‌ام؛ از کتاب‌هایی که استادان گرانقدری نوشته‌اند و به همین دلیل همواره برای آنان احترام ویژه‌ای قائلم.

وی با اشاره به برگزاری دوباره این رویداد افزود: جایزه کتاب سال سینمای ایران از سال ۱۳۹۷ برگزار نشده بود و امسال با همت همایون اسعدیان و فرهاد توحیدی، نهمین دوره آن برگزار شد و مسئولیت دبیری این دوره نیز به من سپرده شد.

شهبازی درباره آثار راه‌یافته به این دوره بیان داشت: در این دوره، کتاب‌های منتشرشده در فاصله سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ مورد ارزیابی قرار گرفتند. در مجموع، ۱۴۵ عنوان کتاب شامل ۳۹ اثر تألیفی و ۱۰۶ اثر ترجمه از سوی ۲۸ ناشر بررسی و داوری شد.

دبیر نهمین جایزه کتاب سال سینمای ایران در پایان از همکاران خانه سینما و اعضای هیئت داوران قدردانی کرد و گفت: از همه همکاران در خانه سینما و همچنین نازنین مفخم، امیررضا نوری‌پرتو، شهاب‌الدین عادل، مهرزاد دانش و شادمهر راستین که مسئولیت ارزیابی و داوری آثار این دوره را بر عهده داشتند، صمیمانه سپاسگزارم. اعضای هیئت داوران حتی در روزهای جنگ نیز ۱۴۵ کتاب را با دقت مطالعه و ارزیابی کردند.

گلایه مترجم پیشکسوت از وضعیت نشر و تأکید بر نقش سینما در تداوم زندگی فرهنگی

در ادامه این مراسم و با حضور همایون اسعدیان مدیرعامل خانه سینما و فرهاد توحیدی مشاور فرهنگی خانه سینما از حمیدرضا احمدی لاری، نویسنده و مترجم پیشکسوت حوزه تألیف و ترجمه کتاب‌های سینمایی تجلیل شد و او گفت: حدود یک دهه پیش همین جایزه را با عنوان «قلم زرین» دریافت کردم. آن زمان به عنوان یک مترجم هشدار دادم که تیراژ دو هزار نسخه‌ای کتاب برای جمعیت ۸۰ میلیونی ایران مایه شرمساری است، اما امروز احساس می‌کنم همان دوران نیز شرایط بهتری داشت. گویی در دالانی تاریک گرفتار شده‌ایم و هر لحظه از نور دورتر می‌شویم.

وی ادامه داد: متأسفانه این تنزل را در بسیاری از عرصه‌های زندگی فرهنگی و اجتماعی می‌بینیم و با مشکلات فراوانی دست‌وپنجه نرم می‌کنیم. با این حال، امروز می‌توان بسیاری از فیلم‌های مستند را در کوچه‌ها و معابر شهر دید و به گمان من همین اتفاق‌ها روزنه‌ای برای نفس کشیدن هستند و همین لحظه‌ها باعث می‌شوند احساس کنم هنوز زنده هستم.

این نویسنده و مترجم پیشکسوت در پایان از برگزارکنندگان مراسم قدردانی کرد و بیان داشت: از لطفی که در حق من داشتید سپاسگزارم. سینما و فعالیت در حوزه نوشتن و ترجمه، لحظاتی را برای ما رقم می‌زند که در آن احساس می‌کنیم واقعاً در حال زندگی کردن هستیم.

روایت دهنوی از مسیر یادگیری و ورود به عرصه آموزش صدابرداری

در ادامه این مراسم، کلیپی از روند داوری و ارزیابی آثار راه‌یافته به نهمین دوره جایزه کتاب سال سینمای ایران برای حاضران به نمایش درآمد و پس از داستان‌خوانی احسان عبدی‌پور، آیین اهدای جوایز نهمین دوره کتاب سال سینمای ایران آغاز شد. در نخستین بخش و با حضور مهرزاد دانش، محمد آلادپوش و بهرام دهقانی، جایزه بهترین کتاب فنی سینما به مرتضی دهنوی برای اثر طراحی صدا برای فیلم نوشته تیم هریسون اهدا شد.

دهنوی پس از دریافت این جایزه گفت: پیش از این به عنوان صدابردار در سینما فعالیت می‌کردم و پس از آن وارد حوزه تدریس، تألیف و ترجمه شدم. نخستین کتابم را سال ۱۳۸۳ منتشر کردم، اما انگیزه ورودم به این مسیر از زمانی شکل گرفت که به قول خودم به دانایی از دل نادانی رسیدم.

وی ادامه داد: پس از فارغ‌التحصیلی از دانشگاه، داوطلبانه برای خدمت به زاهدان رفتم و از آنجا برای مأموریتی به خاش اعزام شدم. تا آن زمان با بسیاری از تجهیزات صدابرداری آشنایی نداشتم و همان‌جا متوجه شدم که چیزهای زیادی برای یاد گرفتن وجود دارد. به همین دلیل برای شرکت‌های بزرگ تولیدکننده تجهیزات صدابرداری نامه نوشتم و از آن‌ها درخواست منابع آموزشی کردم.

وی ادامه داد: به‌تدریج کتاب‌ها، کاتالوگ‌ها و اطلاعات مربوط به تجهیزات مختلف برایم ارسال شد و همان‌ها مسیر یادگیری مرا شکل داد.

این مدرس و مترجم حوزه صدا بیان داشت: پس از دو سال به تهران منتقل شدم و از سال ۱۳۶۳ تدریس را آغاز کردم. پس از آن نیز به نگارش، تألیف و ترجمه کتاب‌هایی در حوزه صدابرداری پرداختم.

در بخش دیگری از این مراسم، مژگان حسینی و سردار سرمست، هنرمندان عرصه موسیقی به اجرای زنده قطعات موسیقی پرداختند.‌ 

در ادامه مراسم، بهمن فرمان‌آرا، فیلمساز پیشکسوت به روی سن آمد و عباس بهارلو نویسنده کتاب گزارش سانسور یک فیلم: جنوب شهر فرخ غفاری از نشر قطره را به عنوان برگزیده بخش بهترین تالیف اعلام کرد. 

فرمان‌آرا در سخنانی گفت: این کتاب را نخوانده‌ام، اما می‌دانم درباره فیلم «جنوب شهر» ساخته فرخ غفاری است؛ فیلمی که سال‌ها در توقیف بود. فرخ غفاری از دوستان قدیمی من بود و یکی از دلایل توقیف این فیلم، روایت آن از زندگی در جنوب شهر بود، چراکه بسیاری از مدیران اداره فرهنگ و هنر وقت، برای خوش‌گذرانی مشتریان این مناطق بودند.

سپس با حضور شادمهر راستین و امیررضا نوری‌پرتو، جایزه این بخش به عباس بهارلو اهدا شد و بهارلو پس از دریافت جایزه از فرخ غفاری و عبدالقریب شعاعی به عنوان دو تن از پیشکسوتان و چهره‌های تأثیرگذار سینمای ایران یاد کرد و از نقش آنان در تاریخ سینمای کشور سخن گفت.

تأکید پورمحمدرضا بر نقش ترجمه در گسترش مطالعات سینمایی

در ادامه و با حضور نازنین مفخم، شهاب‌الدین عادل و امیر اثباتی، طراح صحنه پیشکسوت سینما، جایزه بهترین ترجمه برای کتاب روایت و روایتگری

نوشته وارن باکلند در نشر اطراف به نوید پورمحمدرضا اهدا شد و امیر اثباتی طراح صحنه پیشکسوت سینما، با آرزوی برگزاری دوره بعدی این رویداد در شرایطی آرام گفت: امیدوارم سال آینده در فضایی به دور از جنگ، شاهد برگزاری دوباره این جشن باشیم.

نوید پورمحمدرضا نیز پس از دریافت جایزه بهترین ترجمه، گفت: از هیئت داوران بسیار سپاسگزارم و خوشحالم که این اثر برگزیده شد. البته معتقدم هر سه اثر نامزدشده، شایستگی دریافت این جایزه را داشتند. همچنین از ناشرانی که در حوزه انتشار کتاب‌های سینمایی فعالیت می‌کنند، قدردانی می‌کنم.

وی درباره اهمیت ترجمه آثار نظری سینما افزود: ترجمه متون نظری و مطالعات فیلم می‌تواند لنزی متفاوت برای نگاه کردن به خودمان باشد. نویسنده‌ای با استفاده از مفاهیم، مثال‌ها و تجربه‌هایش اثری را خلق می‌کند و منِ خواننده می‌توانم از آن برای شناخت بهتر خود و موقعیتم بهره بگیرم. سینما مدیوم عجیبی است و ترجمه در این حوزه، حکم یک نمای لانگ‌شات را دارد که امکان دیدن تصویری گسترده‌تر را فراهم می‌کند.

پورمحمدرضا ادامه داد: حدود دو سال پیش با کتابی از هرمان کاپل‌هوف، نظریه‌پرداز آلمانی، آشنا شدم. او در این کتاب از مفهوم سینما به مثابه فضای عمومی سخن می‌گوید؛ مفهومی که به من کمک کرد دوری از فضای جشنواره‌ها را بهتر درک کنم.

وی توضیح داد: به باور کاپل‌هوف، سینما به دلیل شیوه عرضه خود، یک فضای عمومی است؛ زیرا مخاطبان را در یک تجربه مشترک سهیم می‌کند. جشنواره‌ها و هفته‌های فیلم نیز چنین کارکردی دارند و فرصتی برای شکل‌گیری این تجربه جمعی فراهم می‌کنند. زمانی که سالن سینما کارکرد طردکننده پیدا کند، این تجربه مشترک نیز از میان می‌رود. او همچنین معتقد است زندگی جاری در فیلم، خود نوعی تجربه مشترک است که مخاطبان را وارد تجربه‌ای روحی و جمعی می‌کند و از این طریق، افرادی که فیلم‌های مشترکی را دوست دارند به نوعی اجتماع فرهنگی تبدیل می‌شوند.

در پایان این مراسم و با حضور همایون اسعدیان مدیرعامل خانه سینما از «نشر بان» به عنوان ناشر برگزیده نهمین جایزه کتاب سال سینمای ایران به انتخاب هیئت داوران تقدیر شد و اسعدیان نیز در سخنانی گفت: از احسان عبدی‌پور برای اجرای این مراسم بسیار سپاسگزارم. همه ما در شرایط دشواری به سر می‌بریم اما حضور در این جمع برایمان انگیزه‌بخش است و امیدوارم بتوانیم برگزاری چنین مراسمی را در سال‌های آینده نیز ادامه دهیم.

در این مراسم افرادی همچون بهمن فرمان آرا، امیر اثباتی، محمدمهدی عسگرپور، فرهاد توحیدی، علیرضا حسینی، حجت قاسم زاده اصل، ارد زند، محسن بابایی، مرتضی شاملی، دکتر محمدعلی حسین نژاد، نازنین مفخم، امیررضا نوری پرتو، شهاب الدین عادل، مهرزاد دانش، مجید شیخ  انصاری، عباس یاری، شادمهر راستین، بهرام دهقانی، شادمهر راستین، نوید پور محمدرضا، حسین یزدان شناس، عزیزالله حاجی مشهدی، مسعود سفلایی، حسن آقاکریمی، فخرالدین سیدی، حبیب، اسماعیلی، علی لقمانی، علیرضا مجمع، مهوش شیخ الاسلامی، امیر کرم یزدی، حمید جعفری، علی علایی، امیر فرض اللهی و... حضور داشتند.