مدیرکل دفتر آموزش متوسطه اول وزارت آموزش و پرورش در گفتوگوی تفصیلی با پانا خبر داد؛
برنامهریزی برای جبران شکاف یادگیری در بین ۴ میلیون دانشآموز متوسطه دوره اول
یزد(پانا)- سیدعلی حسینی، گفت: برای دانشآموزان متوسطه دوره اولی که نیاز به تقویت درسی دارند برنامههای جبرانی پیشبینی شده است.
نظام آموزش و پرورش در سالهای اخیر با مجموعهای از تحولات پیچیده و چالشهای چندلایه مواجه بوده است؛ از تغییر الگوهای یاددهی-یادگیری در دوران آموزش مجازی گرفته تا دغدغههای عدالت آموزشی، هدایت تحصیلی و تأمین نیروی انسانی متخصص. این تحولات، ضرورت بازنگری در سیاستها و ابزارهای آموزشی را بیش از پیش آشکار کرده است.
در همین چارچوب، برای بررسی دقیقتر وضعیت آموزش متوسطه اول، سیاستهای اجرایی و برنامههای پیشرو، گفتوگویی تفصیلی با دکتر سیدعلی حسینی، مدیرکل دفتر آموزش متوسطه اول وزارت آموزش و پرورش، انجام دادهایم که در ادامه میخوانید.
با توجه به تجربه سالهای اخیر، مهمترین تغییر رویکرد نظام آموزشی در دوره متوسطه اول چه بوده است؟
حسینی: آموزش مبتنی بر فضای مجازی و بسترهای وب، امروز دیگر یک انتخاب نیست بلکه به ضرورتی اجتنابناپذیر تبدیل شده و در شرایط بحران، حوادث و جنگ میتواند نقش مهمی در استمرار آموزش ایفا کند.
در مصاحبهای، شما فرمودید تفاوتی بین ارزیابی حضوری و غیرحضوری نیست؛ اما بسیاری از معلمان و خانوادهها این موضوع را قبول ندارند پاسخ شما چیست؟
حسینی: شرایط خاصی که در دورههای اخیر، بهویژه در بسترهای بحرانی و جنگی، بر نظام آموزشی حاکم بوده، ایجاب میکرد از روشهای جایگزین برای تداوم فرآیند ارزیابی استفاده شود و در این چارچوب، کارپوشههای آموزشی بهعنوان یکی از ابزارهای تکمیلی مورد توجه قرار گرفتند.
کارپوشهها تنها ابزار مطلق ارزشیابی نیستند، این ابزارها مجموعهای از فعالیتها، تکالیف و عملکرد مستمر دانشآموز را در طول زمان منعکس میکنند و میتوانند تصویر جامعتری از روند یادگیری ارائه دهند.
طبیعی است که در هر شیوه ارزیابی چالشهایی وجود داشته باشد، اما تلاش شده با تعریف شاخصهای دقیق، نظارت مستمر معلمان و ترکیب روشهای مختلف ارزشیابی، این مسائل به حداقل برسد.
هدف اصلی، حفظ عدالت آموزشی و ارزیابی منصفانه از عملکرد دانشآموزان در شرایطی است که امکان برگزاری کامل آزمونهای حضوری فراهم نبوده است.
چه مشوقهایی برای دانشآموزان فنیوحرفهای در نظر گرفته شده؟ آیا تغییراتی در کنکور یا مسیر ورود به دانشگاه برای حمایت از هنرستانیها در نظر گرفته شده؟
یکی از برنامههای اصلی، تقویت آموزشهای تخصصی در هر شاخه است؛ بهگونهای که دانشآموزان فنیوحرفهای و کاردانش بیش از پیش بر مهارتهای عملی و دروس تخصصی تمرکز داشته باشند و در مقابل، دانشآموزان شاخه نظری نیز آموزشهای عمیقتری در حوزههای نظری دریافت کنند.
در بسیاری از استانها، ایجاد و توسعه رشتههای تحصیلی متناسب با نیازهای محلی و بازار کار در دستور کار قرار گرفته است تا دانشآموزان پس از فارغالتحصیلی، فرصتهای شغلی مناسبتری داشته باشند.
با وجود این اقدامات، همچنان نیاز به تقویت و توسعه برخی رشتههای پایه و زیربنایی مانند عمران و سایر حوزههای فنی احساس میشود و برنامهریزیها در این زمینه ادامه دارد.
تلاشهایی برای بهبود مسیر ادامه تحصیل دانشآموزان هنرستانی در حال انجام است تا این گروه بتوانند با آمادگی و فرصتهای بیشتری وارد آموزش عالی شوند.
اگر دانشآموزی از انتخاب رشته خود رضایت نداشته باشد، چقدر امکان تغییر مسیر دارد؟
حسینی: این امکان بر اساس آییننامههای آموزشی پیشبینی شده و دانشآموزان میتوانند در صورت تمایل و با رعایت ضوابط تعیینشده، نسبت به تغییر رشته اقدام کنند.
این جابهجایی میتواند هم درون شاخهای و هم بین شاخهای انجام شود؛ بهعنوان مثال، دانشآموزان شاخه نظری در صورت احراز شرایط، امکان انتقال به شاخههای فنیوحرفهای یا کاردانش (هنرستانها) را دارند.
فرآیند تغییر رشته با در نظر گرفتن ظرفیت مدارس، شرایط تحصیلی دانشآموز و نظر مشاوران انجام میشود تا دانشآموزان بتوانند در مسیر متناسب با علاقه و توانمندی خود ادامه تحصیل دهند.
بزرگترین چالش آموزش متوسطه اول در سال آینده چیست؟
حسینی: تأمین و تربیت نیروی متخصص متناسب با نیازهای آموزشی، فرآیندی زمانبر است و نمیتوان در کوتاهمدت این خلأ را به طور کامل برطرف کرد.
با وجود این محدودیتها، برنامهریزیهایی برای جذب، آموزش و توانمندسازی نیروی انسانی در دستور کار قرار دارد تا به تدریج این کمبودها جبران شده و کیفیت آموزشی در رشتههای مختلف ارتقا یابد.
شما به ۴ میلیون دانشآموز متوسطه اول اشاره کردید؛ آیا این دانشآموزان در دوران آموزش مجازی دچار افت تحصیلی شدند؟
حسینی: بررسیها نشان میدهد که افت یادگیری پدیدهای مختص کشور ما نبوده و حتی در کشورهایی مانند اوکراین در شرایط جنگی نیز چنین چالشی بهطور طبیعی بروز کرده است.
شدت این افت در میان دانشآموزان یکسان نبوده، برآوردها نشان میدهد میزان افت تحصیلی بسته به شرایط فردی، میزان دسترسی به امکانات و کیفیت آموزش، میتواند در بازهای بین ۱۰ تا ۸۰ درصد متغیر باشد.
از ۱.۳ میلیون دانشآموز پایه نهم، چند درصد به شاخه نظری و چند درصد به فنیوحرفهای هدایت میشوند؟
حسینی: فرآیند هدایت تحصیلی بر اساس مجموعهای از شاخصها از جمله نتایج تحصیلی، آزمونهای رغبتسنجی و ظرفیتهای منطقهای انجام میشود و تلاش ما حرکت به سمت تحقق توازن ۵۰ درصدی میان شاخه نظری و شاخههای فنیوحرفهای و کاردانش است، هرچند هنوز تا رسیدن به این هدف فاصله داریم.
اکنون یک میلیون و ۳۰۰ هزار دانشآموز در پایه نهم در سطح کشور مشغول به تحصیل هستند که بنا داریم تا بر اساس آزمونهای رغبتسنجی، نتایج تحصیلی و ظرفیتهای استانی دانش آموزان را به شاخههای نظری، فنیوحرفهای و کاردانش هدایت کنیم؛ البته هدفگذاری کلان کشور، رسیدن به توازن ۵۰ درصدی میان شاخه نظری، فنی و حرفهای و کاردانش است.
برای جبران پیامدهای آموزش مجازی چه اقداماتی در نظر گرفته شده است؟
حسینی: فقر تحصیلی بهمراتب نگرانکنندهتر از افت تحصیلی است؛ چراکه افت تحصیلی در بسیاری از موارد با برنامههای جبرانی قابل ترمیم است، اما فقر تحصیلی که به ضعفهای بنیادین در یادگیری منجر میشود، بهسادگی قابل جبران نیست.
گسست تحصیلی نیز بهعنوان یکی دیگر از پیامدهای این شرایط، میتواند باعث دور شدن دانشآموز از مسیر یادگیری مستمر شود و در صورت عدم مداخله بهموقع، تبعات بلندمدتی برای نظام آموزشی به همراه داشته باشد.
به همین دلیل، شناسایی دانشآموزان در معرض فقر و گسست تحصیلی و اجرای برنامههای حمایتی هدفمند، از اولویتهای جدی نظام آموزشی به شمار میرود.
برای شناسایی و جبران ضعفهای آموزشی دانشآموزان چه اقداماتی انجام شده است؟
حسینی: در ابتدای ثبتنام پایه هفتم، آزمونهای سنجش تحصیلی از دانشآموزان گرفته میشود تا سطح یادگیری آنها بهدقت ارزیابی شود.
بر اساس نتایج این ارزیابیها، در صورتی که دانشآموزان با ضعف یا کاستیهای آموزشی مواجه باشند، برای آنها در طول تابستان کلاسهای جبرانی و تقویتی در نظر گرفته میشود تا پیش از آغاز سال تحصیلی جدید، این مشکلات تا حد امکان برطرف شود.
هدف از اجرای این برنامهها، جلوگیری از تداوم فقر یا افت تحصیلی و فراهم کردن شرایط مناسب برای شروع موفق دانشآموزان در دوره متوسطه اول است.
در حوزه توانمندسازی معلمان متوسطه اول چه اقداماتی انجام شده است؟
حسینی: در این زمینه برنامههای متعددی با همکاری دبیرخانههای تخصصی طراحی و اجرا شده است.
برگزاری دورههای آموزشی و توانمندسازی در حوزههای مختلف آموزشی و تربیتی در دستور کار قرار داشته تا معلمان بتوانند با ارتقای دانش و مهارتهای خود، کیفیت آموزش را بهبود بخشند.
این دورهها بهصورت مستمر و متناسب با نیازهای روز نظام آموزشی برگزار میشود و تلاش بر این است که معلمان با روشهای نوین تدریس و ابزارهای جدید آموزشی آشنا شوند.
برای دانشآموزانی که نیاز به تقویت درسی دارند نیز برنامههای جبرانی پیشبینی شده است.
ارسال دیدگاه