شایان ابراهیمی*
گرامیداشت شاعراهل سخن، منعویت، هنر و اخلاق سعدی شیرازی
اول اردیبهشت ماه در تقویم ملی ایرانیان همزمان با سالروز تولد شیخ اجل سعدی که فرهنگ وران او را بهعنوان استاد سخن، اهل معنویت، هنر و اخلاق میشناسند، روز بزرگداشت سعدی نام گرفته است.
افزون بر یک دهه است که با مشارکت نهادها و ارگانهای فرهنگی فارس، سعدی پژوهان و سعدی شناسان هر سال با اجتماع بر تربت استاد سخن سعدی شیرازی با نکوداشت یاد این پیام آور انسانیت به تبیین آرا و اندیشههای شیخ اجل میپردازند.
سعدی در شیراز زاده شد. وی کودکی بیش نبود که پدرش درگذشت. در دوران کودکی با علاقه زیاد به مکتب میرفت و مقدمات دانش را میآموخت. هنگام نوجوانی به پژوهش و دین و دانش علاقه فراوانی نشان داد. اوضاع نابسامان ایران در پایان دوران سلطان محمد خوارزمشاه و به ویژه حمله سلطان غیاثالدین، برادر جلال الدین خوارزمشاه به شیراز (سال ۶۲۷) سعدی راکه هوایی جز به دست آوردن دانش در سر نداشت برآن داشت شیراز را ترک نماید. سعدی در حدود ۶۲۰ یا ۶۲۳ قمری از شیراز به مدرسه نظامیه بغداد رفت و در آنجا از آموزههای امام محمد غزالی بیشترین تأثیر را پذیرفت (سعدی در گلستان غزالی را «امام مرشد» مینامد).
سعدی در کلیات از سفر به آسیای مرکزی، هندوستان، شام، مصر، عربستان، حبشه و مغرب بدون کمترین سرنخی برای ترتیب این سفرها معلوم شود نام برده است
میتوان چنین تصور کرد که سعدی سفرهای خود را با عزیمت مجدد به سمت مشرق آغاز کرد. اگر سعدی از شیراز عزیمت می کرد می توانست یک مرتبه از راه کرمان و سیستان و خراسان به بلخ رسد. مسافر بلخ ناچار به جنوب شرقی عزیمت می کرد و از گردنه های کوه بابا می گذشت و به بامیان می رسید و از آنجا راهی هندوستان می شد.
در مورد سفر به هندوستان و مدت اقامت و مکان های بازید سعدی در هند تناقص های زیادی وجود دارد در عین حال هنگام بازگشت از هند، سعدی به همرا یک کشتی بازرگانی وارد جزیره کیش می شود - که در آن زمان مرکز اقتصادی ایران به شمار میرفته است حال پایان سفر نیست چون شاعر به جای بازگشت به زادگاه خود شیراز به زیارت خانه خدا میرود در مسیر حرکت خود به سوی شهر مقدس مکه در صهعا توقف می کند وی در این شهر یکبار دیگر ازواج می کند که حاصل آن یک فرزند کوچک هست که رشته است که او را به آن سرزمین پیوند داده است . ناگهان این کودک در گذشت، درد و غصه پدر همان بود که معمولا به پدران در چنین مصیبتی وارد می شود.
اهمیت سعدی، شاعر بزرگ ایرانی، به حدی بود که مرکز سعدیشناسی برای بررسی بیشتر آثار وی تشکیل شد. این مرکز که اکنون وظیفه برگذاری مراسمات بزرگداشت سعدی را نیز بر عهده دارد، هرساله برنامههای زیادی را برای روز بزرگداشت این استاد بزرگ برگذار میکند. اصلیترین برنامههای گرامیداشت استاد سخن در شهر شیراز، شهر علم و ادب برگزار میشود. برنامههایی از قبیل گلباران آرامگاه سعدی، غزل خوانی و حکایت خوانی نقالان سعدی، خوشنویسی و کتابت آثار سعدی با حضور هنرمندان خوشنویس در محل آرامگاه، اجرای سرود ویژه سعدی در آرامگاه سعدی، بازدید رایگان در اول اردیبهشت ماه از سعدیه ،برگزاری نشستها و سخنرانیهای علمی و فرهنگی با حضور استادانی چون اصغر دادبه، نصرالله پورجوادی، جعفر موید شیرازی، ابراهیم انصاری لاری، حسن ذوالفقاری، زیبا اشراقی، حسین کرمی، محمد رضا خالصی و منصور پایمرد در تالار فرهنگ مرکز اسناد و کتابخانه ملی فارس چاپ و انتشار کارتهای غزل و حکایت و دوفصلنامه سعدیشناسی
نمایشگاه عکس، تصویرسازی آثار سعدی و سند سعدیه و دیگر برنامههای ادبی حول محور سعدی است که در سالروزگرامیداشت این شاعر بزرگ ایرانی برگزار می شود.
*دانش آموز خبرنگار
ارسال دیدگاه