مکتب معماری شیراز مغفول مانده است/پوشش گیاهی موثر بر معماری

علیرضا گل گلی در گفت و گو با خبرنگار پانا فارس، صاحب نظران مختلف برای علت اینکه چرا در معماری سنتی در شهری مثل یزد برخلاف شهر شیراز گنبدهای فراوان داریم گفت: در این رابطه نظریه های متعددی ذکر شده که سه مورد آن بیشتر مطرح است.

مشاور عالی معماری شهرسازی دانشگاه هنر شیراز اظهار داشت: نظریه نخست مربوط به پوشش گیاهی است که بر اساس این باور پوشش گیاهی مناطق تاثیر فراوانی در نوع بناها و معماری تاریخی ایران داشته است.

وی تصریح کرد: براساس پوشش گیاهی در شهری مثل یزد که گیاهان همگی بوته ای هستند برای درست کردن سقف خانه ها اقدام به گوشه سازی می کنند و در نهایت سقف خانه ها با گوشه سازی، گنبدی شکل ساخته می شود.

وی ادامه داد: اما معماری سنتی در شهر شیراز می توانسته از گیاهان با قامت بلند استفاده کند و سقف منازل را بپوشاند از این رو ما در شیراز قدیم گنبدی در شهر نمی بینم.

وی در خصوص وجود گنبد بر حرم های مطهر شهر شیراز افزود: نظریه دیگر بر اساس عقاید دینی است که معتقد است مردم شیراز فقط برای بقاع متبرک مثل حرم شاهچراغ (ع) ، سید تاج الدین غریب (ع) و دیگر حرم های مطهر شیراز گنبد سازی می کرده اند.

گل گلی از دیگر ویژگی های بناهای سنتی در شیراز را استفاده از عناصری چون چوب،حصیر و کاه گل دانست و افزود: به دلیل کاربرد این عناصر و وجود ظرفیت حرارتی در این مواد سازنده ( چوب، حصیر، کاه گل این منازل در تابستان بسیار خنک و در زمستان نیز گرم هستند.

وی ابراز داشت: نحوه کار این مواد به این صورت است که ظرفیت حرارتی آنها بالاست و در تابستان اجازه ورود گرما به منزل را نمی دهد و در زمستان با گرم شدن فضای داخل اجازه خروج حرارت را نمی­دهد.

دبیر کل انجمن معماران ایرانتصریح کرد: امروز معماری مدرن در دنیا شکست خورده اما در ایران ما هنوز با وجود تجربه خوب و اطلاعات سنتی غنی در معماری در حال حرکت به سوی معماری مدرن و مردود شده هستیم.

وی در ادامه در خصوص خط نقاشی های بناها در شیراز گفت: تزئینات بناها در شیراز با ظریف کاری بیشتری نسبت به معماری اصفهان و تبریز صورت میگیرد به اینگونه که در شیراز بیشترین ضخامت یه قطعه تزیینی به اندازه یک بند انگشت است ولی در تبریز و اصفهان کوچکترین قطعه تزیننی آنها به اندازه یک انگشت است و این نشان از ظرافت بالای هنرمندان شیرازی است.

وی بیان کرد: مکتب معماری شیراز متاسفانه تا الآن استفاده نشده و محققین و سازمان های مربوطه بر روی مکتب معماری شیراز به صورت پژوهشی کار نکرده اند و این برای شهری چون شیراز ضعف بزرگی است و معماری شیراز دچار مظلومیت شده است.